| ออกเสียงล้านนา | อักษรล้านนา | เทียบอักษรไทย | ความหมาย |
|---|---|---|---|
| คูต๋าย | ระฯคูตายฯ | [ครูตาย] | น.ครูผู้ล่วงลับไปแล้วเชื่อว่าวิญญาณของท่านยังคอยปกป้องศิษย์ให้อยู่เย็นเป็นสุข และประสบผลสำเร็จในการศึกษาศิลปวิทยา |
| เต็๋กปิม | เตักฯพิม์ | [เต็กพิมพ์] | ก.เอาวัสดุ เช่น ดิน ขี้ผึ้ง ปูนพลาสเตอร์ กดลงในแบบ หรือแม่พิมพ์เพื่อให้ได้รูปตามแบบที่ต้องการ สำ.เหมือนผู้ให้กำเนิดราวกับถอดมาจากพิมพ์เดียวกัน; ถอดเบ้า ก็ว่า |
| กำค่าวกำเคือ | คำฯระฯค่าวฯคำฯระฯคิอฯอ | [คำคร่าวคำเครือ] | น.คำพูดที่มีการสัมผัสคล้องจองเป็นบทร้อยกรองที่ไพเราะ |
| ไม้มอก | ไม้มอฯก | [ไม้มอก] | น.ไม้วัด,ไม้มาตร,ไม้ที่ใช้เป็นต้นแบบในการวัด |
| มูลี | มูลี | [มูลี] | น.บุหรี่ - ภาษาไทยถิ่นเหนือ (คำเมือง) เรียก ''มูลี''; บุหรี่ เป็นสิ่งเสพติดอย่างอ่อนที่ถูกต้องตามกฏของประเทศ มีลักษณะเป็นทรงกระบอก มี 2 ชนิดคือ บุหรี่ที่มวนเอง ทำโดยใช้ใบตองแห้ง ใบบัว กระดาษ เป็นต้น มวนห่อใบยาสูบ ขนาดยาว เล็ก ใหญ่ ขึ้นอยู่กับความต้องการ เช่น บุหรี่ขี้โย บุหรี่ตองจ่อ และบุหรี่ที่ผลิตโดยเครื่องจักร ขนาดปกติเส้นผ่าศูนย์กลางไม่เกิน 10 ม.ม. ความยาวสั้นกว่า 120 ม.ม.มีใบยาสูบบดหรือซอยบรรจุภายใน ม้วนห่อด้วยกระดาษ ปลายด้านหนึ่งเปิดสำหรับจุดไฟ อีกด้านหนึ่งมีตัวกรองไว้สำหรับปากดูดควัน: บุหรี่ เป็นตัวการสำคัญที่ทำให้เกิดโรคร้ายแรงหลายอย่างของระบบทางเดินหายใจ หัวใจ และระบบหมุนเวียนโลหิต พิษของบุหรี่เป็นฤทธิ์ผสมของสารพิษต่างๆ ควันบุหรี่ประกอบด้วยสารเคมีมากกว่า 4,000 ชนิด ซึ่งมีจำนวนมากที่เป็นสารพิษที่ก่อให้เกิดโรคต่างๆ เช่น มะเร็งโรคปอด โรคถุงลมโป่งพอง หญิงมีครรภ์ที่สูบบุหรี่มีโอกาสแท้ง เป็นต้น |
| แอ้ะแต๊ะ | แอ้ะแทะ | [แอ้ะแทะ] | ว.ม่อต้อ - ใช้ตามหลัง ต่ำ เป็น ต่ำแอ้ะแต๊ะ - เตี้ยม่อต้อ; แอ๋ะแต๋ะ ก็ว่า |
| กวี้ | คี่วฯ | [ควี่] | ก.คลี่ - คลาย,บาน,แย้ม |
| เฮี่ยเบ๋อะเฮี่ยเบ๋อ | เร่ยฯเบิอฯะเร่ยฯเบิอฯ | [เรี่ยเบอะเรี่ยเบอ] | ดู...เฮี่ยเบ้อ |
| ถอก | ถอฯก | [ถอก] | ก.เท - ทำให้ตกหรือไหลออกเช่น ถอกกระโถน - เทกระโถน,ถอกน้ำ - เทน้ำ ถ้าเททีละน้อย(ใช้กับน้ำ)เรียก ฮิน-ริน เช่น ฮินน้ำชา - รินน้ำชา,ฮินน้ำหยาด - รินน้ำหยาด |
| ปิ๋ดป่อง | ปิดฯป่ลฯอฯง | [ปิดปล่อง] | ก.ปิดหน้าต่าง; หั๋บป่อง ก็ว่า |