| ออกเสียงล้านนา | อักษรล้านนา | เทียบอักษรไทย | ความหมาย |
|---|---|---|---|
| แหก | แหกฯ | [แหก] | น.เรียก ไม้ งาช้าง เป็นต้น ที่ทำเป็นมีดขนาดเล็กลงคาถาอาคมเพื่อใช้ในการปราบผี หรือรักษาโรคว่ามีดแหก; ก๑.ตัดแล่ง,แถก,แยกออก,ถ่างออก เช่น แหกต๋อง ใช้มีดแล่งใบตองออกจากก้าน ก๒.อาการที่หมอเมืองใช้มีดหมอที่ ทำด้วยงาช้าง เขี้ยวเสือ เป็นต้น มาเสกคาถาอาคมแล้วไปขูด ขีด ถู หรือลูบตาม ส่วนของร่าง กายบริเวณที่เจ็บปวดซ้ำกันหลายๆ ครั้ง สลับกับการเสกคาถากำกับ; แฮก ก็ว่า |
| เหน๋าะแหน๋ะเต๋าะแต๋ะ | โหนฯอฯะแหนฯะโตอฯะแตะ | [เหนาะแหนะเตาะแตะ] | ดู...เหน๋าะแหน๋ะ |
| บ่าวจี๋ | บ่าฯวฯจี | [บ่าวจี] | น.หนุ่มแรกรุ่น; ถ้าเป็นสตรีเรียก สาวจี๋ - สาวแรกรุ่น,สาวแรกแย้ม |
| แลฺว่น | แล่วฯร | [แลว่น] | ว.เปื่อยจนเละ (ใช้กับของเล็ก) ถ้าของใหญ่ใช้ ลว่าน |
| กาบ | กาปฯ | [กาบ] | น๑. เปลือกหุ้มชั้นนอกของ ต้น ผล ใบ ดอก ของต้นไม้ หรือห่อหุ้มตัวของสัตว์บางชนิด เช่น กาบกล้วย กาบข้าวโพด กาบหมาก เปลือกแข็งที่หุ้มหอย เป็นต้น; น๒.กาบ - ชื่อของ ''แม่วัน'' ที่เรียกว่า ''แม่มื้อ'' อันดับที่ 1 ในจำนวน 10 อันดับ ได้แก่ ''กาบ'' ดับ รวาย เมือง เปิก กัด กด ร้วง เต่า ก่า; ดู...วันไท |
| บ่กิ๋นน้ำ | บกินฯนาฯ | [บ่กินน้ำ] | ก.ไม่ดื่มน้ำ |
| หัวหน้า | ห฿วฯห้นฯา | [หัวหน้า] | น.หัวหน้า - ผู้เป็นใหญ่ในหมู่หนึ่งๆ; หัวโป่ ก็ว่า |
| เงือกฮุง | เงิอฯกรุง | [เงือกรุง] | น.รุ้งกินน้ำ - ปรากฏการณ์ธรรมชาติ เกิดจากแสงอาทิตย์ส่องผ่านละอองน้ำในอากาศ ทำให้เกิดการหักเหของแสงให้เห็นบนท้องฟ้าเป็นแถบโค้ง ๗ สี คือ ม่วง คราม น้ำเงิน เขียว เหลือง แสด แดง; ผีเงือกฮุง,ผีฮุง,ผีอี่ฮุง,อี่ฮุง ก็ว่า |
| ซด | ซ฿ดฯ | [ซด] | ก.ซ้อน,เรียงลดหลั่นกันเป็นชั้นๆ ว.จำนวนชั้นของหลังคาวิหารแบบล้านนา เช่น วิหารที่มีหลังคา ๓ ชั้น เรียกวิหาร ๓ ซด ได้แก่ ซดหน้า/ซดกลาง/ซดหลัง |
| ซว่าน | ซ่วฯานฯ | [ซว่าน] | ก.ซ่าน - กระจาย,กระวนกระวาย,ฟุ้ง,แผ่กระจายไปทั่วตัว เช่น ปิ๊ดซว่าน - พิษซ่าน |