พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
ปึ่งปึ่งฯ[ปึ่ง]ว๑.กว้าง,ใหญ่ (ใช้กับรูหรือโพรงทุกชนิด) ว๒.เป่าลม; ปึ๋ง ก็ว่า
ขึ้นหงานขึ้นฯหงฯานฯ[ขึ้นหงาน]ก.เข้าสู่วัยฉกรรจ์ (ใช้กับวัวควาย)
สืบจ๊ะต๋าคนสืปฯชตาฅ฿นฯ[สืบชะตาฅน]ก.พิธีกรรมที่ชาวล้านนานิยมทำเพื่อเป็นสิริมงคลแก่ตนเอง ในโอกาสสำคัญต่างๆ เช่น วันเกิด วันได้รับยศศักดิ์ตำแหน่งขึ้นบ้านใหม่ เป็นต้น บางครั้งเจ็บป่วย โหราจารย์ทายทักว่าชะตาไม่ดี ชะตาขาด ควรจะทำพิธีสะเดาะเคราะห์และสืบชะตาต่ออายุเสีย จะทำให้คลาดแคล้วจากโรคภัยและอยู่ด้วยความสวัสดีต่อไป
อว่ายหลังฮ่ออ่วฯายฯ[อว่ายหลังร่อ]ก.ผินหลัง,หันหลังให้; บิ่นหลังต๋ำ,เบ่นหลังต๋ำ ก็ว่า
หมากจีบปูแหล้มหมฯากฯกฯจีปฯพลฯแห้ลฯม[หมากจีบพลูแหล้ม]น.หมากพลูที่จีบไว้เป็นคำๆ
ขายม่วนขายฯม่วฯร[ขายม่วน]ก.ขายดี,มีผู้ซื้อของมาก
คอลั่นฅํอฯลั่นฯ[ฅอลั่น]น.เรียกด้วงดีดว่า แมงคอลั่น; ดู...แมงคอลั่น
ถะลงกั๊พภะระฯท฿งฯคัพภฯะ,ระฯท฿งฯคพภฯ[ทรงคัพภะ]ก.ทรงครรภ์,ตั้งท้อง,มีท้อง
บ่าเยียะแถมซ้ำบ่าฯเยยฯะแถมฯซ้ำ[บ่าเยียะแถมซ้ำ]ก.ไม่ทำอีกเด็ดขาด
ขุ้นขุ้ร[ขุ้น]น.คุ่น - สัตว์ปีกตัวเล็กๆ คล้ายแมงหวี่แต่โตกว่า ตัวสีดำ มีหลายชนิด บางชนิดอยู่บนยอดเขาสูงที่มีอากาศหนาวเย็นตลอดปี บางชนิดพบทั่วไป เมื่อถูกกัดเจ็บๆ คันๆ เป็นผื่นคันคล้ายถูกยุงกัด บางชนิดเป็นพาหะสำคัญนำโรคมาสู่คนและสัตว์เลี้ยงต่างๆ เมื่อกัดและดูดเลือดจะปล่อยเชื้อพยาธิเข้าสู่ร่างกาย; ฮิ้นดำ ก็ว่า ก.ข้น,งวดลง ว.ลักษณะของของเหลวที่รวมตัวกันแน่นเข้า

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่