พจนานุกรมภาษา ล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนา	อักษรล้านนา	เทียบอักษรไทย	ความหมาย
ดอกจี๋หุ๋บ	ดอฯกจีหุ,--หุบ	[ดอกจีหุบ]	น.ดอกยี่หุบ: ยี่หุบ - ไม้พุ่มหรือไม้ต้นขนาดเล็ก ดอกสีขาวอมเขียวหรือสีเหลืองนวล ออกเดี่ยวๆที่ปลายยอด กลีบดอกหนาและอวบน้ำ กลีบเลี้ยง ๓ กลีบสีเขียว หนาและแข็ง มีกลิ่นหอม
ค้าว	ฅ้าวฯ	[ฅ้าว]	น๑.ปลาค้าว - ปลาน้ำจืดคล้ายปลาคางเบือน แต่มีขนาดใหญ่กว่า คือยาวถึง ๑.๕ เมตร หัวแหลม ฟันแหลมคม ปากกว้าง ลำตัวแบนยาวเรียวไปทางหาง น๒.เรียกกล้วยหอมว่า กล้วยค้าว ว.แก่จัด,เข้าไคล มักใช้กับมะม่วง ถ้าใช้กับคนมักปรากฏในกวีนิพนธ์
เสียม	สยฯม	[เสียม]	น.ชื่อเครื่องมือสำหรับขุด แซะและพรวนดินชนิดหนึ่ง ว.สีอำพันหรือสีเหลืองอย่างน้ำผึ้ง
ก๊อม	ค้อฯม	[ค้อม]	ก.โน้มลง,น้อมลง;ว.อ่อน,โค้ง
ไข	ไข	[ไข]	น.น้ำมันพืชหรือสัตว์ที่แข็งตัว ก.เปิด เช่น ไขห..ด-เปิดห..บ,ไขป่อง-เปิดหน้าต่าง
เซิ่ง	เซิ่งฯ	[เซิ่ง]	ว.ซึ่ง เช่นในมหาชาติภาคพายัพฉบับสร้อยสังกร กัณฑ์ก..มารว่า เมื่อพระเวสสันดรไม่เห็นกัณหาก..มารี ซึ่งหนีไปหลบซ่อนอยู่ จึงถามพระชาลีๆ ตอบพร้อมกับร้องไห้ว่า "...เมื่อนั้น เจ้าชาลีแก่นไท้ เยียะร้องไห้ ก็เยียะเจี๋ยรจ๋า ว่าเมื่อภัยมาถูกต้อง แก่สัตว์ผู้ข้องเซิ่งโลกีย์ กลั๋วพราหมณ์ตี๋และข้า ย่อมอว่ายหน้าหนีไป บ่มีไผใดไปเป๋นคู่ ลี้ไปอยู่ไกล๋ต๋า เหตุนั้นกัณหาน้องข้า ไปลี้อยู่ตางใด ก็บ่รู้ได้แล พ่อเฮย..."
พะเจ้าเจ็๋ดล้อยปี๋ฯ	ระฯพเจั้า 7๐๐ ปีระฯสีเมิอฯงชยฯงไห่มฯ	[พระเจ้า ๗๐๐ ปีสรีเมืองเชียงใหม่]	น.พระเจ้า ๗๐๐ ปีศรีเมืองเชียงใหม่ - พระพุทธรูปที่ชาวเชียงใหม่ทุกหมู่เหล่า สร้างขึ้นเป็นที่ระลึกในโอกาสที่เชียงใหม่มีอายุครบ ๗๐๐ ปี เมื่อพ.ศ. ๒๕๓๙ หน้าตัก ๗๐ นิ้ว วัดจากบนฐานที่ประทับถึงยอดพระเกตุมาลาในแนวดิ่ง สูง ๙๐ นิ้ว หล่อที่ วัดพระสิงห์ วรมหาวิหาร อ.เมืองชียงใหม่ เมื่อวันที่ ๙ กันยายน พ.ศ.๒๕๓๙ และอัญเชิญไปประดิษฐานวัดเจ็ดยอด พระอารามหลวง (วัดโพธาราม มหาวิหาร) ต.ช้างเผือก อ.เมืองเชียงใหม่ วันที่ ๒๒ มีนาคม พ.ศ.๒๕๔๔
ไม้แก่น	ไม้แก่นฯ	[ไม้แก่น]	น.ไม้ที่ภายในตัน เช่นไม้สัก ไม้มะม่วง คู่กับ ไม้ก๋วง ไม้ที่ กลวงข้างใน ได้แก่ไม้ไผ่ชนิดต่างๆ
สะง้า	สง้า	[สะง้า]	น.ปีมะเมีย - ชื่อปีนักษัตรปีที่ ๗ ใช้ ม้า เป็นสัญลักษณ์
สมเพาะสมเปิง	ส฿มฯโระฯพอฯะส฿มฯเพิงฯ	[สมเพราะสมเพิง]	ว.เหมาะสม