พจนานุกรมภาษา ล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนา	อักษรล้านนา	เทียบอักษรไทย	ความหมาย
ยฺองปี๋	อยฯอฯงปีลฯ	[อฺยฺองปลี]	น๑.บราลี (อ่าน บะราลี) หรือ ปล้องไฉน ส่วนหนึ่งของเจดีย์ต่อจากบัวกลุ่มขึ้นไป น๒.เรียกนกขนาดเล็ก ย ปากยาวโค้งงองุ้มปลายแหลมเล็ก ชอบกินน้ำหวานในปลีกล้วย ในดอกไม้ และกินแมลงว่า นกยองปี๋
ก้นปู้ด	ก้฿นฯพูด	[ก้นพูด]	น.ก้นที่มีชิ้นเนื้อยื่น ออกมาจากรูทวารหนัก, เรียกนกกะปูดว่า นกก้นปู้ด, เรียกโรคริดสีดวงทวารว่า โรค ก้นปู้ด หรือ บ่าโหกก้นปู้ด
ผั๋กกั๋บน้ำพิก	ผักฯกัปฯนาฯระฯพิกฯ	[ผักกับน้ำพริก]	น.ผักจิ้มน้ำพริก - เป็นทั้งพืชผักที่เก็บจากป่าธรรมชาติ และพืชที่ปลูกในสวนครัว บางชนิดล้างให้สะอาดรับประทานเป็นผักสดได้ทันที ส่วนบางชนิดจะต้องปิ้งหรือลวกให้สุก ซึ่งแล้วแต่จะรับประทานกับน้ำพริกอะไร ในภาคเหนือโดยเฉพาะจังหวัดเชียงใหม่มีน้ำพริกที่เป็นเอกลักษณ์ เช่น น้ำพริกหนุ่ม น้ำพริกอ่อง น้ำพริกน้ำปูน้ำพริกอี่เก๋ น้ำพริกตาแดง เป็นต้น น้ำพริกแต่ละชนิดจะเหมาะกับพืชผักเฉพาะชนิด เช่น น้ำพริกน้ำปูคู่กับหน่อไม้ต้ม น้ำพริกอ่องคู่กับยอดขี้เหล็กลวก เป็นต้น
ข่มหัว	ข่฿มฯห฿วฯ	[ข่มหัว]	ก๑.พอกยาที่กระหม่อมหรือบริเวณศีรษะ ก๒.อาการที่ยืนหรือกระทำโดยการโน้มตัว ชะโงกตัวเข้าใกล้ หรือเอนล้ำเข้าไปหาศีรษะผู้อื่น
อั้นจาลือ	อั้นฯชารฤ	[อั้นชาฤๅ]	ดู...อั้นจ๊ะลือ
กี้	คี่	[คี่]	น.จำนวนคี่ ๑,๓,๕,๗,๙....; กี้ก ก็ว่า ก.คลี่, คลายออก, แย้มออก; ควี่ ก็ว่า ว.กี่(จำนวน,ปริมาณ),เท่าใด,เท่าไร
เจ้ามะหาจีวิต	เจั้ามหาชีวิตฯ	[เจ้ามหาชีวิต]	ดู...เจ้าจีวิด
แอ้ะแต๊ะ	แอ้ะแทะ	[แอ้ะแทะ]	ว.ม่อต้อ - ใช้ตามหลัง ต่ำ เป็น ต่ำแอ้ะแต๊ะ - เตี้ยม่อต้อ; แอ๋ะแต๋ะ ก็ว่า
หนาหนืด	หนฯาหืนฯด	[หนาหนืด]	ก.มากมาย,แน่นหนา,เต็มไปหมด
ฟอนหาจิ๊น	ฟอฯรหาชิ้นฯ	[ฟอนหาชิ้น]	ก.ใช้มือหรือช้อนควานหาเนื้อในชามแกง