| ออกเสียงล้านนา | อักษรล้านนา | เทียบอักษรไทย | ความหมาย |
|---|---|---|---|
| สู่ขวัญเข้า | สู่ขัวฯรเขั้า | [สู่ขวันเข้า] | ก.เชิญขวัญข้าว - เป็นพิธีอัญเชิญวิญญาณศักดิ์สิทธิ์ของย่าขวัญข้าวไปประดิษฐานในที่อันสมควร ได้แก่อัญเชิญจากทุ่งนาไปประดิษฐานในยุ้งข้าวหลังจากที่ได้เก็บ เกี่ยวผลผลิตแล้ว และเมื่อถึงฤดูกาลทำนาก็จะทำพิธีอัญเชิญจากยุ้งข้าวไปประดิษ- ฐานในนาข้าวอีกครั้งหนึ่ง |
| น้ำกำ | นาฯคำฯ | [น้ำคํา] | น.คำพูด |
| คิง - ฮา | ฅิงฯ-รา | [ฅิง - รา] | ส.ม..ง - ก.. (คำสรรพนามที่ใช้ระหว่างเพื่อนสนิท) |
| ฮบอะฮิๆ | ร฿ปฯอฮิๆ | [รบอะฮิๆ] | ก.(เด็กทารก)ออดอ้อนระริกระรี้ |
| ก่ง | ก่฿งฯ | [ก่ง] | ก.ทำให้โค้ง ว.โค้ง; โก่ง ก็ว่า |
| ขาบไหว้ | ขาปฯไห้วฯ,ระฯกาปฯไห้วฯ | [กราบไหว้,ขาบไหว้] | ก.กราบไหว้ |
| งูค้อนก้อม | งูฅ้อฯรก้อฯม | [งูฅ้อนก้อม] | น.งูขว้างค้อน - งูพิษอ่อนไม่เป็นอันตรายต่อคน ตัวอ้วนป้อม สีน้ำตาลอมเขียว ช่วงท้องสีเหลืองหรือครีม เกล็ดเรียบมันวาว พบบ่อยตามแหล่งน้ำตื้นนิ่ง หรือที่ใกล้แหล่งน้ำ หรือท้องนา อาหารคือ ปลา กบ เขียด เวลาตกใจงอตัวดีดไปข้างหน้าอย่างรวดเร็ว คล้ายสปริงหรือใช้แรงขว้าง จึงเป็นที่มาของชื่อ งูขว้างค้อน. |
| บ่หลิ่งบ่หลู้ | บหิ่ลฯงบห้ลฯ | [บ่หลิ่งบ่หลู้] | ก.ไม่เอนเอียง,ตรงไปตรงมา,เป็นกลาง,ไม่เข้าข้าง ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง |
| กิ๋นเมื่อใจ๋ยัง | กินฯเมิ่อฯอไจยังฯ | [กินเมื่อใจยัง] | สำ.กินเมื่อใจยัง เป็น ภาษิตโบราณ ที่ชาวถิ่นเหนือเรียกว่า ''กำบ่าเก่า'' - หมายถึงรู้จักสิ่งดีๆ เพื่อตนเองยามที่ยังแข็งแรง ยังมึความต้องการ ร่างกายไม่เจ็บป่วย ใช้จ่ายเงินเพื่อความสุขในชีวิต อย่าขี้เหนียว ยามชราเมื่อเจ็บไข้แม้ทานอาหารเลิศรสก็ไม่อร่อย |
| หงาด | หงฯาดฯ | [หงาด] | ก.ใช้ฟันกัดหรือแทะ ว.เสียงดังอย่างกัดฟัน |