| ออกเสียงล้านนา | อักษรล้านนา | เทียบอักษรไทย | ความหมาย |
|---|---|---|---|
| ป่อยผีป่อยสาง | ป่ลฯอฯยฯผีป่ลฯอฯยฯสางฯ | [ปล่อยผีป่อยสาง] | ก.ทำบุญอุทิศส่วนก..ศลให้ผู้ตายกลางเดือน ๑๒ เหนือ (เดือน ๑๐ ของภาคกลาง) ชาว ล้านนาเชื่อกันว่าพญายมปล่อยผีปล่อยเปรตมารับเอาส่วนบุญที่ลูกหลานทำบุญอุทิศให้ |
| ง่ามแก้ว | ง่าแก้วฯ | [ง่ามแก้ว] | น.แก้มค้ำโพ,ไม้ง่ามที่ใช้ในการยกเสาปลูกบ้าน |
| คำหลิ้ม | ฅำหิ้ลฯม | [ฅำหลิ้ม] | น.ทองแท่ง |
| เต๋าะกั๋น | โตอฯะกันฯ | [เตาะกัน] | ดู...เต๋าะ |
| ซอถ้อง | ซํอฯถ้อฯง | [ซอถ้อง] | ก.การขับเพลงซอโต้ตอบระหว่างชายหญิง ช่างซอที่เป็น "คู่ถ้อง" คือผู้โต้ตอบจะต้องมีปฏิภาณไหวพริบดี และได้รับการฝึกฝนจนชำนาญ |
| บาก | บาฯกฯ | [บาก] | ก.ฟันให้เป็นแผล เป็นรอย เช่นบากไม้, ทำให้เลอะไปจากบริเวณที่กำหนด เช่น ขี้มูกบากฮูดัง - ขี้มูกเลอะจมูก |
| งุน | งุร | [งุน] | น๑.ตอ,ต้นเค้า,โคน,นากแก้ว,รากเหง้า; งุนเหง้า,งูน,งูนเหง้า ก็ว่า น๒.เรียกแมลงวันว่า แมงงน,แมงงุน,แมงงูน |
| อยฺากเข้า | อยฯากฯเขั้า | [อฺยฺากเข้า] | ก.หิวข้าว,อยากกินข้าว |
| ไม้บ่าโจ้ก | ไม้บ่าฯโช฿กฯ | [บ่าโชก] | น.ไม้สะคร้อ - ไม้ต้นขนาดกลางถึงใหญ่ สูง ๑๕-๒๕ เมตร แตกกิ่งตามลำต้น ดอกเป็นช่อสีขาวอมเขียว ออกตามซอกใบ ผลมีเนื้อเมล็ดเดี่ยว ทรงไข่ เมื่อสุกรสเปรี้ยวอมหวาน |
| ตั๋ว ห๋ะ | ห | ห | ห (ห๋ะ) เป็นอักษรสูง ใช้เป็นพยัญชนะต้น และใช้นำอักษรต่ำที่เป็นอักษรเดี่ยว ๖ ตัว ได้แก่ ง น ม ย ล ว ให้มีเสียงสูง เป็น หง๋ะ หน๋ะ หม๋ะ หย๋ะ หล๋ะ หว๋ะ เพื่อใช้เป็นอักษรคู่ของอักษรเดี่ยวทั้ง ๖ ตัวนั้น และไม่ออกเสียงตัว ห เช่น หมา หล้อง แหวน เป็นต้น ในพจนานุกรมนี้จะแยกแต่ละตัว เป็นลำดับไป |