มรดกล้านนา
ปฏิทินล้านนา📅 วันจั๋นทร์ ออก ๑๔ ค่ำ เดือนยี่ · ปีรวายสะง้า

ปีใหม่ล้านนา · ค.ศ. ๒๐๕๑

ปี๋ใหม่เมือง ๒๕๙๔

วันสังขานต์ล่อง วันเน่า และวันพญาวัน

  1. วันสังขานต์ล่องศุกร์ ๑๔ เม.ย.๒๑:๕๗ น.
  2. วันเน่า ๑เสาร์ ๑๕ เม.ย.ปีนี้มีวันเน่าสองวัน
  3. วันเน่า ๒อาทิตย์ ๑๖ เม.ย.ปีนี้มีวันเน่าสองวัน
  4. วันพญาวันจันทร์ ๑๗ เม.ย.เถลิงศก ๐๑:๕๕ น.

วันพญาวัน ตรงกับวันจันทร์ที่ ๑๗ เมษายน ๒๕๙๔ เถลิงศก ๐๑:๕๕ น. (๐๑:๕๕:๑๒)
เริ่ม จ.ศ. ๑๔๑๓ · ปีร้วงเม็ด · เศษ ๖๔/๘๐๐

วันพญาวัน ๒๐ ปี ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๙๔
พ.ศ.วันพญาวันเวลาเถลิงศก
๒๕๙๔ จันทร์ ๑๗ เม.ย. ๐๑:๕๕ น.
๒๕๙๕ อังคาร ๑๖ เม.ย. ๐๘:๐๗ น.
๒๕๙๖ พุธ ๑๖ เม.ย. ๑๔:๒๐ น.
๒๕๙๗ พฤหัสบดี ๑๖ เม.ย. ๒๐:๓๓ น.
๒๕๙๘ เสาร์ ๑๗ เม.ย. ๐๒:๔๕ น.
๒๕๙๙ อาทิตย์ ๑๖ เม.ย. ๐๘:๕๘ น.
๒๖๐๐ จันทร์ ๑๖ เม.ย. ๑๕:๑๐ น.
๒๖๐๑ อังคาร ๑๖ เม.ย. ๒๑:๒๓ น.
๒๖๐๒ พฤหัสบดี ๑๗ เม.ย. ๐๓:๓๖ น.
๒๖๐๓ ศุกร์ ๑๖ เม.ย. ๐๙:๔๘ น.
๒๖๐๔ เสาร์ ๑๖ เม.ย. ๑๖:๐๑ น.
๒๖๐๕ อาทิตย์ ๑๖ เม.ย. ๒๒:๑๓ น.
๒๖๐๖ อังคาร ๑๗ เม.ย. ๐๔:๒๖ น.
๒๖๐๗ พุธ ๑๖ เม.ย. ๑๐:๓๙ น.
๒๖๐๘ พฤหัสบดี ๑๖ เม.ย. ๑๖:๕๑ น.
๒๖๐๙ ศุกร์ ๑๖ เม.ย. ๒๓:๐๔ น.
๒๖๑๐ อาทิตย์ ๑๗ เม.ย. ๐๕:๑๖ น.
๒๖๑๑ จันทร์ ๑๖ เม.ย. ๑๑:๒๙ น.
๒๖๑๒ อังคาร ๑๖ เม.ย. ๑๗:๔๒ น.
๒๖๑๓ พุธ ๑๖ เม.ย. ๒๓:๕๔ น.

วันพญาวันคืออะไร

วันพญาวัน คือ วันเถลิงศก ของล้านนา วันที่จุลศักราชเปลี่ยนเป็นปีใหม่ และถือเป็นวันที่ดีที่สุดของ ปี๋ใหม่เมือง (สงกรานต์ล้านนา) ช่วงเช้าคนล้านนาเข้าวัดตานขันเข้า ตานตุง ถวายไม้ก๊ำสะหลี และสรงน้ำพระ ช่วงบ่ายไปดำหัวผู้ใหญ่ ดูคำว่า วันพญาวัน ในพจนานุกรม

วันสังขานต์ล่องคือวันมหาสงกรานต์ มาก่อนเวลาเถลิงศก ๒ วัน ๓ ชั่วโมง ๕๗ นาที ๓๖ วินาที (เกณฑ์ปฏิทินล้านนา) วันระหว่างสองวันนี้คือวันเน่า บางปีมีสองวัน เวลาประกาศหลวงอาจต่างได้ไม่กี่นาที อ่านเพิ่ม →

วิธีคำนวณวันพญาวัน

ปฏิทินล้านนาและสำนักโหรหลวงใช้ความยาวปีตามคัมภีร์สุริยยาตร์ คือ ๓๖๕.๒๕๘๗๕ วัน (๒๙๒๒๐๗ ÷ ๘๐๐) คำนวณได้ ๓ ขั้นตอน

  1. หาจุลศักราช: จ.ศ. = พ.ศ. − ๑๑๘๑
  2. คำนวณ (๒๙๒๒๐๗ × จ.ศ. + ๓๗๓) ÷ ๘๐๐ แล้วเก็บ เศษ
  3. เศษ × ๑๐๘ = จำนวนวินาทีนับจากเที่ยงคืน คือเวลาเถลิงศก

ส่วนวันที่ ให้เทียบกับปีก่อน: ถ้าเศษปีนี้น้อยกว่าปีที่แล้ว (เวลาข้ามเที่ยงคืน) บวก ๑ วัน และถ้าปีนี้มี ๒๙ กุมภาพันธ์ ลบ ๑ วัน

ตัวอย่าง พ.ศ. ๒๕๖๙: จ.ศ. ๑๓๘๘ ได้เศษ ๔๘๙ → ๔๘๙ × ๑๐๘ = ๕๒,๘๑๒ วินาที = ๑๔:๔๐:๑๒ น. ของวันที่ ๑๖ เมษายน ๒๕๖๙ ตรงกับประกาศสงกรานต์ปี ๒๕๖๙

ทำไมวันพญาวันเป็น ๑๖ เมษายน

ปีตามสุริยยาตร์ยาวกว่าปีสากล (๓๖๕.๒๔๒๕ วัน) เล็กน้อย วันเถลิงศกจึงช้าลงปีละราว ๒๓ นาที และเลื่อนไป ๑ วันในทุกราว ๖๒ ปี ตามการคำนวณ วันพญาวันตรงกับ ๑๖ เมษายนทุกปีตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๕๖ และในปี พ.ศ. ๒๕๖๒ กรมส่งเสริมวัฒนธรรมประกาศให้ ๑๔ เมษายนเป็นวันมหาสงกรานต์ ปี๋ใหม่เมืองจึงนับเป็น สังขานต์ล่อง ๑๔ · วันเน่า ๑๕ · วันพญาวัน ๑๖ เมษายน

วันพญาวันจะเป็น ๑๗ เมษายนเมื่อไร

วันพญาวันจะเป็น ๑๖ เมษายนทุกปีจนถึง พ.ศ. ๒๕๘๕ และ ๑๗ เมษายนจะเกิดขึ้นครั้งแรกใน พ.ศ. ๒๕๘๖ (เวลา ๐๐:๑๔ น.) หลังจากนั้นจะสลับ ๑๖ กับ ๑๗ เมษายนตามรอบปีอธิกสุรทิน และไม่มีปีที่ตรงกับ ๑๖ เมษายนอีกหลัง พ.ศ. ๒๖๔๓ ปีที่เวลาใกล้เที่ยงคืนควรตรวจกับประกาศสงกรานต์ของปีนั้นอีกครั้ง

คำถามที่พบบ่อย

วันพญาวันปีนี้ตรงกับวันไหน?
ปี พ.ศ. ๒๕๙๔ ตรงกับวันจันทร์ที่ ๑๗ เมษายน เวลาเถลิงศก ๐๑:๕๕ น.
วันพญาวันต่างจากวันสังขานต์ล่องอย่างไร?
วันสังขานต์ล่องคือวันมหาสงกรานต์ วันที่ปีเก่าผ่านไป ส่วนวันพญาวันคือวันเถลิงศก วันขึ้นจุลศักราชใหม่ ระหว่างสองวันนี้คือวันเน่า ปี พ.ศ. ๒๕๙๔ คือ สังขานต์ล่อง ๑๔ เมษายน เวลา ๒๑:๕๗ น. · วันเน่า ๑๕ เมษายน และ ๑๖ เมษายน · วันพญาวัน ๑๗ เมษายน เวลา ๐๑:๕๕ น.
ทำไมบางแหล่งบอกว่าวันพญาวันคือ ๑๕ เมษายน?
เพราะช่วง พ.ศ. ๒๔๔๓–๒๕๕๕ วันพญาวันมักตรงกับ ๑๕ เมษายน และวันหยุดราชการเดิมคือ ๑๓–๑๕ เมษายน ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๕๖ การคำนวณได้ ๑๖ เมษายนทุกปี
วันพญาวันจะเปลี่ยนเป็น ๑๗ เมษายนเมื่อไร?
ครั้งแรกใน พ.ศ. ๒๕๘๖