พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
นกข่อน฿กฯขํอฯ[นกข่อ]น.นกกระทาดง - เป็นนกในวงศ์ไก่ฟ้า นกคุ่ม และนกกระทา มีหลายชนิด เช่น นกกระทาดงแข้งสีเขียว มีแข้งและนิ้วเท้าสีเขียวคล้ำ นกกระทาดงคอสีแสด มีลำตัวป้อม คิ้วสีขาว ใต้คางและคอมีแถบสีแสด มักหากินเป็นฝูงเล็กๆ ตามพื้นดินเวลากลางวัน
ตู่ตู่[ตู่]น.เรียกคางคกว่า ก๋บตู่ ก.บังคับกรรโชก
หลังฝายหัลฯงฝายฯ[หลังฝาย]น.หน้าเขื่อน - ส่วนของน้ำที่เอ่อขึ้นทั้งหมดที่อยู่เหนือเขื่อน; ถ้าเป็นด้านใต้เขื่อน เรียก ต๊องฝาย
กิ๋นหัววัดกินฯห฿วฯวัดฯ[กินหัววัด]ก.เป็นเจ้าอาวาส,รับตำแหน่งเจ้าอาวาส
ต๊ายเฮือท้าฯยฯเริอฯอ[ท้ายเรือ]น.ด้านตรงข้ามกับหัวเรือ
เหิมเหิมฯ[เหิม]ว.กำเริบ,คะนอง,ได้ใจ
ลูกคิ่นลูกฅิ่นฯ,ลูกระฯคิ่นฯ[ลูกฅิ่น,ลูกคริ่น]น๑.ลูกที่เกิดจากพ่อเดียวแม่เดียว(มิใช่ลูกที่ติดมากับคู่สมรส) น๒.ลูกขวัญ - ลูกคนที่รักมากที่สุด
แซ่แซ่[แซ่]น.กลอน,สลัก; แซว่ ก็ว่า
นวดนวฯด[นวด]น.น้ำมันหุงด้วยสมุนไพร หรือสีผึ้งที่ใช้สำหรับทาปาก และใช้เป็นยาทา บางชนิดอาจปลุกเสกด้วยคาถาใช้ในทางเมตตามหานิยม เชื่อว่า ถ้าเอานวดทาริมฝีปาก ทาคิ้ว ก่อนที่จะเข้าเฝ้าเจ้าขุนมูลนาย เมื่อพูดจาสิ่งใดเจ้านายจะเชื่อและคล้อยตาม หรือใช้นวดทาปาก ทาคิ้ว เวลาไปแอ่วสาว หรือไปจีบสาว สาวจะหลงรัก เรียก "นวดมหาเสน่ห์" นอกจากนี้ยังมีนวดชนิดอื่นๆ เช่นนวดป้องกันผี นวดที่ใช้ทาฝ่าเท้า เวลาเดินผ่านไปมาจะไม่มีคนเห็นตัว หรือหายตัวได้นั่นเอง; ยาหม่อง ก็ว่า ก.นวด - ใช้มือกดหรือบีบ เพื่อให้คลายจากความปวดเมื่อย
บ่าขุนบ่าฯขุร[บ่าขุน]น.ผลไม้ลูกกลมคล้ายส้มซ่า เปลือกหนา รสเปรี้ยวปนขม

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่