พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา
โดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์
เรียน 10 คำใหม่
| ออกเสียงล้านนา | อักษรล้านนา | เทียบอักษรไทย | ความหมาย |
|---|---|---|---|
| บั๋ด | บัดฯ | [บัด] | ก.ปิด,อุด; ฮูบั๋ด - รูถูกปิด |
| ไย่ | ไย่ | [ไย่] | น.ผง,ฝุ่น,ละออง; ก.ปลิว,ฟุ้ง,กระจาย |
| จอบกว่าง | จอฯบก่วฯางฯ,จอฯก่วฯางฯ | [จอบกว่าง] | ก.ล่อกว่าง |
| จ๋ำเป๋น | จำเปนฯ | [จำเปน] | ว.จำเป็น - ขาดไม่ได้,ต้องเป็น,ต้องทำอย่างนั้น,ต้องให้เป็นไปอย่างนั้น เช่น ของจ๋ำเป๋น-ของที่ขาดไม่ได้,จ๋ำเป๋นต้องเยียะ-จำเป็นต้องทำ |
| บ่ | บ | [บ่] | ว.บ่ - คำใช้นำหน้ากิริยา (ยืน เดินนั่ง นอน กิน ดื่ม ทำ พูด คิด( แสดงความหมายปฏิเสธ; เช่น บ่กิ๋น-ไม่กิน,บ่อู้-ไม่พูด,บ่เยียะ-ไม่ทำ เป็นต้น และอาจออกเสียงเป็น บ่า ก็ได้ เช่น บ่ากิ๋น,บ่าอู้,บ่าเยียะ มีความหมายเหมือนกัน ยกเว้นบางคำเท่านั้น (ถ้าเขียน "บ่อ-บอฯ" หมายถึง บ่อน้ำ-บอฯนาฯ) |
| ป๋กขาล่องซ่อง | ป฿กฯขาล่อฯงซ่อฯง | [ปกขาล่องซ่อง] | ก.(นอน)ชันเข่า |
| บวบงู | บวฯบงู | [บวบงู] | น.บวบงู ภาษาถิ่นเหนือ(กำเมือง) เรียก ''บ่านอยงู''; ดู...บ่านอยงู |
| แหว้น ออกเสียง แหว้น | แห้วฯร | [แหว้น] | น๑.แว่น - เป็นลักษณะนามเรียกสิ่งกลมๆ ที่ตัดออกตามขวางเป็นชิ้นบางๆ เช่น บ่าแต๋งชั้ง 8 แหว้น - แตงกวา 8 แว่น, ซอยจั๊กค่าน 19 แหว้นใส่แก๋งแค - หั่นสะค้าน 19 แว่นใส่แกงแค; น2.ล้อ - วงล้อของยานพาหนะ หรือสิ่งที่มีลักษณะเป็นวงกลมสำหรับหมุนเคลื่อนไปบนพื้น เช่น รถยนต์แหว้นยาง รถรางแหว้นเหล็๋ก - รถยนต์ล้อยาง รถรางล้อเหล็๋ก, แหว้นรถไถใหญ่กว่าแหว้นรถถีบ - ล้อรถไถโตกว่าล้อรถจักรยาน; ว.มีลักษณะกลมและแบน เช่น แหว้นจั๊กไค (ตะไคร้ที่หั่นเป็นแว่นชิ้นเล็กๆ) |
| ก้า | ก้ลฯา | [กล้า] | น๑.ต้นพืชที่เพาะไว้สำหรับย้ายไปปลูกที่อื่นเช่นก้าผั๋กกาด - กล้าผั๋กกาด น๒.ต้นข้าวที่เพาะไว้บนแปลงเพื่อนำไปปลูกในนา เรียกต้นก้า,ก้าผั๋กกาด - กล้าผักกาด ก.กล้าหาญ,ไม่กลัว |
| บ๋ะ | บะ | [บ๋ะ] | ก.ใช้มือทำให้ของแตกหรือหลุดออกเป็นชิ้นใหญ่ เรียก บ๋ะ เช่น บ๋ะบ่าโอ - ทำให้ส้มโอแยกออกเป็นกลีบ ว.แตกออก,หลุดออก; ดู...บิ๋ |