ปีใหม่ล้านนา · ค.ศ. ๒๒๕๕
ปี๋ใหม่เมือง ๒๗๙๘
วันสังขานต์ล่อง วันเน่า และวันพญาวัน
- วันสังขานต์ล่องพุธ ๑๘ เม.ย.๑๖:๔๘ น.
- วันเน่าพฤหัสบดี ๑๙ เม.ย.วันระหว่างกลาง
- วันพญาวันศุกร์ ๒๐ เม.ย.เถลิงศก ๒๐:๔๕ น.
วันพญาวัน ตรงกับวันศุกร์ที่ ๒๐ เมษายน ๒๗๙๘ เถลิงศก ๒๐:๔๕ น. (๒๐:๔๕:๓๖)
เริ่ม จ.ศ. ๑๖๑๗ · ปีดับเม็ด · เศษ ๖๙๒/๘๐๐
วันพญาวันคืออะไร
วันพญาวัน คือ วันเถลิงศก ของล้านนา วันที่จุลศักราชเปลี่ยนเป็นปีใหม่ และถือเป็นวันที่ดีที่สุดของ ปี๋ใหม่เมือง (สงกรานต์ล้านนา) ช่วงเช้าคนล้านนาเข้าวัดตานขันเข้า ตานตุง ถวายไม้ก๊ำสะหลี และสรงน้ำพระ ช่วงบ่ายไปดำหัวผู้ใหญ่ ดูคำว่า วันพญาวัน ในพจนานุกรม
วันสังขานต์ล่องคือวันมหาสงกรานต์ มาก่อนเวลาเถลิงศก ๒ วัน ๓ ชั่วโมง ๕๗ นาที ๓๖ วินาที (เกณฑ์ปฏิทินล้านนา) วันระหว่างสองวันนี้คือวันเน่า บางปีมีสองวัน เวลาประกาศหลวงอาจต่างได้ไม่กี่นาที อ่านเพิ่ม →
วิธีคำนวณวันพญาวัน
ปฏิทินล้านนาและสำนักโหรหลวงใช้ความยาวปีตามคัมภีร์สุริยยาตร์ คือ ๓๖๕.๒๕๘๗๕ วัน (๒๙๒๒๐๗ ÷ ๘๐๐) คำนวณได้ ๓ ขั้นตอน
- หาจุลศักราช: จ.ศ. = พ.ศ. − ๑๑๘๑
- คำนวณ (๒๙๒๒๐๗ × จ.ศ. + ๓๗๓) ÷ ๘๐๐ แล้วเก็บ เศษ
- เศษ × ๑๐๘ = จำนวนวินาทีนับจากเที่ยงคืน คือเวลาเถลิงศก
ส่วนวันที่ ให้เทียบกับปีก่อน: ถ้าเศษปีนี้น้อยกว่าปีที่แล้ว (เวลาข้ามเที่ยงคืน) บวก ๑ วัน และถ้าปีนี้มี ๒๙ กุมภาพันธ์ ลบ ๑ วัน
ตัวอย่าง พ.ศ. ๒๕๖๙: จ.ศ. ๑๓๘๘ ได้เศษ ๔๘๙ → ๔๘๙ × ๑๐๘ = ๕๒,๘๑๒ วินาที = ๑๔:๔๐:๑๒ น. ของวันที่ ๑๖ เมษายน ๒๕๖๙ ตรงกับประกาศสงกรานต์ปี ๒๕๖๙
ทำไมวันพญาวันเป็น ๑๖ เมษายน
ปีตามสุริยยาตร์ยาวกว่าปีสากล (๓๖๕.๒๔๒๕ วัน) เล็กน้อย วันเถลิงศกจึงช้าลงปีละราว ๒๓ นาที และเลื่อนไป ๑ วันในทุกราว ๖๒ ปี ตามการคำนวณ วันพญาวันตรงกับ ๑๖ เมษายนทุกปีตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๕๖ และในปี พ.ศ. ๒๕๖๒ กรมส่งเสริมวัฒนธรรมประกาศให้ ๑๔ เมษายนเป็นวันมหาสงกรานต์ ปี๋ใหม่เมืองจึงนับเป็น สังขานต์ล่อง ๑๔ · วันเน่า ๑๕ · วันพญาวัน ๑๖ เมษายน
วันพญาวันจะเป็น ๑๗ เมษายนเมื่อไร
วันพญาวันจะเป็น ๑๖ เมษายนทุกปีจนถึง พ.ศ. ๒๕๘๕ และ ๑๗ เมษายนจะเกิดขึ้นครั้งแรกใน พ.ศ. ๒๕๘๖ (เวลา ๐๐:๑๔ น.) หลังจากนั้นจะสลับ ๑๖ กับ ๑๗ เมษายนตามรอบปีอธิกสุรทิน และไม่มีปีที่ตรงกับ ๑๖ เมษายนอีกหลัง พ.ศ. ๒๖๔๓ ปีที่เวลาใกล้เที่ยงคืนควรตรวจกับประกาศสงกรานต์ของปีนั้นอีกครั้ง
คำถามที่พบบ่อย
- วันพญาวันปีนี้ตรงกับวันไหน?
- ปี พ.ศ. ๒๗๙๘ ตรงกับวันศุกร์ที่ ๒๐ เมษายน เวลาเถลิงศก ๒๐:๔๕ น.
- วันพญาวันต่างจากวันสังขานต์ล่องอย่างไร?
- วันสังขานต์ล่องคือวันมหาสงกรานต์ วันที่ปีเก่าผ่านไป ส่วนวันพญาวันคือวันเถลิงศก วันขึ้นจุลศักราชใหม่ ระหว่างสองวันนี้คือวันเน่า ปี พ.ศ. ๒๗๙๘ คือ สังขานต์ล่อง ๑๘ เมษายน เวลา ๑๖:๔๘ น. · วันเน่า ๑๙ เมษายน · วันพญาวัน ๒๐ เมษายน เวลา ๒๐:๔๕ น.
- ทำไมบางแหล่งบอกว่าวันพญาวันคือ ๑๕ เมษายน?
- เพราะช่วง พ.ศ. ๒๔๔๓–๒๕๕๕ วันพญาวันมักตรงกับ ๑๕ เมษายน และวันหยุดราชการเดิมคือ ๑๓–๑๕ เมษายน ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๕๖ การคำนวณได้ ๑๖ เมษายนทุกปี
- วันพญาวันจะเปลี่ยนเป็น ๑๗ เมษายนเมื่อไร?
- ครั้งแรกใน พ.ศ. ๒๕๘๖
อ่านต่อ
- บทความ: วันพญาวัน ๑๖ เมษายน: ทำไมเลื่อน และทุกวันในปี๋ใหม่เมือง
- ดำหัว · พจนานุกรม: วันพญาวัน, วันสังขานต์ล่อง, วันปากปี๋
- เกี่ยวกับปฏิทินล้านนา
API: /calendar/api/lanna/phayawan/2798 · /calendar/api/lanna/songkran/2798