พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
ใส่เต่วไส่ต่ยฯว[ใส่เตี่ยว]ก.สวมกางเกง
กิงิคิงิ[คิงิ]ว.ลักษณะสิ่งของที่เล็กและสั้น ถ้าของใหญ่ใช้ ก..๊งุ
อะเหล๋าะเบ๋าะแบ๋ะอโหลฯอฯะโบอฯะแบะ[อะเหลาะเบาะแบะ]ว.ไม่มีสาระ; สะเหล๋าะเบ๋าะแบ๋ะ ก็ว่า
เข้าหนมเขั้าห฿นฯม[เข้าหนม]น.ขนม - ของกินที่ไม่ใช่กับข้าว มักมีรสหวาน ปรุงจากแป้งหรือข้าวผสมน้ำตาล บางชนิดมีกะทิ; ของหวาน ก็ว่า
จ๊ำแดดชําแดดฯ[ช้ำแดด]ว.ผิวเกรียมเพราะถูกแดดเผา
ติ๋ดขะแจ๋ติดฯระฯกแจ,ติดฯขแจ[ติดขะแจ]ก.สวมก..ญแจ,ปิดก..ญแจ,ล๊อคก..ญแจ,ลั่นก..ญแจ; ใส่ขะแจ๋ ก็ว่า
ว้อแอวด้างวํอฯแองฯด้างฯ[ว้อแอวด้าง]น.สุนัขที่เอวกระด้างเอี้ยวตัวไม่ได้ เนื่องจากเป็นโรคกลัวน้ำ
จี๋ก..๊กจีคุก[จีคุก]น.จี๋ก..๋ก - ดอกที่กำลังตูมช่อสั้นๆ ของต้นก..๊ก (จี๋ หมายถึง ตูม,แรกรุ่น,แรกแย้ม เช่น จี๋ดอก-ดอกที่กำลังตูม, สาวจี๋-สาวแรกรุ่น) ที่แทงจากเหง้าโผล่ขึ้นจากใต้ดินระหว่างกลางหรือรอบๆ กอก..๊ก ลักษณะเป็นช่อสั้นๆ ปลายแหลมสีน้ำตาลแดงอมชมพู มีกาบหุ้มรอบๆ นิยมใส่แกงเห็ด แกงแค ลวกหรือสดจิ้มน้ำพริก สำหรับตำมะม่วง ถ้าไม่มีจี๋ก..๊กเป็นเครื่องเคียง จะขาดรสชาติไปมาก; ดู...ก..๊ก
พะเจ้าตันใจ๋ระฯพเจั้าทันฯไจ[พระเจ้าทันใจ]น.พระเจ้าทันใจ - หมายถึงพระพุทธรูปที่สามารถสร้างให้เสร็จภายใน ๑ วัน พุทธศาสนิกชนเชื่อกันว่ามีพุทธานุภาพ ที่สามารถจะบันดาลให้เกิดโชคลาภ บำบัดทุกข์ และความสมปรารถนาได้ทันอกทันใจเมื่ออธิษฐานขอพร วัดในภาคเหนือนิยมสร้าง ''พระเจ้าทันใจ'' โดยจะเริ่มพิธีตั้งแต่หลังเที่ยงคืนเป็นต้นไป จะต้องสร้างองค์พระให้เสร็จก่อนพระอาทิตย์ตกดินของวันนั้น และสามารถทำพิธีพุทธาภิเษกได้ในคืนวันเดียวกัน
เองเองฯ[เอง]ส.คำที่เด็กหรือผู้ที่ด้อยกว่าใช้เป็น สรรพนามแทนตนเอง; ว.ลำพัง,เฉพาะตน

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่