พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
ต้านมหาท่าฯนฯมหา[ท่านมหา]น.(ปาก)พระมหา - พระภิกษุผู้สอบวิชาภาษาบาลีได้ตั้งแต่เปรียญธรรม ๓ ประโยคขึ้นไป (ป.ธ.๓-ป.ธ.๙)
ส๋บมนต์ส฿ปฯม฿น์ตฯ[สบมนต์]ก.เสกคาถา
ดินดากดิดากฯ[ดินดาก]น.ดินดาน - ดินที่มีเนื้อเนียนละเอียดจับกันเป็นก้อนเหนียวๆ เป็นชั้นอยู่ใต้ผิวดินน้ำซึมผ่านได้ยาก ไม่เหมาะแก่การเพาะปลูก นิยมใช้ในการแบบหุ่น ปั้นภาชนะ ทำอิฐ เป็นต้น
ยี่เป็งยี่เพงฯ[ยี่เพง]น.ยี่เพ็ญ - เดือน ๒ เหนือ ขึ้น ๑๕ ค่ำ ตรงกับเดือน ๑๒ ขึ้น ๑๕ ค่ำ -ของภาคกลาง หรือวันเพ็ญเดือน ๑๒
พานแว่นฟ้าภานฯแว่นฯฟ้า[ภานแว่นฟ้า]น.พานที่ซ้อนกันสองชั้นรูปทรงสี่เหลี่ยมย่อมุมไม้สิบสองใบบนเป็นพานทรงสูง ซ้อน กันอยู่ มีขนาดเล็กกว่าใบล่าง
หั๋สดีลิงค์หัสีดฯลิง์คฯ[หัสดีลิงค์]น.นกในนิยายว่ากันว่าอยู่ในป่าหิมพานต์ ตัวโตมาก หัวเป็นช้าง มีงวงมีงา ตัวเป็นนก มีกำลังมหาศาล ชาวล้านนานิยมใช้ประกอบปราสาทศพของผู้หลักศักดิ์ใหญ่ หรือพระสงฆ์มหาเถระ มีมาตั้งแต่โบราณกาลจนถึงปัจจุบัน ดังปรากฏในมหาเวสสันดรชาดก กัณฑ์มัทรี เมื่อพระนางมัทรีกลับจากหาผลไม้ในป่า ไม่พบลูกรักชาลีกัณหา จึงทรงดั้นด้นค้นหาด้วยความสงสัยว่า "..ฤๅว่าเสือหมีและชักแค่ เดินดงแต่ไพรสณฑ์ พบลูกสองคนติ้วกว่า นกหัสดีลิงค์ล่าบินบน บินเหินหนอากาศ ซูดทึ้งยาดเอาไป ตกแดนไกลบ่หันซาก...."; หั๋ตถีลิงค์ ก็ว่า
เตียมคิงทยฯมฅิงฯ[เทียมฅิง]น.คู่แนบข้าง,คนที่อยู่เคียงข้าง หมายถึงสามีภรรยากัน
ลับเลี้ยวลัปฯล้ยฯว[ลับเลี้ยว]ก.ไม่ซื่อ,ลดเลี้ยว
ห้ามขาดห้ามฯขาดฯ[ห้ามขาด]ก.ห้ามโดยเด็ดขาด
ผั๋ดมนแกว๊ดผัดฯม฿นฯแค้วฯด[ผัดมนแคว้ด]ก.หมุนรอบ(ตัวเอง)อย่างเร็ว เช่น ลูกข่าง เป็นต้น; ผั๋ดมนจ้นๆ ก็ว่า

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่