พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
จิ๋กพะเจ้าจิกฯระฯพเจั้า[จิกพระเจ้า]น.เกตุมาลา - พระรัศมีที่เปล่งอยู่เหนือพระเศียรของพระพุทธรูป; จิ๋กโมฬี ก็ว่า
สาคูสาฅู[สาฅู]น.สาคู - พรรณไม้ล้มลุก ต้นขนาดต้นขมิ้น หัวใช้ต้มกินและทำแป้ง; จั๊กคู ก็ว่า
อะหลุ่ยตุ่ยต่ายอห่ลฯย์อตุ่[อะหลุ่ยตุ่ยต่าย]ว.ไม่เรียบร้อย,ไม่เสมอกัน; บ่าหลุ่ยตุ่ยต่าย ก็ว่า
ก๊อแกงคํอฯแคงฯ[ค้อแคง]น.ทับทิม- เมื่อสุกเนื้อที่หุ้มเล็ดสีแดงคล้ายพลอยทับทิม กิน ได้ ปัจจุบันบางถิ่นเรียก บ่าก๊อ
มอดมอฯด[มอด]น.ชื่อเรียกแมลงขนาดเล็กหลายชนิดในหลายวงศ์ ที่เจาะกินเข้าไปในวัสดุต่างๆ ทำให้เกิดเป็นรูพรุนทั่วไป กับทั้งมีวัสดุผสมมูลขับถ่ายออกมาเป็นขุยเป็นเม็ดเล็กๆ เรียกขี้มอด ส่วนใหญ่เป็นแมลงปีกแข็ง ก.จวนจะดับ (ใช้กับไฟ),ตาย - มักใช้ร่วมกับ ม้วย เป็น มอดม้วย ว.เรียกหน้าที่เป็นรอยๆ อย่างมอดเจาะ เช่นหน้าของคนที่เป็นโรคฝีดาษว่า หน้ามอด; สำ.เรียกผู้ทำให้เกิดความหมดเปลือง เช่น มอดเข้าสุ๋ก - กินข้าวมาก, มอดไม้ - ผู้แอบตัดไม้ทำลายป่า
หล่มห่฿ลฯม[หล่ม]น๑.ที่มีโคลนลึก,ที่ลุ่มด้วยโคลน,ที่ซึ่งเมื่อเหยียบแล้วยุบลง น๒.ชื่อเห็ดชนิดหนึ่ง ตรงกลางหมวกเว้าลงเล็กน้อย และมีสีเขียวด้านกว่าด้านขอบกลิ่นหอม กินได้ เรียกว่าเห็ดหล่ม ก.ตกลงไปในช่อง หรือหลุม หรือที่ลึกลงไป ว.มีโคลนมาก
กระทะระฯกทะ[กระทะ]น.กระทะ ภาษาถิ่นล้านนาเรียก ''หม้อขาง''; ดู...หม้อขาง
แมวควบแมวฯฅวฯบ[แมวฅวบ]น.ฝาครอบโลงศพ; ดู...ผาสาดผีต๋าย
ขนฮู ขี้ข฿นฯรูขี้[ขนรูขี้]น.ขน..ด/ขนรูทวาร - ภาษาไทยถิ่นเหนือ (ตำเมือง) เรียก ''ขนฮูขี้''; ขน..ด คือขนที่ขึ้นบริเวณทวารหนัก; หมอยฮูขี้ ก็ว่า
เข้าจี่เขั้าจี่[เข้าจี่]น.ข้าวเหนียวปั้นเป็นก้อนปิ้งไฟ

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่