พจนานุกรมภาษา ล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนา	อักษรล้านนา	เทียบอักษรไทย	ความหมาย
เผือขอ	เผิอฯอขํอฯ	[เผือขอ]	น.มือเสือ - เครื่องมือที่ใช้ลากหยากเหยื้อ
กล้วยครั่ง ออกเสียง ก้วยคั่ง	ก้ลฯวฯยระฯคั่งฯ	[กล้วยครั่ง]	น.กล้วยหักมุก - ภาษาถิ่นเหนือ หรือ คำเมือง เรียก ''ก้วยคั่ง''; กล้วยหักมุก/ก้วยคั่ง ลำต้นสูงประมาณ 2.5-3.5 เมตร ลักษณะเหมือนกล้วยทั่วไป, ปลีรูปไข่ค่อนข้างป้อม ม้วนงอขึ้นด้านบน ด้านล่างสีแดงเข้ม, ผลภายในเครือหนึ่งมีประมาณ 7 หวี หวีหนึ่งมี 10-16 ผล ผลโตกว่ากล้วยทั่วไป ปลายผลลีบลง เปลือกหนา มีเหลี่ยมชัดเจน เมื่อสุกสีเหลืองอมน้ำตาลเข้ม คล้ายสีของครั่ง(ขี้ครั่ง) เนื้อสีครีมแกมส้ม รสหวานปนเปรี้ยวเล็กน้อย: กล้วยหักมุก นำมาแปรรูปได้หลากหลาย เช่น ปิ้งหรือย่างไฟทั้งเปลือก จะมีรสชาติหวานหอมอร่อย หรือทำเป็น กล้วยเชื่อม ฉาบ กวน ตาก บวชชี ทอด กล้วยแขก ขนมกล้วย เป็นต้น นอกจากนี้ยังมีสรรพคุณทางสมุนไพร เป็นยารักษาโรคได้อีกด้วย
แก่น	แก่นฯ	[แก่น]	น.แก่น - ลูก/ผล/ใบ/ฟอง เป็นลักษณะนามที่ใช้กับผลไม้ต่างๆ และของที่มีลักษณะกลมๆ เช่น ไข่ ลูกตา กระบุง ตะกร้า เป็นต้น เช่น ไปสิ๋บ่าม่วงมาสั๋ก 2-3 แก่น - ไปสอยมะม่วงมาสัก 2-3 ลูก, จะหื้อลวกไข่กี่แก่น - จะให้ลวกไข่กี่ฟอง, จะใดบ่หันบ่มีแก่นต๋ากา - เหตุใดจึงมองไม่เห็นไม่มีลูกตาหรือไง
หน่อก๋ก	หนฯอฯ	[หน่อกก]	น.ลูกคนโต; ลูกเก๊า,ลูกหัวปี๋ ก็ว่า
หัวนาก	ห฿วฯนาฯคฯ	[หัวนาค]	น๑.หัวนาค - จุดเริ่มต้น หรือต้นทางของบันไดนาค น๒.ชื่อลายกนกแบบหนึ่งคล้ายหัวนาค เรียก ลายหัวนาค
ไห้ๆหุยๆ	ไห้ๆ หุๆ	[ไห้ๆ หุยๆ]	ดู...ไห้หุย
กิ๋นเข้าไหตั๋น	กินฯเขั้าไหตันฯ	[กินเข้าไหตัน]	สำ.ลักษณะของคนที่มีความขยันหมั่นเพียรในการทำมาหากิน เก็บหอมรอมริบมีอยู่มีกินอย่างไม่ขาดตกบกพร่อง เปรียบดังเช่นมีข้าวเต็มไหตลอด
ซวาง	ซวฯางฯ	[ซวาง]	ก.ปล่อย,วาง,ละ,สละ
ไม้บ่าตัน	ไม้บ่าฯทันฯ	[ไม้บ่าตัน]	น.ต้นพุทรา - ไม้ต้น กิ่งก้านมีหนาม ออกดอกเล็กๆ สีเหลืองเป็นช่อตามซอกใบ ผลมีทั้งกลมและรี
แกเดี่ยว	แคด่ยฯว	[แคเดี่ยว]	น.แตรเดี่ยว