พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
หละอากหลฯะอากฯ[หละอาก]น.แผลที่ติดเชื้อ เช่น บาดทะยัก,แผลเรื้อรัง
กั้นต๋ายกั้ลฯรตายฯ[กลั้นตาย]ก.อดข้าวตาย,ตายเพราะไม่มีข้าวกิน,ตายเพราะความอดอยาก
ยอกำยํอฯคำฯ[ยอคำ]ก.บอกกล่าว,กล่าวโทษ,ฟ้องร้อง
ตานขันเข้าทาฯนฯขันฯเขั้า[ทานขันเข้า]ก.ทานขันข้าว - นำสำรับอาหาร มีข้าว อาหาร ลูกส้ม ของหวาน น้ำดื่ม พร้อมด้วยดอกไม้ธูปเทียน ไปถวายพระภิกษุสงฆ์ เพื่ออุทิศส่วนก..ศลแด่บรรพบุรุษผู้วายชนม์ พ่อเกิดแม่เกิด เจ้ากรรมนาย..ร อารักษ์ เจ้าที่เจ้าทาง ผู้ดูแลรักษาอาคารบ้านเรือน บ้านเมือง วัดวาอาราม ต้นไม้ ภูเขา ห้วยหนองคลองบึง เหมืองฝาย แหล่งน้ำน้อยใหญ๋ ตลอดถึงเทวบุตรเทวดา อืนทร์พรหมยมยักษ์ ภูติผีปีศาจ เปรต อสุรกาย รวมถึงการอุทิศส่วนก..ศลให้กับตนเอง เพื่อกินเพื่อใช้ในวันข้างหน้า ซึ่งเป็นขนบธรรมเนียมประเพณีที่ชาวล้านนาปฏิบ้ติกันมาแต่โบราณจนกระทั่งถึงปัจจุบัน
นอนตวยนอฯรทวฯยฯ[นอนทวย]ก๑.นอนด้วย ก๒.หลับนอน - มีเพศสัมพันธ์ : กำจ้อย "อ้ายสมบ้านหนี้ โจ้กดีถูกหวย เอาสาว นอนตวย ฅืนนึ่งปันห้า - พี่สมชาวบ้านนี้ โชคดีถูกหวย เอาสาวมานอนด้วยคืนหนึ่ง เป็นเงินหนึ่งพันห้าร้อยบาท"
น้ำลายนาฯลายฯ[น้ำลาย]น.น้ำที่หลั่งออกมาจากต่อมน้ำลายและต่อมเมือกในปาก
แหน้นตึ๊กแห้นฯรทึกฯ[แหน้นทึก]ว.แน่นปึก,แน่นแฟ้น,รัดก..ม,แน่นหนา; แหน้นแต๊ก,แหน้นทึก,แหน้นแท๊ก ก็ว่า
ฮากเลือดรากฯเลิอฯด[รากเลือด]ดู...ฮากไก้
ฮาดสะตายราดฯสทาฯยฯ[ราดสะทาย]ก.เทคอนกรีต
ต๋ามแต่อันมีตาแต่อันฯมี[ตามแต่อันมี]ว.ตามมีตามเกิด - ตามกำลังความสามารถอันน้อยนิดที่มีอยู่ในขณะนั้น

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่