พจนานุกรมภาษา ล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนา	อักษรล้านนา	เทียบอักษรไทย	ความหมาย
แหก	แหกฯ	[แหก]	น.เรียก ไม้ งาช้าง เป็นต้น ที่ทำเป็นมีดขนาดเล็กลงคาถาอาคมเพื่อใช้ในการปราบผี หรือรักษาโรคว่ามีดแหก; ก๑.ตัดแล่ง,แถก,แยกออก,ถ่างออก เช่น แหกต๋อง ใช้มีดแล่งใบตองออกจากก้าน ก๒.อาการที่หมอเมืองใช้มีดหมอที่ ทำด้วยงาช้าง เขี้ยวเสือ เป็นต้น มาเสกคาถาอาคมแล้วไปขูด ขีด ถู หรือลูบตาม ส่วนของร่าง กายบริเวณที่เจ็บปวดซ้ำกันหลายๆ ครั้ง สลับกับการเสกคาถากำกับ; แฮก ก็ว่า
เหน๋าะแหน๋ะเต๋าะแต๋ะ	โหนฯอฯะแหนฯะโตอฯะแตะ	[เหนาะแหนะเตาะแตะ]	ดู...เหน๋าะแหน๋ะ
บ่าวจี๋	บ่าฯวฯจี	[บ่าวจี]	น.หนุ่มแรกรุ่น; ถ้าเป็นสตรีเรียก สาวจี๋ - สาวแรกรุ่น,สาวแรกแย้ม
แลฺว่น	แล่วฯร	[แลว่น]	ว.เปื่อยจนเละ (ใช้กับของเล็ก) ถ้าของใหญ่ใช้ ลว่าน
กาบ	กาปฯ	[กาบ]	น๑. เปลือกหุ้มชั้นนอกของ ต้น ผล ใบ ดอก ของต้นไม้ หรือห่อหุ้มตัวของสัตว์บางชนิด เช่น กาบกล้วย กาบข้าวโพด กาบหมาก เปลือกแข็งที่หุ้มหอย เป็นต้น; น๒.กาบ - ชื่อของ ''แม่วัน'' ที่เรียกว่า ''แม่มื้อ'' อันดับที่ 1 ในจำนวน 10 อันดับ ได้แก่ ''กาบ'' ดับ รวาย เมือง เปิก กัด กด ร้วง เต่า ก่า; ดู...วันไท
บ่กิ๋นน้ำ	บกินฯนาฯ	[บ่กินน้ำ]	ก.ไม่ดื่มน้ำ
หัวหน้า	ห฿วฯห้นฯา	[หัวหน้า]	น.หัวหน้า - ผู้เป็นใหญ่ในหมู่หนึ่งๆ; หัวโป่ ก็ว่า
เงือกฮุง	เงิอฯกรุง	[เงือกรุง]	น.รุ้งกินน้ำ - ปรากฏการณ์ธรรมชาติ เกิดจากแสงอาทิตย์ส่องผ่านละอองน้ำในอากาศ ทำให้เกิดการหักเหของแสงให้เห็นบนท้องฟ้าเป็นแถบโค้ง ๗ สี คือ ม่วง คราม น้ำเงิน เขียว เหลือง แสด แดง; ผีเงือกฮุง,ผีฮุง,ผีอี่ฮุง,อี่ฮุง ก็ว่า
ซด	ซ฿ดฯ	[ซด]	ก.ซ้อน,เรียงลดหลั่นกันเป็นชั้นๆ ว.จำนวนชั้นของหลังคาวิหารแบบล้านนา เช่น วิหารที่มีหลังคา ๓ ชั้น เรียกวิหาร ๓ ซด ได้แก่ ซดหน้า/ซดกลาง/ซดหลัง
ซว่าน	ซ่วฯานฯ	[ซว่าน]	ก.ซ่าน - กระจาย,กระวนกระวาย,ฟุ้ง,แผ่กระจายไปทั่วตัว เช่น ปิ๊ดซว่าน - พิษซ่าน