มรดกล้านนา
ปฏิทินล้านนา📅 วันจั๋นทร์ ออก ๑๔ ค่ำ เดือนยี่ · ปีรวายสะง้า

ปีใหม่ล้านนา · ค.ศ. ๒๑๐๙

ปี๋ใหม่เมือง ๒๖๕๒

วันสังขานต์ล่อง วันเน่า และวันพญาวัน

  1. วันสังขานต์ล่องจันทร์ ๑๕ เม.ย.๒๒:๐๘ น.
  2. วันเน่า ๑อังคาร ๑๖ เม.ย.ปีนี้มีวันเน่าสองวัน
  3. วันเน่า ๒พุธ ๑๗ เม.ย.ปีนี้มีวันเน่าสองวัน
  4. วันพญาวันพฤหัสบดี ๑๘ เม.ย.เถลิงศก ๐๒:๐๖ น.

วันพญาวัน ตรงกับวันพฤหัสบดีที่ ๑๘ เมษายน ๒๖๕๒ เถลิงศก ๐๒:๐๖ น. (๐๒:๐๖:๐๐)
เริ่ม จ.ศ. ๑๔๗๑ · ปีกัดไส้ · เศษ ๗๐/๘๐๐

วันพญาวัน ๒๐ ปี ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๖๕๒
พ.ศ.วันพญาวันเวลาเถลิงศก
๒๖๕๒ พฤหัสบดี ๑๘ เม.ย. ๐๒:๐๖ น.
๒๖๕๓ ศุกร์ ๑๘ เม.ย. ๐๘:๑๘ น.
๒๖๕๔ เสาร์ ๑๘ เม.ย. ๑๔:๓๑ น.
๒๖๕๕ อาทิตย์ ๑๗ เม.ย. ๒๐:๔๓ น.
๒๖๕๖ อังคาร ๑๘ เม.ย. ๐๒:๕๖ น.
๒๖๕๗ พุธ ๑๘ เม.ย. ๐๙:๐๙ น.
๒๖๕๘ พฤหัสบดี ๑๘ เม.ย. ๑๕:๒๑ น.
๒๖๕๙ ศุกร์ ๑๗ เม.ย. ๒๑:๓๔ น.
๒๖๖๐ อาทิตย์ ๑๘ เม.ย. ๐๓:๔๖ น.
๒๖๖๑ จันทร์ ๑๘ เม.ย. ๐๙:๕๙ น.
๒๖๖๒ อังคาร ๑๘ เม.ย. ๑๖:๑๒ น.
๒๖๖๓ พุธ ๑๗ เม.ย. ๒๒:๒๔ น.
๒๖๖๔ ศุกร์ ๑๘ เม.ย. ๐๔:๓๗ น.
๒๖๖๕ เสาร์ ๑๘ เม.ย. ๑๐:๔๙ น.
๒๖๖๖ อาทิตย์ ๑๘ เม.ย. ๑๗:๐๒ น.
๒๖๖๗ จันทร์ ๑๗ เม.ย. ๒๓:๑๕ น.
๒๖๖๘ พุธ ๑๘ เม.ย. ๐๕:๒๗ น.
๒๖๖๙ พฤหัสบดี ๑๘ เม.ย. ๑๑:๔๐ น.
๒๖๗๐ ศุกร์ ๑๘ เม.ย. ๑๗:๕๒ น.
๒๖๗๑ อาทิตย์ ๑๘ เม.ย. ๐๐:๐๕ น.

วันพญาวันคืออะไร

วันพญาวัน คือ วันเถลิงศก ของล้านนา วันที่จุลศักราชเปลี่ยนเป็นปีใหม่ และถือเป็นวันที่ดีที่สุดของ ปี๋ใหม่เมือง (สงกรานต์ล้านนา) ช่วงเช้าคนล้านนาเข้าวัดตานขันเข้า ตานตุง ถวายไม้ก๊ำสะหลี และสรงน้ำพระ ช่วงบ่ายไปดำหัวผู้ใหญ่ ดูคำว่า วันพญาวัน ในพจนานุกรม

วันสังขานต์ล่องคือวันมหาสงกรานต์ มาก่อนเวลาเถลิงศก ๒ วัน ๓ ชั่วโมง ๕๗ นาที ๓๖ วินาที (เกณฑ์ปฏิทินล้านนา) วันระหว่างสองวันนี้คือวันเน่า บางปีมีสองวัน เวลาประกาศหลวงอาจต่างได้ไม่กี่นาที อ่านเพิ่ม →

วิธีคำนวณวันพญาวัน

ปฏิทินล้านนาและสำนักโหรหลวงใช้ความยาวปีตามคัมภีร์สุริยยาตร์ คือ ๓๖๕.๒๕๘๗๕ วัน (๒๙๒๒๐๗ ÷ ๘๐๐) คำนวณได้ ๓ ขั้นตอน

  1. หาจุลศักราช: จ.ศ. = พ.ศ. − ๑๑๘๑
  2. คำนวณ (๒๙๒๒๐๗ × จ.ศ. + ๓๗๓) ÷ ๘๐๐ แล้วเก็บ เศษ
  3. เศษ × ๑๐๘ = จำนวนวินาทีนับจากเที่ยงคืน คือเวลาเถลิงศก

ส่วนวันที่ ให้เทียบกับปีก่อน: ถ้าเศษปีนี้น้อยกว่าปีที่แล้ว (เวลาข้ามเที่ยงคืน) บวก ๑ วัน และถ้าปีนี้มี ๒๙ กุมภาพันธ์ ลบ ๑ วัน

ตัวอย่าง พ.ศ. ๒๕๖๙: จ.ศ. ๑๓๘๘ ได้เศษ ๔๘๙ → ๔๘๙ × ๑๐๘ = ๕๒,๘๑๒ วินาที = ๑๔:๔๐:๑๒ น. ของวันที่ ๑๖ เมษายน ๒๕๖๙ ตรงกับประกาศสงกรานต์ปี ๒๕๖๙

ทำไมวันพญาวันเป็น ๑๖ เมษายน

ปีตามสุริยยาตร์ยาวกว่าปีสากล (๓๖๕.๒๔๒๕ วัน) เล็กน้อย วันเถลิงศกจึงช้าลงปีละราว ๒๓ นาที และเลื่อนไป ๑ วันในทุกราว ๖๒ ปี ตามการคำนวณ วันพญาวันตรงกับ ๑๖ เมษายนทุกปีตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๕๖ และในปี พ.ศ. ๒๕๖๒ กรมส่งเสริมวัฒนธรรมประกาศให้ ๑๔ เมษายนเป็นวันมหาสงกรานต์ ปี๋ใหม่เมืองจึงนับเป็น สังขานต์ล่อง ๑๔ · วันเน่า ๑๕ · วันพญาวัน ๑๖ เมษายน

วันพญาวันจะเป็น ๑๗ เมษายนเมื่อไร

วันพญาวันจะเป็น ๑๖ เมษายนทุกปีจนถึง พ.ศ. ๒๕๘๕ และ ๑๗ เมษายนจะเกิดขึ้นครั้งแรกใน พ.ศ. ๒๕๘๖ (เวลา ๐๐:๑๔ น.) หลังจากนั้นจะสลับ ๑๖ กับ ๑๗ เมษายนตามรอบปีอธิกสุรทิน และไม่มีปีที่ตรงกับ ๑๖ เมษายนอีกหลัง พ.ศ. ๒๖๔๓ ปีที่เวลาใกล้เที่ยงคืนควรตรวจกับประกาศสงกรานต์ของปีนั้นอีกครั้ง

คำถามที่พบบ่อย

วันพญาวันปีนี้ตรงกับวันไหน?
ปี พ.ศ. ๒๖๕๒ ตรงกับวันพฤหัสบดีที่ ๑๘ เมษายน เวลาเถลิงศก ๐๒:๐๖ น.
วันพญาวันต่างจากวันสังขานต์ล่องอย่างไร?
วันสังขานต์ล่องคือวันมหาสงกรานต์ วันที่ปีเก่าผ่านไป ส่วนวันพญาวันคือวันเถลิงศก วันขึ้นจุลศักราชใหม่ ระหว่างสองวันนี้คือวันเน่า ปี พ.ศ. ๒๖๕๒ คือ สังขานต์ล่อง ๑๕ เมษายน เวลา ๒๒:๐๘ น. · วันเน่า ๑๖ เมษายน และ ๑๗ เมษายน · วันพญาวัน ๑๘ เมษายน เวลา ๐๒:๐๖ น.
ทำไมบางแหล่งบอกว่าวันพญาวันคือ ๑๕ เมษายน?
เพราะช่วง พ.ศ. ๒๔๔๓–๒๕๕๕ วันพญาวันมักตรงกับ ๑๕ เมษายน และวันหยุดราชการเดิมคือ ๑๓–๑๕ เมษายน ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๕๖ การคำนวณได้ ๑๖ เมษายนทุกปี
วันพญาวันจะเปลี่ยนเป็น ๑๗ เมษายนเมื่อไร?
ครั้งแรกใน พ.ศ. ๒๕๘๖