พจนานุกรมภาษา ล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนา	อักษรล้านนา	เทียบอักษรไทย	ความหมาย
จั๋บต๋ายาม	จัปฯตายา	[จับตายาม]	ว.ถึงวาระ,ถึงคราว,ถึงที,ถูกเวลา
หว๋ะออก	หวฯะออฯก	[หวะออก]	ว.ผละออก,แยกออก
สั๋กเขี้ยว	สักฯเข้วฯ	[สักเขี้ยว]	ก.จิ้มฟัน; สฺวั๋กเข้ว ก็ว่า
เดื่อเกี้ยง	เดิอฯอก้ลฯง	[เดื่อเกลี้ยง]	น.มะเดื่ออุทุมพร/มะเดื่อชุมพร - ใบโต ผิวใบด้านบนเขียวจัด เป็นมัน ผลสีเขียวมีลายแต้มสีขาวกระจายทั่ว เมื่อสุกมีสีแดงอมส้ม
แมงม้า	แมงฯม้า	[แมงม้า]	น.ตั๊กแตนตำข้าว/ตั๊กแตนต่อยมวย - ภาษาไทยถิ่นเหนือ (คำเมือง) เรียก ''แมงม้า''; ตั๊กแตนตำข้าว หรือ แมงม้า ลักษณะทั่วไปลำตัวยาวเรียว 5-6 ซ.ม. ปีกสีเขียวใบไม้ ประดับด้วยจุดสีเหลืองข้างละ 1 จุด อกสีเหลืองอมเขียว อกปล้องแรกยืดยาว ขาคู่หน้าเป็นแบบหนีบขนาดใหญ่ที่แข็งแรง และยังมีขอบหยักคล้ายซี่เลื่อยแหลมคม ไว้ช่วยตะปบเหยื่อไม่ให้หลุดก่อนที่จะกิน ที่พัฒนาให้กลายเป็นขาหนีบใช้สำหรับจับเหยื่อ, ตาขนาดใหญ่สีน้ำตาล และมีตาเดี่ยวอีก 3 ดวง อยู่ตรงกลางหน้าผากระหว่างตารวมทั้ง 2 ข้าง ตาเดี่ยวทำหน้าที่รับแสงมากกว่ารับภาพเหมือนตารวม, ขณะทำการจับเหยื่อทำท่ายกขาขึ้นประกบกันและโยกไปมาคล้ายท่ายกมือไหว้หรือการจรดมวย อันเป็นที่มาของชื่อ หรือคล้ายม้าย่องกำลังยกขาหน้า จึงได้ชื่อว่า ''แมงม้า'' ส่วนหัวสามารถหมุนคอได้เกือบ 360 องศา จึงจัดเป็นแมลงที่สามารถมองผ่านไหล่ของตัวเองไปด้านหลังได้), แมงม้า กินแมลงชนิดอื่น หรือศัตรูพืช เป็นอาหาร
ไส้เตียน	ไส้ทยฯร	[ไส้เทียน]	น.ไส้เทียน
ยส	ย฿สฯฯ	[ยส]	น๑. ยศ- เกียรติคุณ,ความยกย่องนับถือเกียรติของตน; น๒.ยศ - เครื่องกำหนดหมายฐานะหรือชั้นของบุคคล
อั๊บ	อั้ปฯ	[อั้บ]	น.ยกให้,มอบให้; อั๊บหื้อ ก็ว่า
ป๋าสะวาด	ปลฯาสวาฯดฯ	[ปลาสะวาด]	น.ปลาสังกะวาด - ปลาน้ำจืดหลายชนิดหลายสก..ล ลักษณะคล้ายปลาสวาย แต่ขนาดเล็กมาก
หน่อไม้ฝะหลั่ง	หนฯอฯไม้ระฯฝั่งฯ	[หน่อไม้ฝรั่ง]	น.หน่อไม้ฝรั่ง - พรรณไม้พุ่มเตี้ย จากต่างประเทศ ลำต้นโปร่ง ใบเล็กยาวแหลม หน่ออ่อนกินได้ (อ.อัสพาระกัส - asparagus)