พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
สู่ขวัญเข้าสู่ขัวฯรเขั้า[สู่ขวันเข้า]ก.เชิญขวัญข้าว - เป็นพิธีอัญเชิญวิญญาณศักดิ์สิทธิ์ของย่าขวัญข้าวไปประดิษฐานในที่อันสมควร ได้แก่อัญเชิญจากทุ่งนาไปประดิษฐานในยุ้งข้าวหลังจากที่ได้เก็บ เกี่ยวผลผลิตแล้ว และเมื่อถึงฤดูกาลทำนาก็จะทำพิธีอัญเชิญจากยุ้งข้าวไปประดิษ- ฐานในนาข้าวอีกครั้งหนึ่ง
ขึ้นต๊าวตังสี่ขึ้นฯท้าฯวฯทังฯสี่[ขึ้นท้าวทังสี่]ก.บูชา ท้าวจตุโลกบาล ตามปรกติพิธีกรจะเป็นมัคนายก (ปู่จ๋ารย์,ปู่อาจ๋ารย์) นิยมทำในโอกาสก่อนที่จะทำงานมงคลทุกชนิด เช่น สร้างอาคารบ้านเรือน งานทำบุญขึ้นบ้านใหม่ เป็นต้น เป็นการบอกกล่าว เพื่อเป็นสิริมงคลแก่ผู้เป็นเจ้าของและผู้ที่อยู่อาศัย ดู...ต๊าวตังสี่
บ่าวเถ้าบ่าฯวฯเถั้า[บ่าวเถ้า]ดู...บ่าวเจื๊อ; ถ้าเป็นผู้หญิง เรียกสาวเถ้า,สาวทึนทึก,สาวแก่
ดอกลีลาวดีดอฯกลีลาวดี[ดอกลีลาวดี]น.ดอกลีลาวดี/ดอกลั่นทม - ภาษาไทยถิ่นเหนือ (คำเมือง) เรียกว่า ''ดอกจ๋ำป๋าลาว''; ดู...ดอกจ๋ำป๋าลาว
ผืนแผ่นหล้าผืนฯแผ่นฯห้ลฯา[ผืนแผ่นหล้า]ดู...ผืนแผ่นดิน
ถ้านปอปู๋นอี้ถ้านฯพํอฯปูรอี้[ถ้านพอปูนอี้]ว.ถึงกับปานนี้
แนจะล่นแนจล่฿นฯ[แนจะล่น]ก.เตรียมวิ่ง - เตรียมตัวเตรียมกำลังเอาไว้ให้พร้อมที่จะวิ่ง
กีมปอกสายคีมฯปอฯกสายฯ[คีมปอกสาย]น.คีม ชนิดที่ปากมีรูขนาดต่างๆ ใช้สำหรับปอกพลาสติกที่หุ้มสายไฟฟ้า
ตั้งอ๋กตั้งใจ๋ตั้งฯอ฿กฯตั้งไจ[ตั้งอกตั้งใจ]ดู...ตั้งใจ๋
แย็บมดส้มแยัปฯม฿ดฯส้฿มฯ[แย็บมดส้ม]ก.ไข่ชนิดเล็กรวมทั้งตัวอ่อนของมดแดง เมื่อเจริญเติบโตเป็น มดแดง หรือ มดส้ม ตัวเล็กๆ ที่เรียกว่า "มดงาน" ดู...มดส้ม

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่