📜 กลอนแปด
กลอนสุภาพ บทละ ๔ วรรค วรรคละ ๘ คำ (๗–๙)
กลอนแปด (กลอนสุภาพ) บทหนึ่งมี ๔ วรรค คือ วรรคสดับ วรรครับ วรรครอง วรรคส่ง วรรคละ ๘ คำ (๗–๙ คำก็ได้) คำท้ายวรรคสดับสัมผัสกับคำที่ ๓ หรือ ๕ ของวรรครับ คำท้ายวรรครับสัมผัสกับคำท้ายวรรครอง คำท้ายวรรครองสัมผัสกับคำที่ ๓ หรือ ๕ ของวรรคส่ง และคำท้ายวรรคส่งส่งสัมผัสไปยังคำท้ายวรรครับของบทต่อไป
ผังฉันทลักษณ์
วิธีอ่านผัง: วงกลมหนึ่งวง = หนึ่งคำ (พยางค์) วงกลมในแถวเดียวกัน = หนึ่งบาท เส้นทึบเชื่อมคำที่ต้องสัมผัสกัน เส้นประคือสัมผัสเสริม เครื่องหมายเหนือวงกลมคือเสียงวรรณยุกต์ที่ผังกำหนด (สำเนียงเชียงใหม่)
ที่มาของผัง: ฉันทลักษณ์กลอนสุภาพตามแบบเรียนภาษาไทย (สัมผัสนอก); ตัวอย่างจากสุนทรภู่
ตัวอย่างจริง
ตัวอย่างทุกบทตรวจด้วยตัวตรวจเดียวกับที่ใช้แต่ง: เขียว = สัมผัส เหลือง = ใกล้เคียง เทา = ไม่พบ
พระอภัยมณี: แล้วสอนว่าอย่าไว้ใจมนุษย์
โดย สุนทรภู่
แล้วสอนว่าอย่าไว้ใจมนุษย์ มันแสนสุดลึกล้ำเหลือกำหนด ถึงเถาวัลย์พันเกี่ยวที่เลี้ยวลด ก็ไม่คดเหมือนหนึ่งในน้ำใจคน
ที่มา: พระอภัยมณี ตอนสุดสาครถูกชีเปลือยผลักตกเหว
พระอภัยมณี: อันนินทากาเล
โดย สุนทรภู่
อันนินทากาเลเหมือนเทน้ำ ไม่ชอกช้ำเหมือนเอามีดมากรีดหิน แม้องค์พระปฏิมายังราคิน คนเดินดินหรือจะสิ้นคนนินทา
ที่มา: พระอภัยมณี
นิราศภูเขาทอง: ถึงบางพูด
โดย สุนทรภู่
ถึงบางพูดพูดดีเป็นศรีศักดิ์ มีคนรักรสถ้อยอร่อยจิต แม้นพูดชั่วตัวตายทำลายมิตร จะชอบผิดในมนุษย์เพราะพูดจา
ที่มา: นิราศภูเขาทอง (วิกิซอร์ซ)