พจนานุกรมภาษา ล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนา	อักษรล้านนา	เทียบอักษรไทย	ความหมาย
ปึ่ง	ปึ่งฯ	[ปึ่ง]	ว๑.กว้าง,ใหญ่ (ใช้กับรูหรือโพรงทุกชนิด) ว๒.เป่าลม; ปึ๋ง ก็ว่า
ขึ้นหงาน	ขึ้นฯหงฯานฯ	[ขึ้นหงาน]	ก.เข้าสู่วัยฉกรรจ์ (ใช้กับวัวควาย)
สืบจ๊ะต๋าคน	สืปฯชตาฅ฿นฯ	[สืบชะตาฅน]	ก.พิธีกรรมที่ชาวล้านนานิยมทำเพื่อเป็นสิริมงคลแก่ตนเอง ในโอกาสสำคัญต่างๆ เช่น วันเกิด วันได้รับยศศักดิ์ตำแหน่งขึ้นบ้านใหม่ เป็นต้น บางครั้งเจ็บป่วย โหราจารย์ทายทักว่าชะตาไม่ดี ชะตาขาด ควรจะทำพิธีสะเดาะเคราะห์และสืบชะตาต่ออายุเสีย จะทำให้คลาดแคล้วจากโรคภัยและอยู่ด้วยความสวัสดีต่อไป
อว่ายหลังฮ่อ	อ่วฯายฯ	[อว่ายหลังร่อ]	ก.ผินหลัง,หันหลังให้; บิ่นหลังต๋ำ,เบ่นหลังต๋ำ ก็ว่า
หมากจีบปูแหล้ม	หมฯากฯกฯจีปฯพลฯแห้ลฯม	[หมากจีบพลูแหล้ม]	น.หมากพลูที่จีบไว้เป็นคำๆ
ขายม่วน	ขายฯม่วฯร	[ขายม่วน]	ก.ขายดี,มีผู้ซื้อของมาก
คอลั่น	ฅํอฯลั่นฯ	[ฅอลั่น]	น.เรียกด้วงดีดว่า แมงคอลั่น; ดู...แมงคอลั่น
ถะลงกั๊พภะ	ระฯท฿งฯคัพภฯะ,ระฯท฿งฯคพภฯ	[ทรงคัพภะ]	ก.ทรงครรภ์,ตั้งท้อง,มีท้อง
บ่าเยียะแถมซ้ำ	บ่าฯเยยฯะแถมฯซ้ำ	[บ่าเยียะแถมซ้ำ]	ก.ไม่ทำอีกเด็ดขาด
ขุ้น	ขุ้ร	[ขุ้น]	น.คุ่น - สัตว์ปีกตัวเล็กๆ คล้ายแมงหวี่แต่โตกว่า ตัวสีดำ มีหลายชนิด บางชนิดอยู่บนยอดเขาสูงที่มีอากาศหนาวเย็นตลอดปี บางชนิดพบทั่วไป เมื่อถูกกัดเจ็บๆ คันๆ เป็นผื่นคันคล้ายถูกยุงกัด บางชนิดเป็นพาหะสำคัญนำโรคมาสู่คนและสัตว์เลี้ยงต่างๆ เมื่อกัดและดูดเลือดจะปล่อยเชื้อพยาธิเข้าสู่ร่างกาย; ฮิ้นดำ ก็ว่า ก.ข้น,งวดลง ว.ลักษณะของของเหลวที่รวมตัวกันแน่นเข้า