📖 วิธีใช้พจนานุกรมล้านนา-ไทย
ฉบับมรดกล้านนา · คำล้านนากว่า ๑๗,๐๐๐ คำ
สวัสดีครับ ยินดีต้อนรับทุกท่านที่ให้เกียรติใช้ "พจนานุกรมภาษาล้านนา-ไทย ฉบับมรดกล้านนา" เรียบเรียงโดยคนเมือง เพื่อทุกท่านที่สนใจ "กำเมืองและตั๋วเมือง": พจนานุกรมนี้แบ่งเป็น ๕ ส่วน คือ ค้นหา,ออกเสียงล้านนา,อักษรล้านนา,เทียบอักษรไทย และความหมาย
— อ.จรีย์ สุนทรสิงห์ ผู้เรียบเรียง
1 ค้นหา
- พิมพ์ตามเสียงอ่านคำเมือง เช่น “กิ๋นเข้า” (ไม่ใช่ “กินข้าว”)
- ได้ทั้งคำที่ตรงกัน และคำที่มีคำนั้นอยู่ด้วย เช่น กิ๋นเข้าลำ · กิ๋นเข้างาย · กิ๋นเข้าตอน · กิ๋นเข้าสาก
- เลือก “อักษรล้านนา” เพื่อค้นด้วยตัวเมือง หรือใช้ เครื่องมือพิมพ์อักษรล้านนา ช่วยพิมพ์ · วิธีพิมพ์ตัวเมืองด้วยฟอนต์ LN TILOK
- จำคำไม่ได้? บอกความหมายเป็นภาษาไทยที่ 💡 หาคำจากความหมาย
2 อ่านผลลัพธ์
แต่ละคำแสดงเป็นการ์ด ๑ ใบ มี ๔ ส่วน: คำอ่านเป็นหัวข้อตัวใหญ่ด้านบน อักษรล้านนาในกรอบด้านซ้าย เทียบอักษรไทยและความหมายด้านขวา (บนมือถือเรียงลงมาเป็นแถวเดียว)
ออกเสียงล้านนา
2 อักษรล้านนา
3 เทียบอักษรไทย
[กินเข้า]
4 ความหมาย
ก.กินข้าว,รับประทานอาหาร
3 สีและตัวอักษรในคำอ่าน
คำเมืองมีเสียงที่ภาษาไทยไม่มี ช่อง “ออกเสียงล้านนา” จึงใช้รูปตัวอักษรและสีบอกวิธีอ่าน แตะคำตัวอย่างเพื่อดูในพจนานุกรม
สิ่งที่บอกเสียงคือรูปตัวอักษร (ตัวเอน ตัวหนา) ส่วนสีช่วยให้เห็นง่ายขึ้น หน้าตาแบบใหม่ใช้สีแดง หน้าตาแบบเดิมใช้สีเขียวและน้ำเงิน (สลับหน้าตา)
| แบบใหม่ (ค่าเริ่มต้น) | แบบเดิม | ความหมาย |
|---|---|---|
| กิ๋นเข้าตัวตรง สีปกติ | กิ๋นเข้าตัวตรง สีเขียว | ออกเสียงตามปกติ อ่านเหมือนอักษรไทย |
| เข้าตัวเอน สีแดง | เข้าตัวเอน สีน้ำเงิน | ตรีเพี้ยน — เสียงสูงกว่าโท แต่ต่ำกว่าตรี ไม่มีในภาษาไทย จึงเขียนด้วยไม้โทแล้วทำเป็นตัวเอน |
| ยฺางหยฺืดตัวหนา สีแดง | ยฺางหยฺืดตัวหนา สีน้ำเงิน | ยฺ ไม่ขึ้นจมูก — เสียงของอักษร อฺยฺ (ย ธรรมดาในคำเมืองออกเสียงขึ้นจมูก) |
| หยฺ้านตัวหนาและเอน สีแดง | หยฺ้านตัวหนาและเอน สีน้ำเงิน | ทั้งสองอย่าง: ยฺ ไม่ขึ้นจมูก และเป็นเสียงตรีเพี้ยน |
4 อักษรพิเศษ อฺยฺ
อักษร อฺยฺ อยฯ มีในภาษาล้านนาเท่านั้น เป็นอักษรกลาง ออกเสียงได้ ๒ เสียง คือ “ยฺะ” และ “หยฺ๋ะ” ไม่ขึ้นจมูก พจนานุกรมนี้ใช้ อฺยฺ แทนการเขียน และใช้ ยฺ (ตัวหนา) แทนการออกเสียง
ตัวอย่าง: ยฺางหยฺืด เขียน อฺยฺางอฺยฺืด อยฯางฯอยฯืดฯ — น.ยางรัด
5 เครื่องมือเพิ่มเติม
นอกจากพจนานุกรม ยังมีเครื่องมือที่ใช้คำจากพจนานุกรมนี้ช่วยเรียนและใช้คำเมือง
6 หน้าตาแบบใหม่ และแบบเดิม
พจนานุกรมใช้หน้าตาแบบใหม่เป็นค่าเริ่มต้น สีและตัวอักษรเข้ากับเว็บไซต์มรดกล้านนา คำศัพท์ คำอ่าน และความหมายเหมือนเดิมทุกอย่าง
- ถ้าคุ้นกับหน้าตาเดิม แตะปุ่ม “หน้าตาแบบเดิม” มุมขวาบน ข้างปุ่ม A- A A+
- อยากกลับมาใช้แบบใหม่ แตะปุ่ม “หน้าตาแบบใหม่” ที่ตำแหน่งเดียวกัน
- เว็บไซต์จำการเลือกไว้ในเครื่องที่ใช้อยู่ (แต่ละเครื่องหรือเบราว์เซอร์เลือกแยกกัน)
- ปุ่ม A- A A+ มุมขวาบนปรับขนาดตัวอักษรได้ทั้งสองแบบ
📜 คู่มือฉบับดั้งเดิมโดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์
คู่มือแรกของพจนานุกรม เขียนเป็นคำในพจนานุกรม อ่านต่อกันทีละหัวข้อ