พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
กะหลุ๋กกะหลิ๋กกะหุลฯกกะหิลฯก[กะหลุกกะหลิก]ว.ขลุกขลุ่ย - ง่วนอยู่,คลุกคลีอยู่
ก่อนตอนก่อฯรทอฯร[ก่อนทอน]ว.เวลาก่อนอาหารมื้อกลางวัน
ลื้มกำเก่าลื้มฯคำฯเกั่า[ลื้มคำเก่า]ก.ขุดคุ้ยคำเก่าขึ้นมาพูด
ฮ้องขวัญร้อฯงขัวฯร[ร้องขวัน]ก.เรียกขวัญ - เชิญขวัญให้กลับมาอยู่กับตัวโดยการทำพิธี; สู่ขวัญ ก็ว่า
หวังน้ำห้วยหน้าหัวฯงนาฯห้วฯห้นฯา[หวังน้ำห้วยหน้า]สำ.หวังน้ำบ่อหน้า - คาดว่าจะได้ประโยชน์จากสิ่งที่ยังมองไม่เห็น,หวังลมๆ แล้งๆ
ขอยขอฯยฯ[ขอย]ก.อิจฉา - ภาษาไทยถิ่นเหนือ (คำเมือง) เรียกว่า ''ขอย''; อิจฉา หรือ ขอย คือ เห็นคนอื่นได้ดีแล้วไม่พอใจ เป็นความรู้สึกที่ไม่อยากเห็นคนอื่นได้ดี กลัวว่าเขาจะดีเด่นเกินหน้าหรือเท่ากับตน จึงทนไม่ได้ หรือน้อยเนื้อต่ำใจ อยากมีหรืออยากเป็นอย่างเขาบ้าง แต่ ''อิจฉา'' มึความหมายเบากว่า ''ริษยา'' เพราะ ริษยา เป็นอาการที่ไม่อยากให้คนอื่นได้ดี ทนไม่ได้ที่เห็นคนอื่นได้ดี ร้อนรุ่มใจเมื่อเห็นคนอื่นได้ดีกว่า มักจะเกิด ริษยาอาฆาต คือการคิดแค้น เพราะไม่อยากให้ใครได้ดี เรามักจะใช้คำสองคำนี้รวมๆ กัน คือ ''อิจฉาริษยา''
จ๋างปากจางฯปากฯ[จางปาก]ก.กินอาหารไม่รู้รสเพราะพิษไข้ เป็นต้น; จ๋างปาก จ๋างฅอ ก็ว่า
อีแร้งอีแร้งฯ[อีแร้ง]น.อีแร้ง - ภาษาถิ่นล้านนาเรียกว่า ''แฮ้ง''; ดู...แฮ้ง
ต้อดกฐินทอฯดกฐิร[ทอดกฐิน]น.ทำพิธีถวายผ้ากฐินแด่พระสงฆ์ ทำได้ภายในเวลา ๓๐ วันหลังออกพรรษา
ผึ่งแดดผึ่งฯแดดฯ[ผึ่งแดด]ก.ตากแดด

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่