พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
ยฺองปี๋อยฯอฯงปีลฯ[อฺยฺองปลี]น๑.บราลี (อ่าน บะราลี) หรือ ปล้องไฉน ส่วนหนึ่งของเจดีย์ต่อจากบัวกลุ่มขึ้นไป น๒.เรียกนกขนาดเล็ก ย ปากยาวโค้งงองุ้มปลายแหลมเล็ก ชอบกินน้ำหวานในปลีกล้วย ในดอกไม้ และกินแมลงว่า นกยองปี๋
ก้นปู้ดก้฿นฯพูด[ก้นพูด]น.ก้นที่มีชิ้นเนื้อยื่น ออกมาจากรูทวารหนัก, เรียกนกกะปูดว่า นกก้นปู้ด, เรียกโรคริดสีดวงทวารว่า โรค ก้นปู้ด หรือ บ่าโหกก้นปู้ด
ผั๋กกั๋บน้ำพิกผักฯกัปฯนาฯระฯพิกฯ[ผักกับน้ำพริก]น.ผักจิ้มน้ำพริก - เป็นทั้งพืชผักที่เก็บจากป่าธรรมชาติ และพืชที่ปลูกในสวนครัว บางชนิดล้างให้สะอาดรับประทานเป็นผักสดได้ทันที ส่วนบางชนิดจะต้องปิ้งหรือลวกให้สุก ซึ่งแล้วแต่จะรับประทานกับน้ำพริกอะไร ในภาคเหนือโดยเฉพาะจังหวัดเชียงใหม่มีน้ำพริกที่เป็นเอกลักษณ์ เช่น น้ำพริกหนุ่ม น้ำพริกอ่อง น้ำพริกน้ำปูน้ำพริกอี่เก๋ น้ำพริกตาแดง เป็นต้น น้ำพริกแต่ละชนิดจะเหมาะกับพืชผักเฉพาะชนิด เช่น น้ำพริกน้ำปูคู่กับหน่อไม้ต้ม น้ำพริกอ่องคู่กับยอดขี้เหล็กลวก เป็นต้น
ข่มหัวข่฿มฯห฿วฯ[ข่มหัว]ก๑.พอกยาที่กระหม่อมหรือบริเวณศีรษะ ก๒.อาการที่ยืนหรือกระทำโดยการโน้มตัว ชะโงกตัวเข้าใกล้ หรือเอนล้ำเข้าไปหาศีรษะผู้อื่น
อั้นจาลืออั้นฯชารฤ[อั้นชาฤๅ]ดู...อั้นจ๊ะลือ
กี้คี่[คี่]น.จำนวนคี่ ๑,๓,๕,๗,๙....; กี้ก ก็ว่า ก.คลี่, คลายออก, แย้มออก; ควี่ ก็ว่า ว.กี่(จำนวน,ปริมาณ),เท่าใด,เท่าไร
เจ้ามะหาจีวิตเจั้ามหาชีวิตฯ[เจ้ามหาชีวิต]ดู...เจ้าจีวิด
แอ้ะแต๊ะแอ้ะแทะ[แอ้ะแทะ]ว.ม่อต้อ - ใช้ตามหลัง ต่ำ เป็น ต่ำแอ้ะแต๊ะ - เตี้ยม่อต้อ; แอ๋ะแต๋ะ ก็ว่า
หนาหนืดหนฯาหืนฯด[หนาหนืด]ก.มากมาย,แน่นหนา,เต็มไปหมด
ฟอนหาจิ๊นฟอฯรหาชิ้นฯ[ฟอนหาชิ้น]ก.ใช้มือหรือช้อนควานหาเนื้อในชามแกง

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่