พจนานุกรมภาษา ล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนา	อักษรล้านนา	เทียบอักษรไทย	ความหมาย
ฮวบฮ้าว	รวฯบร้าวฯ	[รวบร้าว]	ก.รวบเข้ามาและรัดไว้ให้แน่น อย่างการขันชะเนาะ
หมั้นเตี้ยง	หั้มฯรท่ยฯง	[หมั้นเที่ยง]	ว.แน่นอน,ไม่เอนเอียง,มั่นคง
เอื้อง ต๊กโต	เอิ้อฯงท฿กฯโท	[เอื้องทกโท]	น.ช้างกระ/เอื้องช้างกระ - ภาษาถิ่นเหนือ(คำเมือง)เรียก ''เอื้องต๊กโต''; เอื้องช้างกระ หรือ เอื้องต๊กโต เป็นกล้วยไม้ป่าอิงอาศัย ต้นตั้งตรงหรือเอนเล็กน้อย รากใหญ่และยาว ใบรูปขอบขนาน หนา แข็ง และอวบน้ำ ยาว 20-40 ซ.ม.กว้าง 4-6 ซ.ม. เรียงสลับซ้ายขวาค่อนข้างถี่ มีทางสีเขียวแก่สลับกับสีเขียวอ่อนตามความยาวของใบ ปลายใบแยกเป็น 2 แฉกไม่เท่ากัน, ดอกเป็นช่อรูปทรงกระบอก ทอดเอนลงเล็กน้อย หรือเอนโค้งห้อยลง ยาว 30-50 ซ.ม. กลีบเลี้ยงและกลีบดอกสีขาว มีประสีม่วงแดงทั่วกลีบ กลีบปากสีม่วงแดง ปลายกลีบเว้าเป็น 3 พูตื้นๆ บานเต็มที่กว้าง 2-3 ซ.ม. ดอกในช่อค่อนข้างแน่น มีกลิ่นหอม จะเริ่มหอมตอนสายๆ และจะหอมตลบอบอวลตอนใกล้ๆเที่ยง ดอกจะบานอยู่ราว 2-3 อาทิตย์
กะทิ	กะทิ	[กะทิ]	น.กะทิ - น้ำสีขาวขุ่น ได้จากการคั้นเนื้อมะพร้าวขูดกับน้ำ เป็นแหล่งที่มาของ ''น้ำมันมะพร้าว'' เพราะมีประโยชน์ต่อสุขภาพ เนื่องจาก ''กะทิ'' เป็นสารตัวเดียวกันกับน้ำมันมะพร้าว เป็นวัตถุดิบที่จำเป็นในการทำอาหารและขนมไทยหลายชนิด
ต๋ามหลัวหิงไฟพะเจ้า	ตาห฿ลฯวฯหิงฯไฟระฯพเจั้า	[ตามหลัวหิงไฟพระเจ้า]	ก.การใช้ท่อนฟืนก่อไฟในหน้าหนาว เพื่อถวายความอบอุ่นแก่พระพุทธรูป; ดู...ตานหลัวหิงไฟพระเจ้า
บวก	บวฯก	[บวก]	น๑.ปลัก,แอ่งน้ำ,ที่ที่เป็นแอ่งโคลน น๒.เครื่องหมาย"+" ที่ใช้เป็นสัญลักษณ์ของการรวมกัน ก.กระทำการทางคณิตศาสตร์ โดยรวมจำนวนตั้งแต่ ๒ จำนวนขึ้นไปเข้าด้วยกัน
ข๋ดหล้างหง้าง	ข฿ดฯห้ลฯางฯห้งฯางฯ	[ขดหล้างหง้าง]	ว.ลักษณะสิ่งของขนาดกลางที่ขดงอ
จังง่าว	ชังฯง่าวฯ	[ชังง่าว]	ก.เกลียดมาก,ชังมาก,ไม่ชอบเลย; จังแต๊จังว่า,จังใบ้จังง่าว ก็ว่า
ตุ๊กข์เต๊าต๋าย	ทุก์ขฯเทั้าฯตายฯ	[ทุกข์เท้าตาย]	ว.ทุกข์ตลอดชีวิต,ทุกข์จนตาย,ในชีวิตนี้ไม่มีความสุขเลย
หม้อซะ	หํมฯอฯมฯอฯ	[หม้อซะ]	น.หม้อน้ำที่ใช้ชำระโดยทั่วไป