| ออกเสียงล้านนา | อักษรล้านนา | เทียบอักษรไทย | ความหมาย |
|---|---|---|---|
| ลักผ๋กผ่อ | ลักฯกฯผ฿กฯผํอฯ | [ลักผกผ่อ] | ก.แอบซุ่มดู อย่างแอบซุ่มดูผู้หญิงอาบน้ำ |
| สิ่วเล็บ | สิ่วฯเล็ปฯ | [สิ่วเล็บ] | น.สิ่วที่มีคมโค้งคล้าย เล็บสำหรับเจาะช่องที่โค้งหรือกลม; ถ้ามีคมเป็นวงกลม ใช้สำหรับเจาะเป็นรูกลม เรียก "ตุ๊ดตู่" |
| พะเจ้าต๋นหลวง | ระฯพเจั้าต฿นฯหลฯวฯง | [พระเจ้าตนหลวง] | น.พระเจ้าตนหลวง - พระพุทธรูปขนาดใหญ่มาก เช่น พระประธานในวิหารวัดศรีโคมคำ พระอารามหลวง อ.เมือง จ.พะเยา เป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัย สร้างเมื่อ พ.ศ.๒๐๓๔-๒๐๖๗ มีหน้าตักกว้าง ๑๖ เมตร สูง ๑๘ เมตร นับเป็นพระพุทธรูปศิลปะเชียงแสน ที่สูงใหญ่ที่สุดในดินแดนล้านนา; ผะเจ้าต๋นหลวง ก็ว่า |
| จู | ชู | [ชู] | ก๑.ไปหา,ไปถึง เช่น ไปจูตี้ -ไปถึงที่, มาจูบ้าน - มาถึงบ้าน ก๒.ยินยอม,ตกลง |
| ล่ำงับ | รางัปฯ | [ร่ำงับ] | ก.ระงับ - ยับยั้งไว้,ทำให้สงบ |
| เวิน | เวินฯ | [เวิน] | น.งุนงง,ตะลึง |
| เซาะไซ้ | โซอฯะไซ้ | [เซาะไซ้] | ก.ค้นหา,แสวงหา |
| เสี้ยงบุญ | ส้ยฯงบุญ | [เสี้ยงบุญ] | ก.ตาย มักใช้กับผู้ที่เป็นเจ้านาย ชนชั้นปกครอง; หม๋ดบุญ ก็ว่า. ถ้าเป็นสามัญชนคนธรรมดาทั่วไป มักใช้ เสี้ยงกํ๋า - เสี้ยงกั๋มม์ |
| ผางลาง | ผางฯลางฯ | [ผางลาง] | น.ผางลาง - อุปกรณ์ให้เกิดเสียง รูปร่างคล้ายระฆัง ทรงสี่เหลี่ยมแบน ด้านบนโค้งมน ทำด้วยทองเหลือง มีหูสำหรับสอดไม้แขวนลอยอยู่ระหว่างขาไม้โค้ง ซึ่งตั้งอยู่บนฐานไม้ ใช้ต่างบนหลังวัว ม้า ลา หรือล่อ ตัวจ่าฝูง หรือเกวียน เล่มแรกของขบวนสินค้า เพื่อให้เกิดเสียงดังเช่นเดียวกับกระดิ่งที่แขวนคอวัว ในขณะต่างหรือบรรทุกสิ่งของ เช่น ข้าว ผัก เมี่ยง ผลไม้ เนื้อเสัตว์ เพื่อนำไปกินหรือไปขาย หนทางที่เดินระยะทางไกลเป็นคาราวาน จะเกิดเสียงดังตามจังหวะแกนเดือยที่ห้อยอยู่ภายใน กระทบผนังโครงตามจังหวะการโยกเดินของสัตว์ตัวนั้นๆ ผางลางมีเสียงก้องไปไกล เป็นสัญญาณให้รู้ว่าเป็นกองคาราวานขนสัมภาระ; ผังลาง ก็ว่า |
| แหน่หนตาง | แห่นฯห฿นฯทาฯงฯ | [แหน่หนทาง] | ก.บอก ทาง,ชี้ทาง |