| ออกเสียงล้านนา | อักษรล้านนา | เทียบอักษรไทย | ความหมาย |
|---|---|---|---|
| ข่างน้ำ | ข่างฯนาฯ | [ข่างน้ำ] | ก.ระบายน้ำออก,ผ่อนน้ำออก |
| ดอกซอมภอ | ดอฯกซอฯมภํอฯ | [ดอกซอมภอ] | น.ดอกหางนกยูง ภาษาถิ่นพายัพ(คำเมือง)เรียก ''ดอกซอมภอ''; หางนกยูง - ไม้พุ่มไม่ผลัดใบ สูง 3-5 เมตร ทรางพุ่มกลม ลำต้นเกลี้ยงหรือมีหนาม ใบเป็นใบประกอบแบบขนนก 2 ชั้น ออกสลับ ดอกออกเป็นช่อกระจะบริเวณซอกใบ ปลายกิ่ง หรือตามส่วนปลายยอดของต้น มีหลายสีตามสายพันธุ์ ได้แก่ สีแดง แดงประขาว เหลือง ส้ม ชมพู ชมพูแก่ กลีบดอกมี 5 กลีบ ออกดอกตลอดทั้งปี |
| ล้ง | ล้฿งฯ | [ล้ง] | ก.ทะลุ,เป็นรู,รั่ว เช่น หม้อก้นล้ง-หม้อก้นรั่ว; โล้ง ก็ว่า |
| สิงโต | สิงฯโท | [สิงโท] | น๑.สิงโต - ชื่อสัตว์ขนาดใหญ่พอๆกับเสือโคร่ง เป็นสัตว์คนละชนิดกับสิงห์, สิงโต เป็นสัตว์มีกระดูกสันหลัง เลี้ยงลูกด้วยนม พื้นลำตัวสีน้ำตาล ไม่มีลาย ตัวผู้เมื่อโตเต็มวัยจะมีขนสร้อยคอยาว ขนปลายหางเป็นพู่ ตัวเมียมีขนาดเล็กกว่า จริงๆแล้วสิงโตตัวเมียถือว่าเป็นเจ้าป่าที่แท้จริง เพราะตัวเมียจะเป็นฝ่ายออกล่าเหยื่อ ทำหน้าที่หาอาหารให้กับฝูง ส่วนตัวผู้มีหน้าที่ผสมพันธุ์อย่างเดียวเพียงเท่านั้น มีถิ่นกำเนิดในทวีปแอฟริกาและประเทศอินเดีย ; น๒.ชื่อปลาทะเล มีสีต่างๆสวยงาม มีหลายชนิด |
| ป้อกั๋นลูกกั๋น | พํอฯกันฯลูกกันฯ | [พ่อกันลูกกัน] | น.พ่อลูกกัน |
| นายห้าง | นาฯยฯห้างฯ | [นายห้าง] | น.เจ้าของห้างร้าน |
| ตํ๋าบ่าตื๋น | ตำบ่าฯตืนฯ | [ตำบ่าตืน] | ก.ตำกระท้อน - การเอากระท้อนสุกสับเป็นชิ้นเล็กๆ และเครื่องปรุงใส่ลงในครกแล้วโขลกเบาๆ และคลุกให้เข้ากัน |
| ผั๋กด่วน | ผักฯด่วฯร | [ผักด่วน] | น.สะระแหน่ - พืชล้มลุก เป็นพืชสมุนไพร ประเภทไม้เลื้อยคลุมดิน กิ่งก้านแตกแขนงออกมากมาย เลื้อยคลานไปตามพื้นดิน ใบเดี่ยวออกเป็นคู่ตรงกันข้าม รูปรีค่อนข้างกว้าง ผิวใบย่น ขอบใบหยักฟันเลื่อยตลอด ลักษณะป้อมๆ ปลายใบแหลม มีกลิ่นหอมเฉพาะ ดอกออกเป็นช่อยาว ใบอ่อน ยอดอ่อน ใช้เป็นผักจิ้มน้ำพริก กินกับลาบ หรือกินแกล้มกับเมนูของคาว และเป็นสมุนไพรใช้รักษาอาการต่างๆ เป็นต้น; หอมด่วน ก็ว่า |
| ดำน้ำปู๋ | ดำนาฯปู | [ดำน้ำปู] | ว.สีดำอมเทาอย่าง สีของน้ำปู๋; ดู...น้ำปู๋ |
| แห้งไข่ | แห้งฯไข่ | [แห้งไข่] | ว.แห้งแล้งมาก |