พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
จุ๋จุ[จุ]ก.โกหก,หลอก,ลวง เช่น ขี้จุ๋ - ชอบโกหก,คนขี้จุ๋ - คนที่ชอบโกหกหลอกลวง
ต๋ายกั้นตายฯกั้ลฯร[ตายกลั้น]ก.ตายเพราะอดอาหาร; ต๋ายกั้นต๋ายอยาก ก็ว่า
ฮื้อฮื้[ฮื้อ]ว.โธ่,โธ่เอ๊ย,ปั๊ดโธ่ - คำอุทานที่แสดงความรู้สึกผิดหวัง ไม่พอใจ รำคาญหรือโมโห; ฮื้อน่อ ก็ว่า
ถึ๋กถึกฯ[ถึก]ว.เปลี่ยว (มักใช้กับสัตว์) เช่น งัวถึ๋ก - วัวเปลี่ยว
น้ำซุยนาฯซุ[น้ำซุย]น.เงินที่ผู้เกี่ยวข้องมอบให้เพื่อตอบแทนสิทธิในการรับมรดก หรือสิทธิที่ร่วมกันอยู่
หละก..ยหมู่ลคุฯยฯฯฯหู่[ละคุยหมู่]ก.ยกพวกชกต่อยกันเป็นชุลมุน; ตี๋หมู่,ลูกก..ยหมู่,หละก..ยหมู่ ก็ว่า
ปี๊จั่นพี้จั่นฯ[พี้จั่น]น.กระพี้จั่น ภาษาถิ่นเหนือเรียก ''ปี๊จั่น''; กระพี้จั่น หรือ ปี๊จั่น เป็นต้นไม้ประจำจังหวัดแม่ฮ่องสอน มีลักษณะเป็นไม้ต้นขนาดกลาง ผลัดใบ สูง 8-20 เมตร โคนต้นเป็นพูพอนเล็กน้อย เรือนยอดเป็นพุ่มกลวงทึบ เปลือกสีดำแตกเป็นสะเก็ดเล็กๆ ใบเป็นใบประกอบแบบขนนก ออกเวียนสลับ รูปรีแกมขอบขนาน โคนใบมนหรือสอบเบี้ยวเล็กน้อย ปลายใบเรียวแหลม สีเขียวเข้ม ดอกออกเป็นช่อตามกิ่งข้างหรือปลายยอด หรืออาจจะออกพร้อมใบที่ผลิใหม่ ดอกเป็นสีชมพูอมม่วงเข้ม รูปดอกถั่วมี 5 กลีบ ออกดอกได้เกือบทั้งปี ผลเป็นฝักแบน ยาวประมาณ 9-12 ซ.ม.โคนแคบกว่าปลาย เปลือกเกลี้ยงหนาคล้ายแผ่นหนัง ในฝักเมล็ดสีน้ำตาลดำ 1-4 เมล็ด ประโยชน์ มีสรรพคุณใช้ทำยาได้หลายอย่าง เช่น ใบใช้เป็นยาสมุนไพร ใช้แก้อาการช้ำในเช่นใบบัวบก เป็นต้น เนื้อไม้ใช้ในงานก่อสร้าง และทำเป็นเยื่อกระดาษได้
เป๋นหมั้นเปนฯหั้มฯร[เปนหมั้น]ว.มั่นคง,แน่นอน
ถ๋ะเสาถเสัา[ถะเสา]ก.ถากเปลือกหรือส่วนที่อยู่ข้างนอกของเสาออก
เบินเผ้อเล้อเบินฯเผิ้อฯเลิ้อฯ[เบินเผ้อเล้อ]ว.บานเบอะ; บานเผ้อเล้อ ก็ว่า

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่