พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
แจ๋ะแห๋ะแจัะ[แจะแหะ]ว.คำเสริมท้ายเพื่อบอกลักษณะที่ซีด เช่น หน้าเปิดแจ๋ะแห๋ะ - หน้าซีดเซียว (เปิด - ซีด); แจ๋ดแผ๋ด ก็ว่า
ก้งก้฿งฯ[ก้ง]ว.มีลวดลายหลายสีปะปนกัน; โก้ง ก็ว่า เช่น หมาที่มีหลายสี เรียก หมาก้ง, หมาโก้ง; ผ้าตาหมากรุก เรียก ผ้าต๋าก้ง, ผ้าต๋าโก้ง; ตัวดำด่าง เรียก ตั๋วเป๋นก้ง, คนเป็นโรคผิวหนัง เรียก คนเป๋นก้งเป๋นลาย
สาคูสาฅู[สาฅู]น.สาคู - พรรณไม้ล้มลุก ต้นขนาดต้นขมิ้น หัวใช้ต้มกินและทำแป้ง; จั๊กคู ก็ว่า
ฮ่างร่างฯ[ร่าง]น.ร่าง - ร่างกาย,รูปร่าง,ตัวตน,รูปทรง
ซะป๊ะซะเป้ดซะพะซะเพดฯ[ซะพะซะเพด]ดู... ซะป๊ะ
ลูกก๋งไฟลูกก฿งฯไฟ[ลูกกงไฟ]น.กระสุนดินเหนียวที่ใช้กาบมะพร้าวชิ้นเล็กฝังไว้ ใช้จุดไฟที่กาบมะพร้าวนั้นยิงไล่สัตว์เล็กอย่างค้างคาวที่มากินพืชผลในเวลากลางคืน
สืบจ๊ะต๋าบ้านสืปฯชตาบ้าฯนฯ[สืบชะตาบ้าน]ก.พิธีกรรมที่ชาวบ้านร่วมกันทำเพื่อขจัดปัดเป่าสิ่งอุบาทว์ชั่วร้ายต่างๆ "ขึ๋ด" ที่เกิดขึ้นภายในหมู่บ้าน อีกอย่างหนึ่งกระทำเป็นประจำทุกๆ ปี โดยกำหนดเอาวันใดวันหนึ่งสืบชะตาบ้าน เพื่อให้เกิดความสุขสวัสดีแก่ประชาชนในหมู่บ้านของตน; ดู...ขึ๋ด ประกอบ
ฮู้หลั๋วกรู้ห฿ลฯวฯก[รู้หลัวก]ก.ฉลาด,มีความรู้และมีไหวพริบ
ฮ่องขี้ไถร่อฯงขี้ไถ[ร่องขี้ไถ]น.รอยไถ
ข้อนข้อฯร[ข้อน]ว๑.ค่อน - มากกว่าครึ่ง,เกือบเต็ม เช่น น้ำข้อนแก้ว - น้ำเกือบเต็มแก้ว ว๒.ไม่เท่ากัน,ไม่เสมอกัน เช่น นั่งข้อนขวา--นั่งค่อนไปทางขวา, ก.รวมกันอยู่ เช่น นอนข้อนกั๋นตี้จ๊อก-นอนรวมกันที่มุมห้อง

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่