พจนานุกรมภาษา ล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนา	อักษรล้านนา	เทียบอักษรไทย	ความหมาย
มอกจั๋บ	มอฯกจัปฯ	[มอกจับ]	ว.พอเหมาะพอดี,ขนาดพอดี,รสพอดี
ไม	ไม	[ไม]	น๑.เหล็กใน - อวัยวะปลายแหลมติดที่ก้นหรือปลายหางของสัตว์บางชนิด เช่น ผึ้ง ต่อ แตน มด แมงป่อง ปลากระเบน เป็นต้น นอกจากจะทำหน้าที่วางไข่แล้วยังใช้เป็นอาวุธได้ด้วย โดยจะมีต่อมพิษติดอยู่ที่บริเวณโคนของเหล็กใน สำหรับผึ้งจะตายหลังจากต่อยเหยื่อ เพราะเหล็กในของผึ้งมีลักษณะเป็นเงี่ยงคล้ายกับฉมวก มีรอยบากลึก เมื่อผึ้งต่อยเหยื่อจึงไม่สามารถดึงเหล็กในกลับคืนได้ เหล็กในจะหลุดออกมาพร้อมกับต่อมพิษ ผึ้งตัวนั้นก็จะบาดเจ็บจากการที่ผนังช่องท้องฉีกขาดและตายในที่สุด ส่วนต่อ แตน รอยบากของเงี่ยงไม่ลึก จึงทำให้ดึงเหล็กในกลับได้ และสามารถต่อยเหยื่อได้ซ้ำแล้วซ้ำอีก น๒.เรียกปลากระเบนว่า ปลาไม (ปลากระเบนบางชนิดมีเงี่ยงหรือ"ไม"อยู่ใกล้ๆโคนหาง และมีต่อมน้ำพิษอยู่บริเวณนั้นด้วย-ผู้เขียน)
หล็๋อดแหล็๋ดส็๋อดแส็๋ด	หัลฯอฯดแหัลฯดสัอฯดแสัดฯ	[หล็อดแหล็ดส็อดแส็ด]	ดู...หล๋อดแหล๋ด.
ไม้บ่าม่วง	ไม้บ่าฯม่วฯง	[ไม้บ่าม่วง]	น.ไม้มะม่วง - ไม้ต้น มีหลายชนิดหลายพันธุ์ เช่น แก้ว น้ำดอกไม้ มหาชนก เขียวเสวย ใบอ่อนและผลใช้เป็นอาหาร
ต้องห..หมา	ต้อฯงหำหมฯา	[ต้องห..หมา]	ก.ทำหมันสุนัขด้วยวิธีบีบหรือผ่าเอาลูกอัณฑะออก
ขว้าง	ฅ่วฯางฯ	(ล้านนาใช้ ฅว่าง)	...ดู ฅว่าง
หอผี	หํอฯผี	[หอผี]	น.เรือนที่สถิตของผี อารักษ์
สาดบ่าง	สาดฯบ่าฯงฯ	[สาดบ่าง]	น.เสื่อตองขาว ที่ใช้ผ้าเย็บขลิบทั้งสี่ด้าน ผ้าเฉียงเป็นรูปเหมือนตัวบ่าง ใช้เป็นที่นั่งของเจ้านาย หรือในพิธีกรรม เช่น งานบวช
ปิ๊ษง้วน	พิษฯฯง้วฯร	[พิษง้วน]	น.ยาพิษ
จ้างส้อม	ช่างฯส้อฯม	[ช่างส้อม]	น.ช่างซ่อม - ผู้มีความชำนาญในการทำสิ่งที่เสียหรือชำรุดให้กลับใช้การได้