พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา
โดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์
เรียน 10 คำใหม่
| ออกเสียงล้านนา | อักษรล้านนา | เทียบอักษรไทย | ความหมาย |
|---|---|---|---|
| หน้าสอกกอก | ห้นฯาสอฯกกอฯก | [หน้าสอกกอก] | ว.หน้าที่ไม่น่าไว้ใจ |
| เจิ๋ง | เจิงฯ | [เจิง] | น.คุ้ม,ราชวัง,เรือนหลวง ว.ยิ่งใหญ่ |
| แมงดา | แมงฯดา | [แมงดา] | น.แมลงชนิดหนึ่งที่มีขา ๓ คู่เหมือนแมลงชนิดอื่นๆ แต่ว่าขาแต่ละคู่จะมีลักษณะไม่เหมือนกัน และทำหน้าที่ต่างกัน ขาคู่หน้า มีฐานขาและต้นขาใหญ่แข็งแรง ทำหน้าที่ในการจับเหยื่อ ขาคู่กลาง ทำหน้าที่ในการเดินหรือวิ่ง ขาคู่หลัง ปล้องขาแบนคล้ายใบพายเพื่อช่วยในการว่ายน้ำ |
| งัวถ่าว | ง฿วฯถ่าวฯ | [งัวถ่าว] | น.วัวรุ่นหนุ่ม,รุ่นสาว |
| สาบผิ๋ด | สาปฯผิดฯ | [สาบผิด] | ก.อาการที่เกิดขึ้นกับหญิงที่อยู่ไฟ (แม่ก๋ำเดือน) หลังคลอดบุตร เช่น เวียนหัว อาเจียร ท้องเสีย ผะอืดผะอม จุกเสียดแน่นท้อง เป็นต้น เมื่อได้รับกลิ่นต่างๆ ที่ไม่ถูกกับเลือดลม เช่นกลิ่นอาหารประเภทปิ้ง กลิ่นดอกไม้ กลิ่นน้ำอบน้ำหอม ธูปเทียน แม้ว่ากลิ่นเหล่านี้คนทั่วไปบอกว่าหอมก็ตาม แต่แม่ก๋ำเดือนบอก ว่าเหม็น รวมถึงกลิ่นเผาขยะภายในบ้านก็ไม่ควรให้ได้กลิ่นเช่นกัน |
| เป๋นเจื่อ | เปนฯเจิ่อฯอ | [เปนเจื่อ] | ก.เป็นบ่อยๆ |
| เป๋นแก่บ้าน | เปนฯแก่บ้าฯนฯ | [เปนแก่บ้าน] | น.เป็นผู้ใหญ่บ้าน; เป๋นป้อหลวง ก็ว่า |
| เบาโหย้ง | เบัาฯโห้฿ยฯง | [เบาโหย้ง] | ว.เบามาก ใช้กับของสิ่งใหญ่ที่มีน้ำหนักเบา เช่น กระสอบงิ้วเบาโหย้ง - กระสอบบรรจุนุ่นเบามาก; เบาโหย้งๆก็ว่า. ถ้าเป็นของเล็กใช้ เบาหย้องๆ |
| อู้เอน | อู้เอนฯ | [อู้เอน] | ดู...อู้อวด |
| ผีเมง | ผีเมงฯ | [ผีเมง] | น.ผีบรรพบุรุษของชนเผ่ามอญ หรืออาจเป็นบรรพบุรุษของคนเผ่าไทยวนก็ได้ ในแต่ละปีจะมีการฟ้อนสังเวยบรรพบุรุษในช่วงหน้าแล้งก่อนทำนา พิธีฟ้อนผีเม็งจะมีกระบอกปลาร้าสีดำหรือสีคล้ำแขวนไว้หน้า "ปราสาท" ที่ทำพิธีเสมอภายในปราสาทจะมีการสุมไฟตั้ง หม้อปรุงอาหารตลอดเวลา ผู้ฟ้อนผีเมงจะต้องโหนผ้าทั้งเริ่มและเลิกการฟ้อน |