พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
บ่าต่อมแต็๋บบ่าฯต่อฯมแตัปฯ[บ่าต่อมแต็บ]น.กระดุมแป๊บ ภาษาถิ่นเหนือเรียก ''บ่าต่อมแต็๋บ'': กระดุมแป๊บ หรือ บ่าต่อมแต็๋บ - เป็นกระดุมที่ต้องใช้เป็นคู่ มี 2 ด้าน เรียกว่า ''ฝาบนหรือตัวผู้'' มีปุ่มนูนตรงกลาง และ ''ฝาล่างหรือตัวเมีย'' ตรงกลางเป็นตัวรับที่เป็นแอ่ง มีสปริงคอยบีบรัดฝาบนไว้ ทำให้ประกบกันสนิทเมื่อใช้งาน เวลาใช้ต้องติดฝาทั้ง 2 ด้านประกบกัน ส่วนมากทำด้วยโลหะนิเกิลขัดมัน หรือโลหะเคลือบดำ หรือพลาสติกแข็งใส
ดอกกระถินเทศดอฯกระฯกถินฯเทศฯ[ดอกกระถินเทศ]น.ดอกกระถินเทศ ภาษาไทยภาคเหนือเรียก ''ดอกคำใต้''; ดู...ดอกคำใต้
ขอเหล็๋กขํอฯเหัลฯก[ขอเหล็ก]น.ตะขอทำด้วยเหล็ก ปลายอีกด้านหนึ่งเป็นห่วงสำหรับคล้องกับไม้คานหาบสิ่งของ เช่นหาบน้ำ
ต๋าเสือตาเสิอฯอ[ตาเสือ]น.ยอ - ชื่อพรรณไม้พุ่มยืนต้น เป็นพืชสมุนไพร ใบอ่อนนิยมใช้รองก้นห่อหมก หรือจิ้มน้ำพริก ผลกินได้ แก่นและรากใช้ย้อมผ้า- ผลสุกสามารถกินได้เลย แต่ผลดิบนิยมมายำหรือทำส้มตำแทนมะละกอ
กะโหล้งกะโห้฿ลฯง[กะโหล้ง]น.กะลา/กะโหลก ภาษาถิ่นเหนือ(คำเมือง)เรียก ''กะโหล้ง''; กะลา - เปลือกแข็งที่หุ้มเนื้อในของผลไม้บางชนิด เช่น กะลามะพร้าว กะลาตาล; กะโหลก - กระดูกที่เป็นโครงร่างสำคัญของมนุษย์ สัตว์บางชนิด รวมทั้งสัตว์ที่มีกระดูกสันหลังทุกชนิด เรียกว่า ''กะโหลกศีรษะ'' มีหน้าที่ปกป้องสมองซึ่งเป็นศูนย์กลางของระบบประสาท รวมทั้งเป็นโครงร่างที่ค้ำจุนอวัยวะรับสัมผัสต่างๆ ทั้งตา หู จมูก และลิ้น
เหล่าอุ๋กเหั่ลฯา[เหล่าอุก]น.ป่ารกชัฏ
กาพย์เก๊ากาพ์ยฯเฯคั้าฯ[กาพย์เค้า]น.คำร้อยกรอง เป็นทำนอง ก่อนเข้าถึงเนื้อเรื่องที่จะแสดงพระธรรมเทศนา โดยปกติจะเป็นมหาเวสสันดรชาดก อาจจะเป็นเรื่องย่อ ของกัณฑ์ที่จะเทศน์
ผั๋กเซงผักฯเซงฯ[ผักเซง]ดู...ผั๋กเซียงดา
ซ็อกต๊อกซัอฯกทัอฯก[ซ็อกท็อก]ว.ซอมซ่อ,หม่นหมอง; ซ้องป๊อง ก็ว่า เช่น บ้านหมองซ็อกต๊อก - บ้านหม่นหมอง
โฮงพักโร฿งฯพักฯ[โรงพัก]น.(ปาก)สถานีตำรวจ

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่