พจนานุกรมภาษา ล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนา	อักษรล้านนา	เทียบอักษรไทย	ความหมาย
ยว้ายสี่แจ่ง	ย้วฯายฯสี่แจ่งฯ	[ยว้ายสี่แจ่ง]	ก.ยิ้มสี่มุม คือยิ้มจนหน้าบาน
เม้มผ้าต่อง	เม้มผ้าต่อฯง	[เม้มผ้าต่อง]	ก.พับชายผ้าขาวม้า
แร้ง ออกเสียง แฮ้ง	แร้งฯ	[แร้ง]	น.แร้ง/อีแร้ง/นกแร้ง - ภาษาถิ่นเหนือ หรือ คำเมือง เรียก ''แฮ้ง''; แร้ง เป็นนกขนาดใหญ่ อยู่ในกลุ่มนกล่าเช่นเดียวกับเหยี่ยว อินทรี หรือนกเค้าแมว โดยที่แร้งถือว่าเป็นนกที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในกลุ่มนี้ แต่แร้งจะไม่ล่าเหยื่อหรือกินสัตว์ที่มีชีวิตเป็นอาหาร จะกินเฉพาะซากสัตว์ที่ตายแล้ว เนื่องจากอุ้งต..นของแร้งไม่แข็งแรงพอที่จะขย้ำเหยื่อได้, แร้งมีรูปร่างโต หัวเล็ก คอยาว ปีกกว้าง หางสั้น บริเวณต้นคอมีขนสีขาวรอบเหมือนสวมพวงมาลัย มีลักษณะเด่นคือ ขนที่หัวและลำคอแทบไม่มีเลยจนดูเหมือนจะโล้นเลี่ยน สันนิษฐานว่าเป็นเพราะพฤติกรรมการกินซากสัตว์ จึงไม่มีขนเพื่อไม่ให้เป็นที่สะสมของเชื้อโรค และเพื่อสะดวกในการมุดกินซากสัตว์ด้วย ลิ้นมีร่องลึกและเงี่ยงเล็กๆหันไปด้านหลัง เพื่อช่วยในการกินอาหารคำโต อีกทั้งยังมีกระเพาะใหญ่ ภายในกระเพาะและลำไส้มีกรดที่มีฤทธิ๋กัดกร่อน สามารถฆ่าแบคทีเรียหรือจุลชึพอื่นๆที่มีอยู่ในซากสัตว์ด้วย จึงทำให้แร้งกินซากเน่าเปื่อยได้โดยไม่เป็นอันตราย แร้งยังสามารถจับสัตว์เลื้อยคลานขนาดเล็ก เช่นจิ้งจก กิ่งก่า หรือไข่นก กินเป็นอาหารในบางครั้งได้อีกด้วย
ว่าหย้อ	ว่าฯหํอฯยฯฯ	[ว่าหย้อ]	ก.พูดกระทบกระแทก; ว่าหย้อว่าหา,อู้หย้อ,อู้ฟาด ก็ว่า
หง้อง	ห้งฯอฯง	[หง้อง]	ว.คด,ค้อม,โค้ง,งอ,งอน: - ลักษณะของสิ่งเล็กที่งอโค้งเข้าเกือบเป็นวง เช่น บ่าขามหง้อง ถ้าของใหญ่ใช้ โหง้ง ดู...ง้อง ประกอบ
ฮ้าวติ๋ดกั๋น	ร้าวฯติดฯกันฯ	[ร้าวติดกัน]	ก.มัดหรือทำให้ติดกันอย่างแน่นสนิท
เติ๋น	เตินฯ	[เติน]	น.ห้องโถงที่อยู่นอกห้องนอนของบ้านเรือน ใช้เป็นห้องรับแขก เป็นได้ทั้งที่นั่ง ที่นอน และที่รับประทานอาหาร ก.เตือน,ตักเตือน
ฮ่วมใจ๋	ร่วฯมไจ	[ร่วมไจ]	ก.ร่วมใจ - คิดเห็นเหมือนกันและรู้ใจกัน,มีความคิดอย่างเดียวกัน
เขี่ยง	ข่ยฯง	[เขี่ยง]	ก.แข่งกัน,เปรียบเทียบกัน; เอี่ยง ก็ว่า
กะหลิ้ง	กะหิ้ลฯง	[กะหลิ้ง]	น.ซอกรักแร้; กะหลี้, เก๊าแฮ้ ก็ว่า เช่น จิ๋กะหลิ้ง - มือแหย่ที่ซอกรักแร้