พจนานุกรมภาษา ล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนา	อักษรล้านนา	เทียบอักษรไทย	ความหมาย
ขี้นอก	ขี้นอฯก	[ขี้นอก]	ว.เชย,ไม่ทันสมัย
สายปี้สายน้อง	สายฯพี่สายฯน้อฯง	[สายพี่สายน้อง]	น.วงศาคณาญาติ
ไห้ซอนไค่หัว	ไห้ซอฯรไระฯค่ห฿วฯ	[ไห้ซอนไคร่หัว]	ก.ร้องไห้ปนหัวเราะ,ร้องไห้ไปหัวเราะไป
มืดสะลุ้มซุ้มซิ้ม	มืดฯมืดฯสลุ้มซุ้มซิ้มฯ	[มืดสะลุ้มซุ้มซิ้ม]	ดู...มืดซุ้มซิ้ม
แมงแสนตี๋น	แมงฯแสนฯตีนฯ	[แมงแสนต..น]	น.กิ้งกือ ภาษาไทยถิ่นเหนือ มีชื่อเรียกหลายอย่าง เช่น ตืกต๋าว,ตืกเต๋า,แมงแสนตี๋น เป็นต้น แต่ ''แมงแสนตี๋น'' นิยมเรียกมากกว่าอย่างอื่น ด้วยเหตุที่กิ้งกือเป็นสัตว์ที่มีขามากนั่นเอง: กิ้งกือ หรือ แมงแสนตี๋น - เป็นสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง มีเปลือกตัวแข็ง ลำตัวยาว 2 ม.ม.-30 ซ.ม. แบ่งเป็นปล้องๆ ลูกกิ้งกือวัยอ่อนเหมือนแมลง มีเพียง 6 ขา เมื่อโตเต็มที่อาจมีได้ถึง 100-200 ปล้อง สามารถขดตัวให้เป็นวงกลมได้เมื่อถูกรบกวน มีขา 2 คู่ ต่อ 1 วงปล้อง ยกเว้นปล้องแรกไม่มีขา ปล้องที่ 2 ถึง 4 มีขาคู่เดียว กิ้งกือมีประโยชน์ต่อระบบนิเวศ กิ้งกือทำหน้าที่สลายเศษซากพืช ใบไม้ ลูกไม้ ให้กลายเป็นแร่ธาตุอาหาร กิ้งกือทำหน้าที่นี้มายาวนานหลายล้านปี
ไข่เห..ย	ไข่เห้ยฯ	[ไข่เห..ย	น.ขนมไข่หงส์ - ขนมแป้งทอดอย่างหนึ่ง ลักษณะกลมๆ อย่างไข่ ทำด้วยแป้งข้าวเหนียวหุ้มไส้ถั่วเขียวนึ่งผัดพริกไทย ทอดแล้วฉาบด้วยน้ำตาลทรายให้เป็นเกล็ดๆ
ก่อหนัง	กํอฯหันฯง	[ก่อหนัง]	น.ไม้เถา เปลือกมีรสหวานฝาดๆ เปลือกทุบเป็นฝอยเรียกว่า "หนังก่อ" ใช้เคี้ยวกับหมาก
ต๋าติ๊พย์	ตาทิพ์ยฯ	[ตาทิพย์]	น.ตาทิพย์ -ตาวิเศษ มองเห็นในสิ่งที่คนปกติมองไม่เห็น
หัวหยุ้ง	ห฿วฯห้ยฯง	[หัวหยุ้ง]	ว.ผมยุ่ง; หัวหยุ้งหัวยี ก็ว่า
หง้อม	ห้งฯอฯม	[หง้อม]	ก๑.งุ้มลง,ม้วนเพราะความอาย; ค้อม,ง้ำ อย่างปากนกแก้ว; ง้ม,หง้ม ก็ว่า