พจนานุกรมภาษา ล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนา	อักษรล้านนา	เทียบอักษรไทย	ความหมาย
ปากกั๊ก	ปากฯคักฯ	[ปากคัก]	ก.พูดติดอ่าง; อู้กั๊ก,อั่งอ้ะ,อ่างอ้ะ ก็ว่า
ก..๋มว่า	กุมว่าฯ	[ก..มว่า]	ก.กล่าวโทษโดยไม่มีมูล,ใส่ความ
ปุ๊ด	พุธ์	[พุธ]	น๑.ชื่อวันที่ ๔ ในสัปดาห์ เอกสารโบราณมักเขียนเป็นเลข ๔ น๒.ชื่อดาวเคราะห์ ๑ ใน ๘ ดวงที่เป็นบริวารของดวงอาทิตย์ คือ พุธ ศุกร์ โลก อังคาร พฤหัสบดี เสาร์ ยูเรนัส เนปจูน น๓.เรียกวันเพ็ญ (วันขึ้น ๑๕ ค่ำ) ที่ตรงกับวันพุธ ว่า เปงปุ๊ด
เลิงปอย	เลิงฯพอฯยฯ	[เลิงพอย]	ก.เที่ยวอย่างหามรุ่งหามค่ำ แบบค่ำที่ไหนนอนที่นั่น
บ่าห่อย	บ่าฯห่อฯยฯ	[บ่าห่อย]	น.มะระ ภาษาถิ่นเหนือ(กำเมือง) เรียก ''บ่าห่อย''; มะระ หรือ บ่าห่อย - เป็นไม้เถาเลื้อย มีมือเกาะ ใบเดี่ยวรูปฝ่ามือ เว้าเป็นแฉกลึก 5-7 แฉก ใบและลำต้นมีขนสากอยู่ทั่วไป ดอกสีเหลืองรูปแตร ปลายกลีบดอกแยกเป็น 5 แฉก ออกเดี่ยวตามซอกใบ ผลรูปกระสวยผิวขรุขระ สีเขียวเข้ม รสขม เมื่อสุกสีเหลือง ใช้ยอดอ่อนและผลที่ยังไม่สุกเป็นอาหาร ผักจิ้ม ต้ม แกง สรรพคุณทางยาตำราไทย ช่วยเจริญอาหาร รักษาเบาหวาน ผลแก่หั่นเนื้อตากแห้งชงน้ำร้อนดื่มต่างน้ำชา เป็นต้น: ''มะระ หรือ บ่าห่อย'' ที่รู้จักกันดีมี ๒ สายพันธุ์ คือ มะระขี้นก และ มะระจีน
เลี้ยงคาบอาบคิง	ล้ยฯงชีวิตฯ	[เลี้ยงฅาบอาบฅิง]	ก.เลี้ยงชีวิต
น่อย	น่อฯยฯ	[น่อย]	ว.น้อยหนึ่ง,นิดหนึ่ง,ไม่มาก
สวกบ่ก..้มก้น	สวฯกบํกุ้มก้฿นฯ	[สวกบ่ก..้มก้น]	ก.ทำเป็นเก่งกล้าไม่ฟังใคร แต่ก็เอาตัวไม่รอด
ละวุ่นละวาย	ลวุ่รลวายฯ	[ละวุ่นละวาย]	ดู...ละวึ่นละวือ
ไห้หวากๆ	ไห้หวฯากฯๆ	[ไห้หวากๆ]	ก.ร้องไห้ส่งเสียงดัง