| ออกเสียงล้านนา | อักษรล้านนา | เทียบอักษรไทย | ความหมาย |
|---|---|---|---|
| อะหยังเอ๊าะ | อหัยฯงโออฯะ | [อะหยังเอ๊าะ] | ว.อะไรเอ่ย - ใช้นำหน้าประโยคคำถาม เช่น อะหยังเอ๊าะตี๋บ่ดังยองดัง คำตอบคือ แว่นตา; อะหยังเอ๊าะ ยาวเต้าศอก ถ้าตั๋ดขนออกก๋ายเป๋นวา - อะไรเอ่ยยาวเท่าศอก ถ้าตัดขนออกกลายเป็นวา คำตอบ คือ ขวาน |
| โอ้ะๆ | โอ้฿ะๆ | [โอ้ะๆ] | น.คำที่มักใช้เรียกสุนัขตัวโตเข้ามาหา ถ้าสุนัขตัวเล็กใช้ เอ้าะๆ |
| กิ๋นผัว | กินฯผ฿วฯ | [กินผัว] | ว.มีผัวกี่คนๆก็ตายไปก่อนหมด; แป๊ผัว ก็ว่า |
| ปะหลึ้ง | ปหึ้ลฯง | [ปะหลึ้ง] | ว.แดงแจ๋ อย่างฟ้าแดงหลังฝน หรือถ่านไฟแดง เป็นต้น; ปึ้งหลึ้ง ก็ว่า. ดู...แดงปะหลึ้ง |
| หลัวหิงไฟพะเจ้า | ห฿ลฯวฯหิงฯไฟระฯพเจั้า | [หลัวหิงไฟพระเจ้า] | น.ท่อนฟืนที่นำมาถวายวัดเพื่อใช้จุดผิงไฟคลายหนาวแก่พระพุทธรูป; ดู...ตานหลัวหิงไฟพระเจ้า |
| ลมแล้ง | ล฿มฯแล้งฯ | [ลมแล้ง] | น.ต้นคูน,ราชพฤกษ์ |
| ธะล้อ | ธลํอฯ | [ธะล้อ] | น.เครื่องดนตรีประเภทสาย ลักษณะคล้ายกับ ซออู้ ซอด้วง ใช้บรรเลงร่วมกับเครื่องดนตรีชนิดอื่น เรียกว่าวงสะล้อซอซึง; ซะล้อ,ถะล้อ,สะล้อ ก็ว่า |
| ฮูบฮ่าง | รูบร่างฯ | [รูปร่าง] | น.รูปร่าง |
| สีก่านโก้งลายเลน | สีก่านฯโก้฿งฯลายฯเลนฯ | [สีก่านโก้งลายเลน] | น.สีลายสลับสี,สีมีลวดลายต่างๆ |
| ตานเกิด | ทาฯนฯเกิดฯ | [ทานเกิด] | ก.ทานเกิด - พิธีกรรมอย่างหนึ่งที่พ่อแม่หรือปู่ย่าตายาย ทำให้เด็กที่เกิดมา มีการเจ็บป่วยออดๆแอดๆ โดยไม่รู้สาเหตุ ร่างกายซูบผอม มักร้องไห้ตอนกลางคืน เป็นต้น ซึ่งมักจะทำในช่วงเด็กอายุ ๓ - ๑๐ เดือน มีเครื่องเซ่นต่างๆ อาหารหวานคาว ดอกไม้ธูปเทียน วางอยู่กลางราชวัตรที่มีผ้าเหลืองหรือจีวรคลุม ล้อมด้วยด้ายสายสิญจน์ อุ้มเด็กนั่งในที่นั้น นิมนต์พระสงฆ์ ๔ รูป ยืนอยู่มุมละรูป สวดมนต์สะเดาะเคราะห์ เป็นการปัดรังควาน ขอร้องวิงวอน ''พ่อเกิดแม่เกิด'' อย่าได้มารบกวนเบียดเบียนเด็ก ทำให้เด็กอยู่ดีมีสุข; ดู...ป้อเกิดแม่เกิด |