สาวเครือฟ้า: จากนางาซากิถึงเชียงใหม่

อ่านคำในลิลิตพระลอที่บอกที่ตั้งเมือง (บทที่ ๕ ๖ ๒๘๖ ๒๙๖ ๓๑๗ ๖๕๖) แล้วเลือกหนึ่งในสี่คำตอบที่ผู้รู้เสนอ (เวียงสอง–เวียงกาหลง, เวียงสอง–เวียงลอ, แม่สรวย, พะเยา–หลวงพระบาง) วิดเจ็ตวางเมืองบนแผนที่ คำนวณทิศและระยะ แล้วเทียบกับทิศในคำโคลง ทั้งแบบตามตัวบทและแบบสรุปกลับด้าน แท็บสองเรียงความเห็นเรื่องใครแต่งและแต่งเมื่อไรบนเส้นเวลาเดียว พร้อมหลักฐานที่แต่ละท่านใช้ ทุกข้อมีที่มา

เลือกโบราณสถานในเวียงกุมกามแล้วขุดลงไปทีละชั้น ดินชั้นบน ทรายแม่น้ำปิง ชั้นที่คนเคยอยู่ และชุมชนก่อนพญามังราย ดูห้าความเห็นว่าทรายมาทับเมืองเมื่อไรบนเส้นเวลา และแผนที่วัดที่มีชื่อในตำนานกับวัดที่รู้จักจากการขุด ทุกชั้นมีที่มากำกับ

วางตำนานเมืองโยนกล่มคู่กับหลักฐาน: แผนที่ชั้นตำนาน ธรณีวิทยา โบราณคดี และแผ่นดินไหวที่วัดได้รอบเวียงหนองหล่มและรอยเลื่อนแม่จัน แกนเวลาแบบลอการิทึมที่เทียบปีในตำนานกับอายุชั้นดิน และเครื่องเทียบพลังงานแผ่นดินไหว ทุกจุดระบุแหล่งที่มา