พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
เผิบเผิปฯ[เผิบ]ดู...เปิบ
หันถี่หันฯถี่[หันถี]ก.เห็นชัด,มองเห็นชัดเจน
หว๋ะหว้าหว๋ะหวากหวฯะห้วฯาหวฯะหวฯากฯ[หวะหว้าหวะหวาก]ดู...หว๋ะหวาก
หนังหันฯง[หนัง]น.ส่วนประกอบของร่างกายที่หุ้มเนื้ออยู่,หนังสัตว์ที่ฟอกมาทำเป็นเครื่องใช้,ภาพยนต์
ยฺาแก้อยฯาแก้[อฺยฺาแก้]น.ยาแก้ - ยาที่เป็นส่วนผสมของสมุนไพรหลายชนิด ส่วนมากทำเป็นก้อนเล็กๆ สีน้ำตาลอมดำ หรือสีดำ แก้โรคหลายอย่าง เช่น ปวดท้อง ท้องอืด ท้องเฟ้อ
ลมปิ๊ษล฿มฯพิษฯฯ[ลมพิษ]น.ลมพิษ - ผื่นคันตามผิวหนังเป็นพิษ
หั๋ตถี (บาลี)หตีถฯฯ[หัตถี]น.ช้าง - สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม เป็นสัตว์ป่าขนาดใหญ่ที่สุด หนังหนาและมีขนแข็งกระจายห..างๆ ผิวสีเทาแก่หรือน้ำตาล จมูกยื่นยาวเรียกว่า งวง ตัวผู้มีงายาวเรียกว่าช้างพลาย ถ้ามีงาสั้นเรียกว่า ช้างสีดอ ตัวเมียเรียกว่า ช้างพัง โดยมากไม่มีงา บางตัวอาจมีงาสั้นๆ แต่ไม่โผล่ออกมานอกปาก เรียกว่า ขนาย กินพืช อยู่รวมกันเป็นโขลงใหญ่ โดยมีช้างพังอายุมากเป็นจ่าโขลง
ขะมุกขะมุ่นขมุกขมุ่ร[ขะมุกขะมุ่น]ก.ผะอืดผะอม,ปั่นป่วนในท้อง; สะมุกสะมุ่น ก็ว่า
แฮ้งตื๊นแร้งฯ[แร้งทื้น]ก.แร้งทึ้ง - อีแร้งใช้จะงอยปากคาบแล้วสบัดเพื่อฉีกเนื้อให้หลุดออกมา ว.คำที่ใช้ด่าคนอายุมาก มีความหมายเชิงสาปแช่งให้ตาย
กิ๋นป๋าหลาดกินฯปลฯาหลฯาดฯ[กินปลาหลาด]สำ.กิ๋นป๋าหลาด - ถูกตีด้วยไม้เรียวจนยกเป็นผื่นแดงเป็นรอยยาว: เป็นการเปรียบเทียบว่าเมื่อถูกตีด้วยไม้เรียว(ไม้แส้)แล้ว จะเกิดรอยคล้ำเป็นลายเส้นยาวๆ ตามลักษณะลวดลายบนตัวของ ป๋าหลาด(ปลากระทิง) ทำให้ผู้ถูกตึเกิดความกลัว ถ้าเขารู้จัก ''ป๋าหลาด'' คืออะไร; ดู...ป๋าหลาด

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่