พจนานุกรมภาษา ล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนา	อักษรล้านนา	เทียบอักษรไทย	ความหมาย
ป่อยผีป่อยสาง	ป่ลฯอฯยฯผีป่ลฯอฯยฯสางฯ	[ปล่อยผีป่อยสาง]	ก.ทำบุญอุทิศส่วนก..ศลให้ผู้ตายกลางเดือน ๑๒ เหนือ (เดือน ๑๐ ของภาคกลาง) ชาว ล้านนาเชื่อกันว่าพญายมปล่อยผีปล่อยเปรตมารับเอาส่วนบุญที่ลูกหลานทำบุญอุทิศให้
ง่ามแก้ว	ง่าแก้วฯ	[ง่ามแก้ว]	น.แก้มค้ำโพ,ไม้ง่ามที่ใช้ในการยกเสาปลูกบ้าน
คำหลิ้ม	ฅำหิ้ลฯม	[ฅำหลิ้ม]	น.ทองแท่ง
เต๋าะกั๋น	โตอฯะกันฯ	[เตาะกัน]	ดู...เต๋าะ
ซอถ้อง	ซํอฯถ้อฯง	[ซอถ้อง]	ก.การขับเพลงซอโต้ตอบระหว่างชายหญิง ช่างซอที่เป็น "คู่ถ้อง" คือผู้โต้ตอบจะต้องมีปฏิภาณไหวพริบดี และได้รับการฝึกฝนจนชำนาญ
บาก	บาฯกฯ	[บาก]	ก.ฟันให้เป็นแผล เป็นรอย เช่นบากไม้, ทำให้เลอะไปจากบริเวณที่กำหนด เช่น ขี้มูกบากฮูดัง - ขี้มูกเลอะจมูก
งุน	งุร	[งุน]	น๑.ตอ,ต้นเค้า,โคน,นากแก้ว,รากเหง้า; งุนเหง้า,งูน,งูนเหง้า ก็ว่า น๒.เรียกแมลงวันว่า แมงงน,แมงงุน,แมงงูน
อยฺากเข้า	อยฯากฯเขั้า	[อฺยฺากเข้า]	ก.หิวข้าว,อยากกินข้าว
ไม้บ่าโจ้ก	ไม้บ่าฯโช฿กฯ	[บ่าโชก]	น.ไม้สะคร้อ - ไม้ต้นขนาดกลางถึงใหญ่ สูง ๑๕-๒๕ เมตร แตกกิ่งตามลำต้น ดอกเป็นช่อสีขาวอมเขียว ออกตามซอกใบ ผลมีเนื้อเมล็ดเดี่ยว ทรงไข่ เมื่อสุกรสเปรี้ยวอมหวาน
ตั๋ว ห๋ะ	ห	ห	ห (ห๋ะ) เป็นอักษรสูง ใช้เป็นพยัญชนะต้น และใช้นำอักษรต่ำที่เป็นอักษรเดี่ยว ๖ ตัว ได้แก่ ง น ม ย ล ว ให้มีเสียงสูง เป็น หง๋ะ หน๋ะ หม๋ะ หย๋ะ หล๋ะ หว๋ะ เพื่อใช้เป็นอักษรคู่ของอักษรเดี่ยวทั้ง ๖ ตัวนั้น และไม่ออกเสียงตัว ห เช่น หมา หล้อง แหวน เป็นต้น ในพจนานุกรมนี้จะแยกแต่ละตัว เป็นลำดับไป