พจนานุกรมภาษา ล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนา	อักษรล้านนา	เทียบอักษรไทย	ความหมาย
แฟง	แฟงฯ	[แฟง]	น.ฟักชนิดหนึ่งคล้ายฟักเขียวแต่เล็กกว่า ผิวไม่มัน ใบไม่คาย; ดู...ฟักแฟง
นอบ	นอฯปฯฯ	[นอบ]	ก.โน้มค้อมโอนกายลง เป็นการแสดงความเคารพ
เป๋นหูเป๋นต๋า	เปนฯหูเปนฯตา	[เปนหูเปนตา]	ว.ช่วยสดับรับฟังและดูแลแทน
หลุมแมงมัน	หลฯมแมงฯมันฯ	[หลุมแมงมัน]	น.โพรง หรือรังของแมงมัน ดู...แมงมัน
เสาเลี่ยม	เสัาล่ยฯม	[เสาเลี่ยม]	น.เสาเหลี่ยม - เสาที่ทำเป็นเหลี่ยมตั้งแต่สี่เหลี่ยมขึ้นไป
ส๋ะก๋ะหลาด	สกราชฯ	[สกราช]	น.ศักราช - อายุเวลาที่กำหนดขึ้นอย่างเป็นทางการ โดยเริ่มนับจากจุดใดจุดหนึ่งซึ่งเป็นเหตุการณ์สำคัญ แล้วเรียงลำดับเป็นปีๆ ไป เช่น พุทธศักราช นับจากพระพุทธเจ้าปรินิพพาน เป็นต้น; ส๋ะขาด,สั๋กก๋ะหลาด ก็ว่า
บ่าต๋าว	บ่าฯตาวฯ	[บ่าตาว]	น.บ่าตาว คำเมือง หรือภาษาถิ่นเหนือเรียก ''บ่าต๋าว'' - คือ ผลของต้นตาว เป็นทะลายขนาดใหญ่ แต่ละทะลายมีผลจำนวนมาก ลักษณะของผลเป็นรูปไข่ โตประมาณ 3-4 ซ.ม. ผลอ่อนสีเขียวอ่อน เมื่อแก่สีเหลืองอมดำ หรือม่วงเข้มจนถึงดำ, เมล็ดอ่อนสีขาวขุ่น นิ่ม อ่อน เมื่อแก่สีดำ เปลือกของเมล็ดจะกลายเป็นกะลาบางๆ แข็งๆ ในแต่ละผลมีเมล็ดเรียงชิดกันอยู่ 2-3 เมล็ด ด้วยเหตุนี้จึงเรียกผลของต้นตาวว่า ''ลูกชิด''; ผลอ่อน หรือเนื้อในเมล็ดที่เรียกว่า ''ลูกชิด'' รับประทานสดๆ หรือต้ม หรือเชื่อม รับประทานเป็นของหวานได้; ดู...ต้นต๋าว
ไม้ฮัก	ไม้รักฯ	[ไม้รัก]	ต้นรัก - มี ๒ ชนิด: น๑.ไม้ต้น ดอกสีเหลืองอ่อน ออกเป็นช่อ ผลกลม ปีกสีแดงสด น้ำยางใสเป็นพิษ ใช้ลงพื้นหรือทาสิ่งต่างๆ เรียกว่า "น้ำรัก", น๒.ไม้พุ่มขนาดเล็ก ใบใหญ่ หนา มีขนละเอียดสีขาวนวลคลุมใบ ดอกสีขาวหรือม่วง กลางดอกเป็นสันสูง ๕ แฉกคล้ายมงก..ฎ ทุกส่วนของต้นมียางสีขาวข้น เป็นพิษ นิยมใช้ดอกร้อยมาลัย ทำอุบะ พานพุ่ม เป็นต้น; ดอกป่านเถื่อน ก็ว่า
เป๋นขี่	เปนฯขี่	[เปนขี่]	ว.(สัตว์)ที่สามารถใช้ขี่เป็นพาหนะได้
ใส่ก๋าร	ไส่การฯ	[ใส่การ]	ก.บังคับให้ทำงาน