| ออกเสียงล้านนา | อักษรล้านนา | เทียบอักษรไทย | ความหมาย |
|---|---|---|---|
| แจ๋ะแห๋ะ | แจัะ | [แจะแหะ] | ว.คำเสริมท้ายเพื่อบอกลักษณะที่ซีด เช่น หน้าเปิดแจ๋ะแห๋ะ - หน้าซีดเซียว (เปิด - ซีด); แจ๋ดแผ๋ด ก็ว่า |
| ก้ง | ก้฿งฯ | [ก้ง] | ว.มีลวดลายหลายสีปะปนกัน; โก้ง ก็ว่า เช่น หมาที่มีหลายสี เรียก หมาก้ง, หมาโก้ง; ผ้าตาหมากรุก เรียก ผ้าต๋าก้ง, ผ้าต๋าโก้ง; ตัวดำด่าง เรียก ตั๋วเป๋นก้ง, คนเป็นโรคผิวหนัง เรียก คนเป๋นก้งเป๋นลาย |
| สาคู | สาฅู | [สาฅู] | น.สาคู - พรรณไม้ล้มลุก ต้นขนาดต้นขมิ้น หัวใช้ต้มกินและทำแป้ง; จั๊กคู ก็ว่า |
| ฮ่าง | ร่างฯ | [ร่าง] | น.ร่าง - ร่างกาย,รูปร่าง,ตัวตน,รูปทรง |
| ซะป๊ะซะเป้ด | ซะพะซะเพดฯ | [ซะพะซะเพด] | ดู... ซะป๊ะ |
| ลูกก๋งไฟ | ลูกก฿งฯไฟ | [ลูกกงไฟ] | น.กระสุนดินเหนียวที่ใช้กาบมะพร้าวชิ้นเล็กฝังไว้ ใช้จุดไฟที่กาบมะพร้าวนั้นยิงไล่สัตว์เล็กอย่างค้างคาวที่มากินพืชผลในเวลากลางคืน |
| สืบจ๊ะต๋าบ้าน | สืปฯชตาบ้าฯนฯ | [สืบชะตาบ้าน] | ก.พิธีกรรมที่ชาวบ้านร่วมกันทำเพื่อขจัดปัดเป่าสิ่งอุบาทว์ชั่วร้ายต่างๆ "ขึ๋ด" ที่เกิดขึ้นภายในหมู่บ้าน อีกอย่างหนึ่งกระทำเป็นประจำทุกๆ ปี โดยกำหนดเอาวันใดวันหนึ่งสืบชะตาบ้าน เพื่อให้เกิดความสุขสวัสดีแก่ประชาชนในหมู่บ้านของตน; ดู...ขึ๋ด ประกอบ |
| ฮู้หลั๋วก | รู้ห฿ลฯวฯก | [รู้หลัวก] | ก.ฉลาด,มีความรู้และมีไหวพริบ |
| ฮ่องขี้ไถ | ร่อฯงขี้ไถ | [ร่องขี้ไถ] | น.รอยไถ |
| ข้อน | ข้อฯร | [ข้อน] | ว๑.ค่อน - มากกว่าครึ่ง,เกือบเต็ม เช่น น้ำข้อนแก้ว - น้ำเกือบเต็มแก้ว ว๒.ไม่เท่ากัน,ไม่เสมอกัน เช่น นั่งข้อนขวา--นั่งค่อนไปทางขวา, ก.รวมกันอยู่ เช่น นอนข้อนกั๋นตี้จ๊อก-นอนรวมกันที่มุมห้อง |