พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
ลูกชิดลูกชิดฯ[ลูกชิด]น.ลูกชิด - เนื้อในเมล็ดอ่อนของต้นตาว: ผลของต้นตาว เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 3-4 ซ.ม. ออกเป็นทะลายขนาดใหญ่ แต่ละทะลายมีหลายพวง เนื้อในเมล็ดอ่อนเรียก ''ลูกชิด'' ใช้เชื่อมกิน มักใช้เป็นส่วนผสมของของหวาน เช่น รวมมิตร ไอศกรีม จะกินสดๆ หรือต้มก็ได้; ดู...บ่าต๋าว
ลักไล่ลักฯไล่[ลักไล่]ก.รำคาญที่ได้ยินเสียง
แจ้งแจ้งฯ[แจ้ง]ว.สว่าง,กระจ่าง,ชัดเจน,สดใส,บอกให้รู้
ยมหินย฿มฯหินฯ[ยมหิน]น.ยมหิน ภาษาถิ่นภาคเหนือนิยมเรียก ''ยมขาว''; ยมหิน หรือ ยมขาว เป็นต้นไม้ประจำจังหวัดแพร่ มีลักษณะเป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ สูง 15-25 เมตร เปลาตรง ที่โคนต้นเป็นพูพอน เปลือกสีน้ำตาลคล้ำ สีเทา หรือเทาปนดำ เมื่อมีอายุมากขึ้นเปลือกจะแตกเป็นร่องลึกตามยาวของลำต้น เปลือกชั้นในสีแดงออกน้ำตาลหรือสีชมพู ใบ เป็นใบประกอบแบบขนนก มีใบย่อยประมาณ 6-20 คู่ โคนใบมนหรือกลม ปลายใบแหลม ดอก ออกเป็นช่อตามมุมกิ่งอ่อนหรือปลายยอด มี 4-5 กลีบ สีเขียวอ่อนหรือเหลืองปนม่วง ผล ออกเป็นพวง รูปรีหรือรูปไข่ เป็นแบบผลแห้งมีเปลือกแข็งสีน้ำตาล ขนาดยาว 2.5-5 ซ.ม.โต 1.8-4.0 ซ.ม. ปลายผลเป็นติ่งแหลม เมื่อแก่จะแตกเป็น 3-5 เสี่ยง มีเมล็ดแบน เป็นแผ่นบางๆ เรียงตัวสลับกันจำนวนมาก ผลสุกรับประทานได้ เนื้อไม้มีลายสวยงาม เป็นมัน สีน้ำตาลอมเหลือง
จิ๊นแลนชิ้นฯแลนฯ[ชิ้นแลน]น.เนื้อตะกวด; ดู...แลน ประกอบ
สับปะรดสับปฯร฿ดฯ[สับปะรด]น.สับปะรด ภาษาถิ่นเหนือ(กำเมือง) เรียก ''บ่าขะหนั๋ด''; ดู...บ่าขะหนั๋ด
อิ๋กๆอิกฯๆ[อิกๆ]น.เสียงดังเช่นนั้น ดังค่อยๆอย่างเสียงเด็กหรือสาวน้อยหัวเราะคิกตัก ถ้าเสียงดังกว่านี้ใช้ หวิ๋กๆ, หวิ๋กๆ หว๋อกๆ.
ลูกเลี้ยงลูกล้ยฯง[ลูกเลี้ยง]น๑.ผู้อยู่ในความดูแลหรืออุปการะ อย่างบริวารหรือคนใช้ น๒.ลูกที่ติดมากับคู่แต่งงาน น๓.บุตรบุญธรรม น๔.ผู้ที่คนทรงช่วยรักษาให้หายแล้ว
เป๋นเจื๊อเปนฯเชิ้อฯอ[เปนเชื้อ]ว.เอาไว้ทำพันธุ์ เช่น เก็บเมล็ดผักไว้ทำพันธุ์, เป็นหัวเชื้อ เช่น เก็บน้ำข้าวหม่าไว้เล็กน้อยเพื่อผสมน้ำหม่าข้าวในครั้งต่อไป
สงฆ์ส฿ง์ฆฯฯ[สงฆ์]น.พระสงฆ์ - ภิกษุในพุทธศาสนา; สังฆะ ก็ว่า

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่