| ออกเสียงล้านนา | อักษรล้านนา | เทียบอักษรไทย | ความหมาย |
|---|---|---|---|
| มอกจั๋บ | มอฯกจัปฯ | [มอกจับ] | ว.พอเหมาะพอดี,ขนาดพอดี,รสพอดี |
| ไม | ไม | [ไม] | น๑.เหล็กใน - อวัยวะปลายแหลมติดที่ก้นหรือปลายหางของสัตว์บางชนิด เช่น ผึ้ง ต่อ แตน มด แมงป่อง ปลากระเบน เป็นต้น นอกจากจะทำหน้าที่วางไข่แล้วยังใช้เป็นอาวุธได้ด้วย โดยจะมีต่อมพิษติดอยู่ที่บริเวณโคนของเหล็กใน สำหรับผึ้งจะตายหลังจากต่อยเหยื่อ เพราะเหล็กในของผึ้งมีลักษณะเป็นเงี่ยงคล้ายกับฉมวก มีรอยบากลึก เมื่อผึ้งต่อยเหยื่อจึงไม่สามารถดึงเหล็กในกลับคืนได้ เหล็กในจะหลุดออกมาพร้อมกับต่อมพิษ ผึ้งตัวนั้นก็จะบาดเจ็บจากการที่ผนังช่องท้องฉีกขาดและตายในที่สุด ส่วนต่อ แตน รอยบากของเงี่ยงไม่ลึก จึงทำให้ดึงเหล็กในกลับได้ และสามารถต่อยเหยื่อได้ซ้ำแล้วซ้ำอีก น๒.เรียกปลากระเบนว่า ปลาไม (ปลากระเบนบางชนิดมีเงี่ยงหรือ"ไม"อยู่ใกล้ๆโคนหาง และมีต่อมน้ำพิษอยู่บริเวณนั้นด้วย-ผู้เขียน) |
| หล็๋อดแหล็๋ดส็๋อดแส็๋ด | หัลฯอฯดแหัลฯดสัอฯดแสัดฯ | [หล็อดแหล็ดส็อดแส็ด] | ดู...หล๋อดแหล๋ด. |
| ไม้บ่าม่วง | ไม้บ่าฯม่วฯง | [ไม้บ่าม่วง] | น.ไม้มะม่วง - ไม้ต้น มีหลายชนิดหลายพันธุ์ เช่น แก้ว น้ำดอกไม้ มหาชนก เขียวเสวย ใบอ่อนและผลใช้เป็นอาหาร |
| ต้องห..หมา | ต้อฯงหำหมฯา | [ต้องห..หมา] | ก.ทำหมันสุนัขด้วยวิธีบีบหรือผ่าเอาลูกอัณฑะออก |
| ขว้าง | ฅ่วฯางฯ | (ล้านนาใช้ ฅว่าง) | ...ดู ฅว่าง |
| หอผี | หํอฯผี | [หอผี] | น.เรือนที่สถิตของผี อารักษ์ |
| สาดบ่าง | สาดฯบ่าฯงฯ | [สาดบ่าง] | น.เสื่อตองขาว ที่ใช้ผ้าเย็บขลิบทั้งสี่ด้าน ผ้าเฉียงเป็นรูปเหมือนตัวบ่าง ใช้เป็นที่นั่งของเจ้านาย หรือในพิธีกรรม เช่น งานบวช |
| ปิ๊ษง้วน | พิษฯฯง้วฯร | [พิษง้วน] | น.ยาพิษ |
| จ้างส้อม | ช่างฯส้อฯม | [ช่างส้อม] | น.ช่างซ่อม - ผู้มีความชำนาญในการทำสิ่งที่เสียหรือชำรุดให้กลับใช้การได้ |