พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
ขวันขัวฯร[ขวัน]น๑.ขวัญ - ผมหรือขนที่เวียนเป็นก้นหอยบนศีรษะของคน หรือตามตัวของสัตว์ คนส่วนมากมีขวัญเดียว บ้างก็มี ๒ ขวัญ ๓ ขวัญ น๒.คนไทยโบราณเชื่อว่าทุกสิ่งทุกอย่างมีขวัญ ขวัญเป็นสิ่งที่ไม่มีตัวตน(สภาวะอย่างวิญญาณ) สถิตอยู่ประจำชีวิตของคน สัตว์ และพืช ตั้งแต่เกิดจนถึงตาย น๓.ยอดกำลังใจ,มิ่งมงคล,ความดี เช่น ขวัญดี ขวัญเสีย น๔.สิ่งของที่ให้แก่กัน เป็นการถนอมขวัญ ให้กำลังใจ หรือเพื่ออัธยาศรัยไมตรี
ต๋ดซอนขี้ต฿ดฯซอฯรขี้[ตดซอนขี้]ดู...ต๋ดแก๋ม
อู้อวดอู้อวฯด[อู้อวด]ก.พูดแสดงความหยิ่งผยอง,โอ้อวด; อู้เอน ก็ว่า
ตี๋มีดตีมีดฯ[ตีมีด]ก.เผาเหล็กให้ร้อนแดงวางบนทั่ง ใช้ฆ้อนเหล็กตีขึ้นรูปเป็นมีดชนิด ต่างๆ
บ่ฮ้ายบ่ดีบร้ายฯบดี[บ่ร้ายบ่ดี]ดู...ฮ้ายบ่ดี
แปดเปงแปดฯเพงฯ[แปดเพง]น.เดือน ๘ เหนือ ออก ๑๕ ค่ำ ตรงกับเดือน ๖ เพ็ญ หรือ เดือน ๖ ขึ้น ๑๕ ค่ำ ของภาคกลาง (การนับเดือนทางจันทรคติของล้านนาเร็วกว่าภาคกลาง ๒ เดือน)
ไม้งำเงาไม้งำเงัา[ไม้งำเงา]น.ต้นไม้ที่เอนเห็นเงาในน้ำ ห้ามใช้ทำเสาเรือน
หลั๋กคันนาแดนหัลฯกฅันฯนาฯแดนฯ[หลักคันนาแดน]น.หลักขนาดใหญ่และยาว ตอกให้ลึก โผล่หัวเพียงเพื่อเป็นจุดสังเกตในสิทธิการครอบครองที่นา
สว้ายส้วฯายฯ[สว้าย]ก.ชดใช้ - ทดแทนสิ่งที่ใช้หรือเสียไป; ส้าย ก็ว่า
หละกังเงี่ยงหลฯะคังฯง่ยฯง[หละคังเงี่ยง]ดู...หละกังเขาควาย

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่