พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
วกว฿กฯ[วก]ก.ดักหน้า,สกัด,ล้อม,เลี้ยว,เลี้ยวกลับ
แน่แน่[แน่]ว๑.แม่น เช่น มือแน่ - มือแม่น,ยิงปื๋นแน่ - ยิงปืนแม่น ว๒.จริง,แท้,ไม่เป็นอื่น,ไม่พลาด เช่น ล่นไปแน่ - วิ่งไปแน่ (ไม่เดิน ไม่โดยสารรถ)
แน่งแน่งฯ[แน่ง]น.อวน - ตาข่ายจับสัตว์น้ำที่มีตาถี่ขนาดกลางเรียก "แน่ง",ตาข่ายถี่ขนาดใหญ่เรียก "หน่าง", ถ้ามีตาถี่เล็กๆ เรียก "ห..าย"
บ่จิ๊บชิ[บ่ชิ]ว.ไม่ตระหนี่ถี่เหนียว
น้ำโท้งนาฯโธ้฿งฯ[น้ำโธ้ง]น.บริเวณโค้งน้ำ
นอนอวบนอฯรอวฯบ[นอนอวบ]ก.นอนคร่อม - นอนลงในท่าคว่ำให้อยู่เหนือของอย่างใดอย่างหนึ่ง
ป๋ากะมันปลฯฯากะมันฯ[ปลากะมัน]น.ปลากระโห้ - ภาษาไทยถิ่นเหนือ (คำเมือง) เรียก ''ป๋ากะมัน/ป๋าสา''; ปลากระโห้ หรือ ป๋ากะมัน/ป๋าสา เป็นปลาน้ำจืดขนาดใหญ่ชนิดหนึ่งในวงศ์ปลาตะเพียน มีความยาวเฉลี่ยประมาณ 1.5 เมตร แต่พบยาวสุดได้ถึง 3 เมตร หนักถึง 150 ก.ก. เป็นปลาน้ำจืดที่มีเกล็ดขนาดใหญ่ที่สุดในโลก ครีบหลังและครีบหางใหญ่ มีเกล็ดขนาดใหญ่ปกคลุมลำตัว ลำตัวสีคล้ำอมน้ำเงินหรือน้ำตาลเข้ม ครีบสีแดงเรื่อๆ ท้องสีจางกว่าลำตัว มีลักษณะสำคัญคือ ส่วนหัวโต ปากกว้าง ตาเล็ก ไม่มีหนวด; ปลากระโห้ เป็นปลาพันธุ์ดั้งเดิมที่มีอยู่ในลำน้ำเจ้าพระยา พบเฉพาะในแม่น้ำสายใหญ่ เช่น แม่น้ำแม่กลอง แม่โขง ปัจจุบันตามธรรมชาติมีจำนวนลดน้อยลง เนื่องจากปัญหาสิ่งแวดล้อม และการจับเป็นจำนวนมาก จึงถูกจัดอยู่ในสถานภาพให้เป็นปลาใกล้สูญพันธุ์ชนิดหนึ่ง
หวิ้นๆหิ้วฯรๆ[หวิ้นๆ]ว.หมุนติ้ว ใช้แก่ของสิ่งเล็ก เช่น บ่าข่างหมุนหวิ้นๆ - ลูกข่างหมุนติ้ว. ถ้าของใหญ่ใช้ เหวิ้นๆ
ฮากรากฯ[ราก]น๑.ราก - ส่วนของพืช ปกติอยู่ใต้ดิน มีหน้าที่ยึดลำต้นให้ติดกับพื้นดิน และดูดอาหารเลี้ยงลำต้น น๒.สิ่งที่อยู่ลึกไปกว่าโคน ทำหน้าที่ยึดสิ่งนั้นให้แข็งแรง เช่นรากฟัน น๓.สิ่งที่สำรอกออกมาทางปาก ก.อาเจียน,สำรออกออกทางปาก,อ้วก
อานมุย (โบ)อานฯมุ[อานมุย]ก.ลับขวานให้คม (ปัจจุบันใช้ ฝนมุย)

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่