มรดกล้านนา
ปฏิทินล้านนา📅 วันจั๋นทร์ ออก ๑๔ ค่ำ เดือนยี่ · ปีรวายสะง้า

ปีใหม่ล้านนา · ค.ศ. ๒๑๗๑

ปี๋ใหม่เมือง ๒๗๑๔

วันสังขานต์ล่อง วันเน่า และวันพญาวัน

  1. วันสังขานต์ล่องอังคาร ๑๖ เม.ย.๒๓:๐๙ น.
  2. วันเน่า ๑พุธ ๑๗ เม.ย.ปีนี้มีวันเน่าสองวัน
  3. วันเน่า ๒พฤหัสบดี ๑๘ เม.ย.ปีนี้มีวันเน่าสองวัน
  4. วันพญาวันศุกร์ ๑๙ เม.ย.เถลิงศก ๐๓:๐๗ น.

วันพญาวัน ตรงกับวันศุกร์ที่ ๑๙ เมษายน ๒๗๑๔ เถลิงศก ๐๓:๐๗ น. (๐๓:๐๗:๑๒)
เริ่ม จ.ศ. ๑๕๓๓ · ปีร้วงเม็ด · เศษ ๑๐๔/๘๐๐

วันพญาวัน ๒๐ ปี ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๗๑๔
พ.ศ.วันพญาวันเวลาเถลิงศก
๒๗๑๔ ศุกร์ ๑๙ เม.ย. ๐๓:๐๗ น.
๒๗๑๕ เสาร์ ๑๘ เม.ย. ๐๙:๑๙ น.
๒๗๑๖ อาทิตย์ ๑๘ เม.ย. ๑๕:๓๒ น.
๒๗๑๗ จันทร์ ๑๘ เม.ย. ๒๑:๔๕ น.
๒๗๑๘ พุธ ๑๙ เม.ย. ๐๓:๕๗ น.
๒๗๑๙ พฤหัสบดี ๑๘ เม.ย. ๑๐:๑๐ น.
๒๗๒๐ ศุกร์ ๑๘ เม.ย. ๑๖:๒๒ น.
๒๗๒๑ เสาร์ ๑๘ เม.ย. ๒๒:๓๕ น.
๒๗๒๒ จันทร์ ๑๙ เม.ย. ๐๔:๔๘ น.
๒๗๒๓ อังคาร ๑๘ เม.ย. ๑๑:๐๐ น.
๒๗๒๔ พุธ ๑๘ เม.ย. ๑๗:๑๓ น.
๒๗๒๕ พฤหัสบดี ๑๘ เม.ย. ๒๓:๒๕ น.
๒๗๒๖ เสาร์ ๑๙ เม.ย. ๐๕:๓๘ น.
๒๗๒๗ อาทิตย์ ๑๘ เม.ย. ๑๑:๕๑ น.
๒๗๒๘ จันทร์ ๑๘ เม.ย. ๑๘:๐๓ น.
๒๗๒๙ พุธ ๑๙ เม.ย. ๐๐:๑๖ น.
๒๗๓๐ พฤหัสบดี ๑๙ เม.ย. ๐๖:๒๘ น.
๒๗๓๑ ศุกร์ ๑๘ เม.ย. ๑๒:๔๑ น.
๒๗๓๒ เสาร์ ๑๘ เม.ย. ๑๘:๕๔ น.
๒๗๓๓ จันทร์ ๑๙ เม.ย. ๐๑:๐๖ น.

วันพญาวันคืออะไร

วันพญาวัน คือ วันเถลิงศก ของล้านนา วันที่จุลศักราชเปลี่ยนเป็นปีใหม่ และถือเป็นวันที่ดีที่สุดของ ปี๋ใหม่เมือง (สงกรานต์ล้านนา) ช่วงเช้าคนล้านนาเข้าวัดตานขันเข้า ตานตุง ถวายไม้ก๊ำสะหลี และสรงน้ำพระ ช่วงบ่ายไปดำหัวผู้ใหญ่ ดูคำว่า วันพญาวัน ในพจนานุกรม

วันสังขานต์ล่องคือวันมหาสงกรานต์ มาก่อนเวลาเถลิงศก ๒ วัน ๓ ชั่วโมง ๕๗ นาที ๓๖ วินาที (เกณฑ์ปฏิทินล้านนา) วันระหว่างสองวันนี้คือวันเน่า บางปีมีสองวัน เวลาประกาศหลวงอาจต่างได้ไม่กี่นาที อ่านเพิ่ม →

วิธีคำนวณวันพญาวัน

ปฏิทินล้านนาและสำนักโหรหลวงใช้ความยาวปีตามคัมภีร์สุริยยาตร์ คือ ๓๖๕.๒๕๘๗๕ วัน (๒๙๒๒๐๗ ÷ ๘๐๐) คำนวณได้ ๓ ขั้นตอน

  1. หาจุลศักราช: จ.ศ. = พ.ศ. − ๑๑๘๑
  2. คำนวณ (๒๙๒๒๐๗ × จ.ศ. + ๓๗๓) ÷ ๘๐๐ แล้วเก็บ เศษ
  3. เศษ × ๑๐๘ = จำนวนวินาทีนับจากเที่ยงคืน คือเวลาเถลิงศก

ส่วนวันที่ ให้เทียบกับปีก่อน: ถ้าเศษปีนี้น้อยกว่าปีที่แล้ว (เวลาข้ามเที่ยงคืน) บวก ๑ วัน และถ้าปีนี้มี ๒๙ กุมภาพันธ์ ลบ ๑ วัน

ตัวอย่าง พ.ศ. ๒๕๖๙: จ.ศ. ๑๓๘๘ ได้เศษ ๔๘๙ → ๔๘๙ × ๑๐๘ = ๕๒,๘๑๒ วินาที = ๑๔:๔๐:๑๒ น. ของวันที่ ๑๖ เมษายน ๒๕๖๙ ตรงกับประกาศสงกรานต์ปี ๒๕๖๙

ทำไมวันพญาวันเป็น ๑๖ เมษายน

ปีตามสุริยยาตร์ยาวกว่าปีสากล (๓๖๕.๒๔๒๕ วัน) เล็กน้อย วันเถลิงศกจึงช้าลงปีละราว ๒๓ นาที และเลื่อนไป ๑ วันในทุกราว ๖๒ ปี ตามการคำนวณ วันพญาวันตรงกับ ๑๖ เมษายนทุกปีตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๕๖ และในปี พ.ศ. ๒๕๖๒ กรมส่งเสริมวัฒนธรรมประกาศให้ ๑๔ เมษายนเป็นวันมหาสงกรานต์ ปี๋ใหม่เมืองจึงนับเป็น สังขานต์ล่อง ๑๔ · วันเน่า ๑๕ · วันพญาวัน ๑๖ เมษายน

วันพญาวันจะเป็น ๑๗ เมษายนเมื่อไร

วันพญาวันจะเป็น ๑๖ เมษายนทุกปีจนถึง พ.ศ. ๒๕๘๕ และ ๑๗ เมษายนจะเกิดขึ้นครั้งแรกใน พ.ศ. ๒๕๘๖ (เวลา ๐๐:๑๔ น.) หลังจากนั้นจะสลับ ๑๖ กับ ๑๗ เมษายนตามรอบปีอธิกสุรทิน และไม่มีปีที่ตรงกับ ๑๖ เมษายนอีกหลัง พ.ศ. ๒๖๔๓ ปีที่เวลาใกล้เที่ยงคืนควรตรวจกับประกาศสงกรานต์ของปีนั้นอีกครั้ง

คำถามที่พบบ่อย

วันพญาวันปีนี้ตรงกับวันไหน?
ปี พ.ศ. ๒๗๑๔ ตรงกับวันศุกร์ที่ ๑๙ เมษายน เวลาเถลิงศก ๐๓:๐๗ น.
วันพญาวันต่างจากวันสังขานต์ล่องอย่างไร?
วันสังขานต์ล่องคือวันมหาสงกรานต์ วันที่ปีเก่าผ่านไป ส่วนวันพญาวันคือวันเถลิงศก วันขึ้นจุลศักราชใหม่ ระหว่างสองวันนี้คือวันเน่า ปี พ.ศ. ๒๗๑๔ คือ สังขานต์ล่อง ๑๖ เมษายน เวลา ๒๓:๐๙ น. · วันเน่า ๑๗ เมษายน และ ๑๘ เมษายน · วันพญาวัน ๑๙ เมษายน เวลา ๐๓:๐๗ น.
ทำไมบางแหล่งบอกว่าวันพญาวันคือ ๑๕ เมษายน?
เพราะช่วง พ.ศ. ๒๔๔๓–๒๕๕๕ วันพญาวันมักตรงกับ ๑๕ เมษายน และวันหยุดราชการเดิมคือ ๑๓–๑๕ เมษายน ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๕๖ การคำนวณได้ ๑๖ เมษายนทุกปี
วันพญาวันจะเปลี่ยนเป็น ๑๗ เมษายนเมื่อไร?
ครั้งแรกใน พ.ศ. ๒๕๘๖