มรดกล้านนา
พจนานุกรม

📖 วิธีใช้พจนานุกรมล้านนา-ไทย

ฉบับมรดกล้านนา · คำล้านนากว่า ๑๗,๐๐๐ คำ

สวัสดีครับ ยินดีต้อนรับทุกท่านที่ให้เกียรติใช้ "พจนานุกรมภาษาล้านนา-ไทย ฉบับมรดกล้านนา" เรียบเรียงโดยคนเมือง เพื่อทุกท่านที่สนใจ "กำเมืองและตั๋วเมือง": พจนานุกรมนี้แบ่งเป็น ๕ ส่วน คือ ค้นหา,ออกเสียงล้านนา,อักษรล้านนา,เทียบอักษรไทย และความหมาย

— อ.จรีย์ สุนทรสิงห์ ผู้เรียบเรียง

2 อ่านผลลัพธ์

แต่ละคำแสดงเป็นการ์ด ๑ ใบ มี ๔ ส่วน: คำอ่านเป็นหัวข้อตัวใหญ่ด้านบน อักษรล้านนาในกรอบด้านซ้าย เทียบอักษรไทยและความหมายด้านขวา (บนมือถือเรียงลงมาเป็นแถวเดียว)

ออกเสียงล้านนา

1กิ๋นเข้า

2 อักษรล้านนา

กินฯเขั้า

3 เทียบอักษรไทย

[กินเข้า]

4 ความหมาย

ก.กินข้าว,รับประทานอาหาร

ดูคำว่า “กิ๋นเข้า” ในพจนานุกรม →

3 สีและตัวอักษรในคำอ่าน

คำเมืองมีเสียงที่ภาษาไทยไม่มี ช่อง “ออกเสียงล้านนา” จึงใช้รูปตัวอักษรและสีบอกวิธีอ่าน แตะคำตัวอย่างเพื่อดูในพจนานุกรม

สิ่งที่บอกเสียงคือรูปตัวอักษร (ตัวเอน ตัวหนา) ส่วนสีช่วยให้เห็นง่ายขึ้น หน้าตาแบบใหม่ใช้สีแดง หน้าตาแบบเดิมใช้สีเขียวและน้ำเงิน (สลับหน้าตา)

แบบใหม่ (ค่าเริ่มต้น)แบบเดิมความหมาย
กิ๋นเข้าตัวตรง สีปกติกิ๋นเข้าตัวตรง สีเขียวออกเสียงตามปกติ อ่านเหมือนอักษรไทย
เข้าตัวเอน สีแดงเข้าตัวเอน สีน้ำเงินตรีเพี้ยน — เสียงสูงกว่าโท แต่ต่ำกว่าตรี ไม่มีในภาษาไทย จึงเขียนด้วยไม้โทแล้วทำเป็นตัวเอน
ยฺางหยฺืดตัวหนา สีแดงยฺางหยฺืดตัวหนา สีน้ำเงินยฺ ไม่ขึ้นจมูก — เสียงของอักษร อฺยฺ (ย ธรรมดาในคำเมืองออกเสียงขึ้นจมูก)
หยฺ้านตัวหนาและเอน สีแดงหยฺ้านตัวหนาและเอน สีน้ำเงินทั้งสองอย่าง: ยฺ ไม่ขึ้นจมูก และเป็นเสียงตรีเพี้ยน

4 อักษรพิเศษ อฺยฺ

อักษร อฺยฺ อยฯ มีในภาษาล้านนาเท่านั้น เป็นอักษรกลาง ออกเสียงได้ ๒ เสียง คือ “ยฺะ” และ “หยฺ๋ะ” ไม่ขึ้นจมูก พจนานุกรมนี้ใช้ อฺยฺ แทนการเขียน และใช้ ยฺ (ตัวหนา) แทนการออกเสียง

ตัวอย่าง: ยฺางหยฺืด เขียน อฺยฺางอฺยฺืด อยฯางฯอยฯืดฯ — น.ยางรัด

5 เครื่องมือเพิ่มเติม

นอกจากพจนานุกรม ยังมีเครื่องมือที่ใช้คำจากพจนานุกรมนี้ช่วยเรียนและใช้คำเมือง

6 หน้าตาแบบใหม่ และแบบเดิม

พจนานุกรมใช้หน้าตาแบบใหม่เป็นค่าเริ่มต้น สีและตัวอักษรเข้ากับเว็บไซต์มรดกล้านนา คำศัพท์ คำอ่าน และความหมายเหมือนเดิมทุกอย่าง

  • ถ้าคุ้นกับหน้าตาเดิม แตะปุ่ม “หน้าตาแบบเดิม” มุมขวาบน ข้างปุ่ม A- A A+
  • อยากกลับมาใช้แบบใหม่ แตะปุ่ม “หน้าตาแบบใหม่” ที่ตำแหน่งเดียวกัน
  • เว็บไซต์จำการเลือกไว้ในเครื่องที่ใช้อยู่ (แต่ละเครื่องหรือเบราว์เซอร์เลือกแยกกัน)
  • ปุ่ม A- A A+ มุมขวาบนปรับขนาดตัวอักษรได้ทั้งสองแบบ

📜 คู่มือฉบับดั้งเดิมโดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์

คู่มือแรกของพจนานุกรม เขียนเป็นคำในพจนานุกรม อ่านต่อกันทีละหัวข้อ

อ่านก่อนใช้ ค้นหา ออกเสียงล้านนา ตรีเพี้ยน อฺยฺ ยางหยืด