| ออกเสียงล้านนา | อักษรล้านนา | เทียบอักษรไทย | ความหมาย |
|---|---|---|---|
| จี๋ก..๊ก | จีคุก | [จีคุก] | น.จี๋ก..๋ก - ดอกที่กำลังตูมช่อสั้นๆ ของต้นก..๊ก (จี๋ หมายถึง ตูม,แรกรุ่น,แรกแย้ม เช่น จี๋ดอก-ดอกที่กำลังตูม, สาวจี๋-สาวแรกรุ่น) ที่แทงจากเหง้าโผล่ขึ้นจากใต้ดินระหว่างกลางหรือรอบๆ กอก..๊ก ลักษณะเป็นช่อสั้นๆ ปลายแหลมสีน้ำตาลแดงอมชมพู มีกาบหุ้มรอบๆ นิยมใส่แกงเห็ด แกงแค ลวกหรือสดจิ้มน้ำพริก สำหรับตำมะม่วง ถ้าไม่มีจี๋ก..๊กเป็นเครื่องเคียง จะขาดรสชาติไปมาก; ดู...ก..๊ก |
| เอื้อง มอนไข่ | เอิ้อฯงมอฯรไข่ | [เอื้องมอนไข่] | น.เอื้องมอนไข่ - กล้วยไม้อิงอาศัย สูง 30-50 ซ.ม. ลำต้นรูปแท่งดินสอกลม ขนาด 2-2.5 ซ.ม. ยาว 25-50 ซ.ม. ผิวมีร่องตื้นตามยาว, ใบรูปรีกว้าง 4-5 ซ.ม. ยาว 8-12 ซ.ม. แต่ละลำมี 2-5 ใบ มักจะทิ้งใบเมื่อผลิดอก, ดอกเป็นพวง ออกตามข้อ ห้อยลง ยาว 20-30 ซ.ม. กลีบเลี้ยงและกลีบดอกสีขาว กลีบปากสีเหลืองเข้ม ขนาดใหญ่ มีขนนุ่ม ขอบกลีบหยักละเอียด มีดอกย่อยจำนวนมาก ดอกบานเต็มที่่กว้าง 2-2.5 ซ.ม. มีกลิ่นหอม พบตามป่าดิบเขาทางภาคเหนือ และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ออกดอกช่วงเดือนก..มภาพันธ์-มีนาคม |
| ไต่ขอบมูลี | ไต่ขอฯปฯฯมูลี,-ขอฯบ-- | [ไต่ขอบมูลี] | สำ.ไต่ขอบบุหรี่ - กรรมติดตามตัว ถ้าไม่ใช้ก็ไม่หมดกรรม หนีกรรมไม่พ้น อย่างเป็นหนี้ ถ้าไม่ใช้หนี้ก็ไม่หมดหนี้ |
| มานอ่อน | มานฯอ่อฯร | [มานอ่อน] | น.หญิงตั้งครรภ์ได้ประมาณ ๑-๓ เรียกว่า "แม่มานอ่อน" เชื่อว่าการได้ร่วมเพศเสพสุขกับหญิงที่มีครรภ์อ่อน จะมีความสุขสนุกเพลิดเพลินเฉกเช่นได้กิน "ลาบฟาน" หรือลาบเนื้อเก้งซึ่งอร่อยที่สุด ดังคำพังเพยว่า "ลาบฟานแม่มานอ่อน" |
| ขี้โม้ | ขี้โม้ | [ขี้โม้] | ก.พูดโกหก,พูดไม่มีความจริง ขี้ลม ก็ว่า |
| ห้าน | ห้านฯ | [ห้าน] | ก.กะเผลก - เดินไม่ปกติ เอนไปข้างใดข้างหนึ่ง |
| ต๋ายพาย | ตายฯระฯพายฯ | [ตายพราย] | ก.แม่ลูกอ่อนตายหลังจากคลอดลูกใหม่ๆด้วยสาเหตุอันเกิดแต่การคลอดลูก, ต้นไม้ตายยืนต้น |
| ลากแค่งลากขา | ลากฯแฅ่งฯลากฯขา | [ลากแฅ่งลากขา] | ก.ลากแข้งลากขา, เดินไม่สะดวก |
| หลม หลว่าย | ห฿ลฯมห่ลฯวฯายฯ | [หลมหลว่าย] | ว.หลวมมาก,สะดวก,ไม่มีติดขัด |
| หน่อแจ้โป่ง | หนฯอฯแช่โป฿งฯ | [หน่อแช่โป่ง] | น.หน่อไม้ไผ่ที่ทำให้สุกด้วยการแช่ในน้ำพุร้อน; หน่อต้มโป่ง ก็ว่า |