พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
จั๋กจั่นงวงจ๊างจักฯจั่นฯงวฯงช้างฯ[จักจั่นงวงช้าง]ดู...ไก่งอน
ผั๋กแคบผักฯแฅปฯ[ผักแฅบ]น.ผักตำลึง - ไม้เถาเลื้อยเนื้อแข็ง มีมือเกาะยื่นออกมาจากข้อ ใบเป็นใบเดี่ยว รูปร่าง ๕ เหลี่ยม โคนใบมีลักษณะเป็นหัวใจ ออกเรียงสลับกันคนละข้างตามกิ่ง ก้านสั้น ผิวมันเรียบ ปลายใบเป็นติ่งแหลม ใบอ่อนสีเขียวอ่อน เมื่อแก่สีเขียวเข้ม ดอกมีทั้งดอกเดี่ยวและดอกคู่ กลีบดอกสีขาว ผลคล้ายแตงกว่าแต่ขนาดเล็กกว่า ผลอ่อนสีเขียวมีลายขาว เมื่อสุกสีแดงสด ในผลมีเมล็ดแบนรี ขนาดประมาณ ๒-๓ มิลลิเมตร จำนวนมาก ตำลึงนอกจากจะเป็นผักที่หาง่าย มีคุณค่าทางอาหาร รสชาติอร่อย ยังเป็นพืชสมุนไพรที่รักษาโรคได้หลายชนิด มีราคาไม่แพงอีกด้วย
จั๊กจู๋งชักฯจูง[ชักจูง]ก.ชักจูง - จูงใจให้เห็นคล้อยตาม; จั๊กจ่อง ก็ว่า
ก..๊มกว๊าคุ้มค้วฯาฯ[คุ้มคว้า]ก.ไขว่คว้า,เสาะแสวงหา
นั่งอ้าขาก๋ะหว๋ะนั่งฯอ้าขากหวฯะ[นั่งอ้าขากะหวะ]ก.นั่งกางขากว้างแบะออก
น่ายนาฯยฯ[น่าย]ว๑.เปื่อยหรืออ่อนตัวลง,ละลาย, หลอมเหลว เช่น น้ำแข็งน่าย - น้ำแข็งละลาย, ขี้เผิ้งน่าย - ขี้ผึ้งหลอมเหลว; ไน่ ก็ว่า ว๒.ระรื่น เช่น หน้าน่าย - หน้าระรื่น
ฮิเงินริเงินฯ[ริเงิน]ก.ทำงานหาเงิน;ฮิเงินฮิตอง ก็ว่า
สั๋บยฺางสัปฯอยฯางฯ[สับอฺยฺาง]ก.ใช้มีดสับเปลือกต้นไม้บางชนิดให้เป็นแผลเพื่อให้ยาง(ของเหลวและเหนียว)ไหลออกมาใช้ทำตั๋งนำไปติดจับสัตว์เล็ก; ดู...ตั๋ง
คัวยาระฯค฿วฯอยฯา[ครัวอฺยฺา]น.เครื่องยา,ส่วนประกอบของยาสมุนไพร
ปืคอพืฅํอฯ[พืฅอ]ก.ทำให้คอบานออกอย่างงูแผ่แม่เบี้ย หรืออย่างไก่ชนแผ่แผงคอ

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่