พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
บิ่นๆบ้างๆบิ่นฯๆ บ้าฯงฯๆ[บิ่นๆ บ้างๆ]ว.เว้าๆ แหว่งๆ
จ้างซอช่างฯซํอฯ[ช่างซอ]น.ผู้ขับเพลงซอพื้นบ้านล้านนา ซึ่งเป็นเพลงพื้นบ้านอย่างหนึ่งของชาวล้านนา ในเขต ๘ จังหวัดภาคเหนือ ดู...เพงซอ ประกอบ
ยะ (ออกเสียงขึ้นจมูก)[ย]น.อักษร ย - อ่านออกเสียง ยะ ขึ้นจมูก เป็นพยัญชนะอวรรค จัดอยู่ในจำพวกอักษรต่ำ เทียบกับอักษร ''ย'' (ย ยักษ์) ในภาษาไทย แต่การใช้งานแตกต่างกันตรงที่ ''ย ยักษ์'' ในภาษาไทยออกเสียงไม่ขึ้นจมูก แต่ ''ย(ตัว ยะ) กับ ญ(ตัว ญะ)'' ในภาษาล้านนา (ตั๋วเมือง) เมื่อเป็นพยัญชนะต้น เช่น แยงแว่น นกยาง คนยอง คนยาง(ชาวเขา) เสือเย็น แม่ญิง ออกเสียงขึ้นจมูก (เสียงนาสิก) ; ดู...อยะ
ม้วนม้วฯร[ม้วน]ล.เรียกของที่ขดหรือห่อตัวอยู่ เช่น สายไฟ ๕ ม้วน ก.พันเข้าไปเป็นวงกลม
โง่ยโง่฿ยฯ[โง่ย]น.ง่อย ก.เอนล้ม - ค่อยๆล้มหงายลงไป; โหง่ย ก็ว่า
ง่าวใบ้ง่าวๆง่าวฯไบ้ง่าวฯๆ[ง่าวใบ้ง่าวๆ]ว.โง่จริงๆ,โง่บัดซบ, โง่สุดๆ; ง่าวใบ้ง่าวบอด,ง่าวสุ๋ดหัวสุ๋ดตี๋น ก็ว่า
ดอกจ๋ำป๋าดอฯกจำปา[ดอกจำปา]น.ดอกจำปา ภาษาถิ่นเหนือ(กำเมือง) เรียก ''ดอกจ๋ำป๋า'': จำปา หรือ จ๋ำป๋า - ไม้ต้นขนาดใหญ่ สูง 15-30 เมตร ทรงพุ่มโปร่งเป็นยอดกรวยคว่ำ ใบรูปรีแกมรูปขอบขนาน สีเขียวใหญ่เป็นมัน ดอกเป็นดอกเดี่ยวสีเหลืองอมส้ม ออกตามง่ามใบ กลีบดอกยาวรี ปลายเรียวแหลม กลิ่นหอมแรง ออกดอกเกือบตลอดปี ฝัก/ผล รูปรี หรือรูปไข่ เปลือกแข็ง เมล็ดสีดำค่อนข้างกลม ดอกจุ๋มป๋า ก็ว่า
ไม้กานหาบน้ำคุไม้คาฯนฯหาปฯ¢ฅุ[ไม้คานหาบน้ำฅุ]น.ไม้คานที่ใช้สำหรับหาบน้ำโดยมีน้ำคุ (ถังน้ำ) เป็นภาชนะใส่น้ำ
เจ้าอาวาสเจั้าอาวาฯสฯฯ[เจ้าอาวาส]น.เจ้าอาวาส ภาษาถิ่นล้านนาเรียก ''ตุ๊หลวง''; ดู...ตุ๊หลวง
ส๋บส฿ปฯ[สบ]น.สบ - บริเวณที่แม่น้ำตั้งแต่ ๒ สายขึ้นไปมาบรรจบกัน: ก.พบ,ประสพ,พบกัน,เจอกัน เช่น สบโอกาส,ฟันสบกัน: ถูก, ต้อง เช่น สบใจ สบอารมณ์

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่