พจนานุกรมภาษา ล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนา	อักษรล้านนา	เทียบอักษรไทย	ความหมาย
กะหลุ๋กกะหลิ๋ก	กะหุลฯกกะหิลฯก	[กะหลุกกะหลิก]	ว.ขลุกขลุ่ย - ง่วนอยู่,คลุกคลีอยู่
ก่อนตอน	ก่อฯรทอฯร	[ก่อนทอน]	ว.เวลาก่อนอาหารมื้อกลางวัน
ลื้มกำเก่า	ลื้มฯคำฯเกั่า	[ลื้มคำเก่า]	ก.ขุดคุ้ยคำเก่าขึ้นมาพูด
ฮ้องขวัญ	ร้อฯงขัวฯร	[ร้องขวัน]	ก.เรียกขวัญ - เชิญขวัญให้กลับมาอยู่กับตัวโดยการทำพิธี; สู่ขวัญ ก็ว่า
หวังน้ำห้วยหน้า	หัวฯงนาฯห้วฯห้นฯา	[หวังน้ำห้วยหน้า]	สำ.หวังน้ำบ่อหน้า - คาดว่าจะได้ประโยชน์จากสิ่งที่ยังมองไม่เห็น,หวังลมๆ แล้งๆ
ขอย	ขอฯยฯ	[ขอย]	ก.อิจฉา - ภาษาไทยถิ่นเหนือ (คำเมือง) เรียกว่า ''ขอย''; อิจฉา หรือ ขอย คือ เห็นคนอื่นได้ดีแล้วไม่พอใจ เป็นความรู้สึกที่ไม่อยากเห็นคนอื่นได้ดี กลัวว่าเขาจะดีเด่นเกินหน้าหรือเท่ากับตน จึงทนไม่ได้ หรือน้อยเนื้อต่ำใจ อยากมีหรืออยากเป็นอย่างเขาบ้าง แต่ ''อิจฉา'' มึความหมายเบากว่า ''ริษยา'' เพราะ ริษยา เป็นอาการที่ไม่อยากให้คนอื่นได้ดี ทนไม่ได้ที่เห็นคนอื่นได้ดี ร้อนรุ่มใจเมื่อเห็นคนอื่นได้ดีกว่า มักจะเกิด ริษยาอาฆาต คือการคิดแค้น เพราะไม่อยากให้ใครได้ดี เรามักจะใช้คำสองคำนี้รวมๆ กัน คือ ''อิจฉาริษยา''
จ๋างปาก	จางฯปากฯ	[จางปาก]	ก.กินอาหารไม่รู้รสเพราะพิษไข้ เป็นต้น; จ๋างปาก จ๋างฅอ ก็ว่า
อีแร้ง	อีแร้งฯ	[อีแร้ง]	น.อีแร้ง - ภาษาถิ่นล้านนาเรียกว่า ''แฮ้ง''; ดู...แฮ้ง
ต้อดกฐิน	ทอฯดกฐิร	[ทอดกฐิน]	น.ทำพิธีถวายผ้ากฐินแด่พระสงฆ์ ทำได้ภายในเวลา ๓๐ วันหลังออกพรรษา
ผึ่งแดด	ผึ่งฯแดดฯ	[ผึ่งแดด]	ก.ตากแดด