พจนานุกรมภาษา ล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนา	อักษรล้านนา	เทียบอักษรไทย	ความหมาย
จุ๋	จุ	[จุ]	ก.โกหก,หลอก,ลวง เช่น ขี้จุ๋ - ชอบโกหก,คนขี้จุ๋ - คนที่ชอบโกหกหลอกลวง
ต๋ายกั้น	ตายฯกั้ลฯร	[ตายกลั้น]	ก.ตายเพราะอดอาหาร; ต๋ายกั้นต๋ายอยาก ก็ว่า
ฮื้อ	ฮื้	[ฮื้อ]	ว.โธ่,โธ่เอ๊ย,ปั๊ดโธ่ - คำอุทานที่แสดงความรู้สึกผิดหวัง ไม่พอใจ รำคาญหรือโมโห; ฮื้อน่อ ก็ว่า
ถึ๋ก	ถึกฯ	[ถึก]	ว.เปลี่ยว (มักใช้กับสัตว์) เช่น งัวถึ๋ก - วัวเปลี่ยว
น้ำซุย	นาฯซุ	[น้ำซุย]	น.เงินที่ผู้เกี่ยวข้องมอบให้เพื่อตอบแทนสิทธิในการรับมรดก หรือสิทธิที่ร่วมกันอยู่
หละก..ยหมู่	ลคุฯยฯฯฯหู่	[ละคุยหมู่]	ก.ยกพวกชกต่อยกันเป็นชุลมุน; ตี๋หมู่,ลูกก..ยหมู่,หละก..ยหมู่ ก็ว่า
ปี๊จั่น	พี้จั่นฯ	[พี้จั่น]	น.กระพี้จั่น ภาษาถิ่นเหนือเรียก ''ปี๊จั่น''; กระพี้จั่น หรือ ปี๊จั่น เป็นต้นไม้ประจำจังหวัดแม่ฮ่องสอน มีลักษณะเป็นไม้ต้นขนาดกลาง ผลัดใบ สูง 8-20 เมตร โคนต้นเป็นพูพอนเล็กน้อย เรือนยอดเป็นพุ่มกลวงทึบ เปลือกสีดำแตกเป็นสะเก็ดเล็กๆ ใบเป็นใบประกอบแบบขนนก ออกเวียนสลับ รูปรีแกมขอบขนาน โคนใบมนหรือสอบเบี้ยวเล็กน้อย ปลายใบเรียวแหลม สีเขียวเข้ม ดอกออกเป็นช่อตามกิ่งข้างหรือปลายยอด หรืออาจจะออกพร้อมใบที่ผลิใหม่ ดอกเป็นสีชมพูอมม่วงเข้ม รูปดอกถั่วมี 5 กลีบ ออกดอกได้เกือบทั้งปี ผลเป็นฝักแบน ยาวประมาณ 9-12 ซ.ม.โคนแคบกว่าปลาย เปลือกเกลี้ยงหนาคล้ายแผ่นหนัง ในฝักเมล็ดสีน้ำตาลดำ 1-4 เมล็ด ประโยชน์ มีสรรพคุณใช้ทำยาได้หลายอย่าง เช่น ใบใช้เป็นยาสมุนไพร ใช้แก้อาการช้ำในเช่นใบบัวบก เป็นต้น เนื้อไม้ใช้ในงานก่อสร้าง และทำเป็นเยื่อกระดาษได้
เป๋นหมั้น	เปนฯหั้มฯร	[เปนหมั้น]	ว.มั่นคง,แน่นอน
ถ๋ะเสา	ถเสัา	[ถะเสา]	ก.ถากเปลือกหรือส่วนที่อยู่ข้างนอกของเสาออก
เบินเผ้อเล้อ	เบินฯเผิ้อฯเลิ้อฯ	[เบินเผ้อเล้อ]	ว.บานเบอะ; บานเผ้อเล้อ ก็ว่า