พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา
โดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์
เรียน 10 คำใหม่
| ออกเสียงล้านนา | อักษรล้านนา | เทียบอักษรไทย | ความหมาย |
|---|---|---|---|
| น้ำฮั่ว | นาฯร่฿วฯ | [น้ำรั่ว] | ก.น้ำรั่ว - น้ำไหลออกทางรู หรือรอยแตกของภาชนะหรือจากแหล่งเก็บน้ำ เช่น น้ำรั่วจากถัง, ฝนรั่วจากรอย แตกบนหลังคา,น้ำรั่วจากเหมือง |
| ก๋ะ | กะ | [กะ] | ก.คาดคะเน,กำหนด,ประมาณ |
| ยุงก้น จี๊ | ยุงก้฿นฯชี้ | [ยุงก้นชี้] | ก.ยุงก้นปล่อง - ภาษาไทยถิ่นเหนือ (คำเมือง) เรียก ''ยุงก้นจี๊''; ยุงก้นปล่อง หรือ ยุงก้นจี๊ ลำตัวสีน้ำตาลค่อนข้างดำ สังเกตได้ง่ายคือ เวลาเกาะหรือดูดเลือด หัวจะปักลงก้นจะโด่งชี้ขึ้นทำมุมกับพื้น 45 องศา (ที่ดูดเลือด คือตัวเมีย) ยุงก้นปล่อง เป็นพาหะนำโรค ไข้ป่า/ไข้มาลาเรีย/ไข้จับสั่น พบมากในชนบทที่อยู่แถวชายป่า ชอบไข่ในน้ำไหลริน ในแอ่งน้ำสะอาด ชอบกัดคนในเวลาพลบค่ำ ตอนดึก และเช้าตรู่ |
| ก่าย | ก่ายฯ | [ก่าย] | ก.พาด,วาง,ทับ |
| ก้วยผา | ก้ลฯวฯยฯผา | [กล้วยผา] | น.กล้วยเขา - กล้วยที่ขึ้นอยู่ตามหน้าผา เป็นกล้วยโทน ไม่มีหน่อ ไม่มีเหง้า |
| ยุกยู่ | ยุกฯยู่ | [ยุกยู่] | ก.เขย่า,สั่น,ทำให้สะเทือน; ซุกซู่ ก็ว่า |
| ตั๋งโอ | ตังฯโอ | [ตั๋งโอ] | น.ตังโอ๋ - ไม้ล้มลุก ใบหนา รูปไข่เรียงสลับกันขอบเป็นหยัก กลิ่นหอม ดกอสีขาวหรือเหลืองอ่อนเป็นช่อที่ปลายยอด ใบอ่อนใช้ปรุงอาหาร |
| เหล๋าะแหล๋ะ | โหลฯอฯะแหลฯะ | [เหลาะแหละ] | ว.เหลาะแหละ - ไม่จริงจัง,ไม่แน่นอน,เหลวไหล; เลาะและ,เหล๋าะแหล๋ะล่องแล่ง ก็ว่า |
| ต๊าวตังสี่ | ท้าฯวฯทังฯสี่ | [ท้าวทังสี่] | น.ท้าวจตุโลกบาล ผู้รักษาทิศทั้งสี่ ได้แก่ ท้าวธตรฐ,ท้าววิรุฬหก,ท้าววิรูปักข์และท้าวเวสสุวรรณ ตามตำนานทางศาสนากล่าวว่าเป็นเทพ อยู่ในสวรรค์ชั้นจตุมหาราชิก |
| ก่ำปุ๊ง | กําพุ้ง | [ก่ำพุ้ง] | น.แมงมุม ภาษาล้านนาเรียก ''ก่ำปุ๊ง'' - แมงจำพวกหนึ่ง ลำตัวแบ่งเป็น ๒ ส่วน คือส่วนหัวกับส่วนอกรวมกัน และส่วนท้อง มี ๘ ขา ที่ปากมีเขี้ยวพิษ มีหลายชนิด ขนาดเล็กสุดพบที่โคลัมเบีย ทวีปอเมริกาใต้ มีความยาวเพียง 0.4 ม.ม. ชนิดที่ใหญ่ที่สุดในโลกได้แก่ แมงมุมทารันทูลา หรือ ''บึ้ง'' มีขนปุกปุยทั่วลำตัว ยาวถึง 15 ซ.ม. มีตา 6 ดวง บางชนิดมีมากถึง 8 ดวง บางชนิดไม่มีตา เช่นแมงมุมที่อาศัยอยู่ในถ้ำ บางชนิดชักใย บางชนิดขุดรูอยู่ใต้ดิน บางชนิดสร้างความรำคาญ ความสกปรก ชักใยตามอาคารบ้านเรือน แมงมุมส่วนใหญ่เป็นอันตรายต่อคน บางชนิดมีพิษร้ายแรง เช่นแมงมุมแม่ม่าย แมงมุมกล้วย ผู้ถูกกัดอาจเป็นอันตรายถึงแก่ชีวิต; ดู...อี่บึ้ง |