พจนานุกรมภาษา ล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนา	อักษรล้านนา	เทียบอักษรไทย	ความหมาย
ยัฺงผ้า	อยฯงฯ	[อฺยฺังผ้า]	ก.ผึ่งผ้าไว้ในที่ร่ม
มุย	มุย,มุย์,มุ	[มุย]	น.ขวาน - ภาษาไทยถิ่นเหนือ (คำเมือง) เรียกว่า ''มุย''; ขวาน หรือ มุย เป็นเครื่องมือสำหรับตัด ฟัน ผ่า หรือถากไม้ เป็นต้น ประกอบด้วยส่วนสำคัญ 2 ส่วน ตัวขวานหรือมุย และด้ามขวานคือด้ามมุย: ตัวมุย ทำด้วยเหล็กมีสันหนาเรียวสอบบางลงเป็นคม มีด้ามจับทำด้วยไม้ พลาสติก เป็นต้น มีช่องสำหรับสอดด้ามอยู่ที่ส่วนบน ส่วนที่เป็นตัวขวานนั้นอาจทำให้เป็นรูปลิ่มตรงๆลงไป หรือทำส่วนคมให้กว้างกว่าส่วนสัน หรืออาจทำให้ส่วนที่เป็นตัวของขวานนั้นป่องตรงส่วนกลางก็ได้: ลักษณะโดยทั่วไปของขวาน อาจแบ่งได้เป็น 2 แบบ คือ ขวานหงอน(มุยแง่ม) คือขวานที่มีส่วนปลายของหงอนแยกเป็น 2 แฉก และขวานม่าน(มุยแม่) คือขวานที่ทำเป็นรูปลิ่ม ไม่มีส่วนโค้งและไม่มีหงอน ใช้ได้เฉพาะการฟัน ผ่า ถาก ทุบ เท่านั้น
ปุ้งหลาว	พุ่งหลฯาวฯ	[พุ่งหลาว]	ก.พุ่งตัวลงสู่ที่ต่ำพร้อมกับเหยียดแขนทั้งสองไปข้างหน้า
ต่อมน้ำ	ต่อฯม¢	[ต่อมน้ำ]	น.หยดน้ำ - เม็ดน้ำอย่างเม็ดฝนเป็นต้นที่ไหลหยดลง ก.ทำให้น้ำไหลร่วงลงเป็นหยดๆ
ย่อม	ย่อฯม	[ย่อม]	ว๑.มีขนาดค่อนข้างเล็กกว่าปกติ,น้อยกว่าปกติ เช่น เข้าสาร ๒ ลิตรย่อม - ข้าวสารมีปริมาณน้อยกว่า๒ ลิตร ว๒.เบา,ลดลง,หย่อน (ใช้กับราคา) เช่น ย่อมหื้อ ๕ บาท - ลดราคาให้ ๕ บาท; ป้อมrjอ,[พ่อม] ก็ว่า
ป้อจั๊ก	พํอฯชักฯ	[พ่อชัก]	น.พ่อสื่อ - ชายที่ทำหน้าที่เป็นคนกลางแนะนำชายหญิงให้รู้จักและรักใคร่กันจนได้แต่งงาน,ชายผู้ช่วยเหลือให้คู่รักได้ติดต่อหรือพบปะกัน
แวดล้อม	แวดฯล้อฯม	[แวดล้อม]	ก.ห้อมล้อม - แวดล้อม ล้อมรอบ โอบล้อม เช่น ฝูงชนห้อมล้อมดูการเล่นมายากล
ปอบ	ปอฯบ,ปอฯบฯฯ	[ปอบ]	น.เชือกที่ใช้ขัดรอบเท้าสัตว์
ปาด	ปาดฯ	[ปาด]	ก.เชือด,เฉือน,ตัด,ฝาน; น.เรียกขนมถาดว่า เข้าหนมปาด
หัวต๋าลหางลาน	ห฿วฯตาลฯฯหางฯลานฯ	[หัวตาลหางลาน]	ดู...หัวตาล