พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา
โดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์
เรียน 10 คำใหม่
| ออกเสียงล้านนา | อักษรล้านนา | เทียบอักษรไทย | ความหมาย |
|---|---|---|---|
| เฮอะเหอ | เฮิอฯะเหิอฯ | [เฮอะเหอ] | ว.คำอุทานเชิงดูถูก เยาะเย้ย เย้ยหยัน หรือไม่เชื่อ ว่าจะเป็นไปได้; เฮอะเหอเมอะ ก็ว่า |
| เหลืองแอ่มแส่ม | เหิลฯอฯงแอ่มฯแส่มฯ | [เหลืองแอ่มแส่ม] | ดู...เหลืองอ่ามส่าม |
| แอ้มข้าง | แอ้มฯข้างฯ | [แอ้มข้าง] | ดู...เตียมข้าง |
| ตี๋นขั้นได | ตีนฯขั้นฯได | [ต..น] | น.เชิงบันได |
| ร | ร | ร (ระ) "ระหน้อย" เทียบตัว "ร" เป็นอักษรต่ำ ใช้เป็นพยัญชนะต้น และตัวสะกดใน "แม่กน" แทนตัว น (นะ) ในกรณีที่ตัวสะกดตามหลังด้านขวาของพยัญชนะต้น และออกเสียงเป็น "ละ" เมื่อเป็นคำที่ยืมมาจากภาษาอื่นหรือคำที่เป็นชื่อเฉพาะ และมีการออกเสียงเป็น "หละ" บ้าง ซึ่งมีไม่มาก ตามปกติคำที่เป็นภาษาล้านนาหรือภาษาไทยถิ่นเหนือดั้งเดิมนั้น ร (ระ) ออกเสียง เป็น ฮ (ฮะ) เช่น เรา รัก เรียน ออกเสียงเป็น เฮา ฮัก เฮียน (สรุป ภาษาพูด ออกเสียง "ฮ-ฮ" ภาษาเขียน เขียน "ร-ร"): ดูที่...อักษร "ฮ" | |
| ป๋าวใจ๋ | ปาวฯไจ | [ปาวใจ] | ก.รู้สึกวาบหวิว |
| กาดนัด | กาดฯนัดฯ | [กาดนัด] | น.ตลาดที่มีการนัดกันซื้อขายเป็นบางวัน |
| พะเจ้าแค่งคม | ระฯพเจั้าแฅ่งฯฅ฿มฯ | [พระเจ้าแฅ่งฅม] | น.พระเจ้าแข้งคม,พระเจ้าแค่งคม (ล้านนาเรียก ''แข้ง'' ว่า ''แค่ง'') - พระพุทธรูปทองสำริดปางมารวิชัย ขนาดหน้าตัก ๙๔ นิ้ว (๒.๓๙ เมตร) สูง ๑๑๒ นิ้ว (๒.๘๕ เมตร) หนักประมาณ ๓,๙๖๐ กิโลกรัม พระเจ้าติโลกราชมหาราช กษัตริย์ผู้ครองนครเชียงใหม่องค์ที่ ๙ แห่งราชวงศ์มังราย หล่อไว้ที่วัดป่าตาลมหาวิหาร (อยู่นอกแจ่งก..่เฮือง ทิศตะวันตกเฉียงใต้ของนครเชียงใหม่) เมื่อ พ.ศ.๒๐๒๗ โดยที่หน้าแข้งขององค์พระมีสันคมจึงให้ชื่อว่า พระเจ้าแข้งฅม อัญเชิญมาประดิษฐาน ณ วัดศรีเกิด ต.พระสิงห์ อ.เมือง จ.เชียงใหม่ ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๓๔๒ ตราบปัจจุบัน |
| อิ่ง | อิ่งฯ | [อิ่ง] | ว.สะอาด,ใส |
| มะระขี้นก | มะระขี้น฿กฯ | [มะระขี้นก] | น.มะระขี้นก ภาษาถิ่นเหนือ(กำเมือง) เรียก ''บ่าห่อยขี้นก''; ดู...บ่าห่อยขี้นก |