พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
อินทะนนท์±นทฯน฿น์ทฯ[อินทนนท์]น.อินทนนท์ - ชื่อภูเขาสูงที่สุดในประเทศไทย สูง ๒,๕๖๕.๓๓๔๑ เมตร จากระดับน้ำทะเล เส้นรุ้ง (ละติจูด) :๑๘.๕๘๙๙๕๙, เส้นแวง (ลองติจูด) :๙๘.๔๘๖๔๒๓ ณ จุดนี้เรียกว่า "จุดสูงสุดแดนสยาม" ซึ่งพระราชชายาเจ้าดารารัศมี พระราชชายาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงอัญเชิญพระอัฐิของ "พระเจ้าอินทวิชยานนท์" พระราชบิดาไปประดิษฐานเมื่อ พ.ศ.๒๔๕๘ เดิมชื่อ "ดอยอ่างกา" เปลี่ยนชื่อเป็น "ดอยอินทนนท์" ตั้งแต่นั้นมา เพื่อเฉลิมพระเกียรติ "พระเจ้าอินทวิชยานนท์" เจ้าหลวงเชียงใหม่องค์ที่ ๗ ตามพระนามเดิมของพระองค์ คือ"เจ้าอินทนนท์" ในวันที่ ๒๓ พฤศจิกายน ของทุกปี จะมีงานสักการะพระสถูปพระเจ้าอินทวิชยานนท์ ณ บริเวณพระสถูปบนดอยอินทนนท์
แก่นในแก่นฯไน[แก่นใน]น.เมล็ด/เมล็ดใน - ภาษาถิ่นล้านนา เรียก ''แก่นใน/เม็ดใน/หน่วยใน'' ; เมล็ด หรือ แก่นใน เป็นส่วนประกอบขอพืชที่พัฒนามาจากไข่ที่ได้รับการปฏิสนธิ ทำหน้าที่ในการขยายพันธุ์: กล้วยป่า และกล้วยตานี มีแก่นในนัก - กล้วยป่า และกล้วยตานี มีเมล็ดมาก, กล้วยใต้บางชนิดบ่มีหน่วยใน - กล้วยน้ำว้าบางพันธุ์ไม่มีเมล็ดใน
เต๋จ๊ะเตชะ[เตชะ]น.เดช,อำนาจ
ตั้งป้อดทั่งฯพอฯด[ทั่งพอด]ก.หกล้มก้นกระแทก; โดยทั่วไปว่า ก้นตั้งป้อด
บ่าเฮงกั๋ดบ่าฯเรงฯกัดฯ[บ่าเรงกัด]น.เป็นมะเร็งอันตรายกว่าชนิดอื่น มีชื่อเรียกตามบริเวณที่เป็น เช่น บ่าเฮงกั๋ดดูก บ่าเฮงกั๋ดเอ็น บ่าเฮงกั๋ดคอ ถ้ารักษาไม่ถูกผู้ป่วยอาจเป็นอัมพาต (ต๋ายผาก) ได้
ฮำฝนรำฝ฿นฯ[รำฝน]ก.กรำฝน - ตากฝนเป็นเวลานาน
ผั๋ดตะเหวิ้นผัดฯตเหิ้วฯร[ผัดตะเหวิ้น]ก.หมุนรอบตัวเอง; ผั๋ดต๋าเหวิ้น ก็ว่า
ง้มง่าวง้฿มฯง่าวฯ[ง้มง่าว]ว๑.ซึมกะทือ - ซึมเซา,ง่วงเหงา, เกียจคร้าน ว๒.โง่งม - คิดไม่ออก,ตัดสินใจไม่ได้; ง้มง่าวง้มเซอะ ก็ว่า
แป๋งหน้าจ๋อยแปลฯงห้นฯาจอฯยฯ[แปลงหน้าจอย]ก.ทำสีหน้าแสดงความผิดหวัง; แป๋งหน้าหงอย ก็ว่า
ดั้งดั้งฯ[ดั้ง]น.เรียกเสาที่ตั้งบนขื่อสำหรับรับอกไก่ว่า เสาดั้ง

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่