| ออกเสียงล้านนา | อักษรล้านนา | เทียบอักษรไทย | ความหมาย |
|---|---|---|---|
| หล๋กหญ้า | ห฿ลฯกห้ยฯา | [หลกหย้า] | ก.ถอนหญ้า |
| สูมาถั้นเก๊า | สูมาถั้นฯเคั้าฯ | [สูมาถั้นเค้า] | ก.การขอขมาด้วยเครื่องขมาที่มีค่าเต็มยศ อันมีเครื่องสักการะต่างๆ เช่น สลุงน้ำเข้าหมิ้นส้มป่อย หมากสุ่ม หมากเบ็ง ต้นผึ้ง ต้นเทียน ต้นดอก เป็นต้น |
| สาวน้ำถุ้ง | สาวฯนาฯถุ้ง | [สาวน้ำถุ้ง] | ก.ดึงเชือกที่ผูกภาชนะตักน้ำขึ้นจากบ่อ |
| ดอกแก้ว | ดอฯกแก้วฯ | [ดอกแก้ว] | น.ดอกพิก..ล ภาษาถิ่นเหนือ(กำเมือง) เรียก ''ดอกแก้ว'': พิก..ล หรือ แก้ว - เป็นไม้ต้นขนาดกลาง สูงประมาณ 8-15 เมตร เปลือกต้นสีน้ำตาลเทา มีรอยแตกระแหงตามยาว ใบมนรูปไข่หรือไข่แกมหอก ดอกออกเดี่ยวๆ หรือเป็นกระจุก 2-6 ดอก ตามซอกใบใกล้ปลายกิ่ง สีขาวนวล มีกลิ่นหอมเย็น กลิ่นยังคงอยู่แม้ตากแห้งแล้ว เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 0.8-1.5 ซ.ม. กลีบดอกจักแหลม เรียงกันเป็น ๒ ชั้น ชั้นนอกมี 8 กลีบ ชั้นใน 16 กลีบ ดอกร่วงง่าย เมื่อใกล้โรยเป็นสีเหลืองอมน้ำตาล ผลรูปไข่ปลายแหลม ผลอ่อนสีเขียว ผลสุกสีเหลืองถึงส้ม รสหวานเล็กน้อย เมล็ดแบนรี มีเมล็ดเดียว เปลือกแข็ง สีน้ำตาลเข้มหรือดำเป็นมัน ออกดอกติดผลตลอดปี |
| ไม้บ่าซัก | ไม้บ่าฯซักฯ | [บ่าซัก] | น.ต้นประคำดีควาย - ไม้ต้นเปลือกต้นสีเทา ดอกสีขาว ออกเป็นช่อใหญ่ที่ปลายกิ่ง ผลกลมสีเขียวสด เมื่อแก่ผิวผลจะย่นมีสีน้ำตาลเข้ม ผลแก่นำมาทุบแช่น้ำตีให้เกิดฟอง ใช้ซักผ้าไหมหรือทำความสะอาดเครื่องทองรูปพรรณ ใช้ทำยาได้ |
| เหล้น | เห้ลฯร | [เหล้น] | ก.เล่น - ทำเพื่อสนุก หรือผ่อนอารมณ์ |
| ผ้าป้าด | ผ้าพาดฯ | [ผ้าพาด] | น.ผ้าสังฆาฏิ; ผ้าป้าดบ่า ก็ว่า; ดู...ผ้าลังก๋า |
| ดำ | ดำ | [ดำ] | ก.มุดลง เช่น ดำน้ำ; ว.สีดำ,มืด,ทึบ |
| เข้าหนมก้วย | เขั้าห฿นฯมก้ลฯวฯ | [เข้าหนมกล้วย] | น.ขนมกล้วย - ขนมที่ทำด้วยแป้งข้าวเจ้าและแป้งมันบดรวมกับกล้วยสุก ห่อด้วยใบตอง โรยมะพร้าวขูด แล้วนำไปนึ่ง |
| ต๊ด | ท฿ดฯ | [ทด] | ก.การเล่นพนัน ไฮโล หวยใต้ดิน เป็นต้น เช่น ต๊ด ๑๒๓ ถ้าออกเลขสามตัวนี้ แม้สลับตำแหน่งกัน เป็น ๑๓๒,๒๑๓,๒๓๑,๓๑๒,๓๒๑ ก็ถือว่าถูกหมด การเล่นแบบนี้ ได้รางวัลมากขึ้นกว่าปกติ; โต๊ด ก็ว่า |