พจนานุกรมภาษา ล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนา	อักษรล้านนา	เทียบอักษรไทย	ความหมาย
อะหยังเอ๊าะ	อหัยฯงโออฯะ	[อะหยังเอ๊าะ]	ว.อะไรเอ่ย - ใช้นำหน้าประโยคคำถาม เช่น อะหยังเอ๊าะตี๋บ่ดังยองดัง คำตอบคือ แว่นตา; อะหยังเอ๊าะ ยาวเต้าศอก ถ้าตั๋ดขนออกก๋ายเป๋นวา - อะไรเอ่ยยาวเท่าศอก ถ้าตัดขนออกกลายเป็นวา คำตอบ คือ ขวาน
โอ้ะๆ	โอ้฿ะๆ	[โอ้ะๆ]	น.คำที่มักใช้เรียกสุนัขตัวโตเข้ามาหา ถ้าสุนัขตัวเล็กใช้ เอ้าะๆ
กิ๋นผัว	กินฯผ฿วฯ	[กินผัว]	ว.มีผัวกี่คนๆก็ตายไปก่อนหมด; แป๊ผัว ก็ว่า
ปะหลึ้ง	ปหึ้ลฯง	[ปะหลึ้ง]	ว.แดงแจ๋ อย่างฟ้าแดงหลังฝน หรือถ่านไฟแดง เป็นต้น; ปึ้งหลึ้ง ก็ว่า. ดู...แดงปะหลึ้ง
หลัวหิงไฟพะเจ้า	ห฿ลฯวฯหิงฯไฟระฯพเจั้า	[หลัวหิงไฟพระเจ้า]	น.ท่อนฟืนที่นำมาถวายวัดเพื่อใช้จุดผิงไฟคลายหนาวแก่พระพุทธรูป; ดู...ตานหลัวหิงไฟพระเจ้า
ลมแล้ง	ล฿มฯแล้งฯ	[ลมแล้ง]	น.ต้นคูน,ราชพฤกษ์
ธะล้อ	ธลํอฯ	[ธะล้อ]	น.เครื่องดนตรีประเภทสาย ลักษณะคล้ายกับ ซออู้ ซอด้วง ใช้บรรเลงร่วมกับเครื่องดนตรีชนิดอื่น เรียกว่าวงสะล้อซอซึง; ซะล้อ,ถะล้อ,สะล้อ ก็ว่า
ฮูบฮ่าง	รูบร่างฯ	[รูปร่าง]	น.รูปร่าง
สีก่านโก้งลายเลน	สีก่านฯโก้฿งฯลายฯเลนฯ	[สีก่านโก้งลายเลน]	น.สีลายสลับสี,สีมีลวดลายต่างๆ
ตานเกิด	ทาฯนฯเกิดฯ	[ทานเกิด]	ก.ทานเกิด - พิธีกรรมอย่างหนึ่งที่พ่อแม่หรือปู่ย่าตายาย ทำให้เด็กที่เกิดมา มีการเจ็บป่วยออดๆแอดๆ โดยไม่รู้สาเหตุ ร่างกายซูบผอม มักร้องไห้ตอนกลางคืน เป็นต้น ซึ่งมักจะทำในช่วงเด็กอายุ ๓ - ๑๐ เดือน มีเครื่องเซ่นต่างๆ อาหารหวานคาว ดอกไม้ธูปเทียน วางอยู่กลางราชวัตรที่มีผ้าเหลืองหรือจีวรคลุม ล้อมด้วยด้ายสายสิญจน์ อุ้มเด็กนั่งในที่นั้น นิมนต์พระสงฆ์ ๔ รูป ยืนอยู่มุมละรูป สวดมนต์สะเดาะเคราะห์ เป็นการปัดรังควาน ขอร้องวิงวอน ''พ่อเกิดแม่เกิด'' อย่าได้มารบกวนเบียดเบียนเด็ก ทำให้เด็กอยู่ดีมีสุข; ดู...ป้อเกิดแม่เกิด