| ออกเสียงล้านนา | อักษรล้านนา | เทียบอักษรไทย | ความหมาย |
|---|---|---|---|
| ปั๊ดกั๋บไฟ | พัดฯกัปฯไฟ | [พัดกับไฟ] | ก.ขีดไม้ขีดไฟ |
| เกิ๋น | เกินฯ | [เกิน] | น.พะอง - บันไดขนาดเล็ก แคบและยาว |
| เอื้อง สามปอยหลวง | เอิ้อฯงสามฯพอฯยฯหลฯวฯฯง | [เอื้องสามพอยหลวง] | น.เอื้องสามปอยหลวง - ในบรรดากล้วยไม้ที่ชื่อว่า ''เอื้องสามปอย'' มีมากมายหลากหลายพันธุ์ มีอยู่พันธุ์หนึ่งที่คนท้องถิ่นภาคเหนือนิยมเรียกชื่อว่า ''เอื้องสามปอยหลวง'' นั้น ดอกมีสีเหลืองอมน้ำตาล มีกลิ่นหอมเย็นชวนดมมาก เป็นพันธุ์ฺที่หายาก ที่มาของชื่อ ''เอื้องสามปอยหลวง'' กล่าวกันว่า เนื่องจากภาคเหนือเป็นดินแดนเกษตรกรรมที่สมบูรณ์มาแต่อดีต นอกจากนั้นยังมีกล้วยไม้ป่าอยู่ตามธรรมชาติอย่างหลากหลายด้วย หลังเสร็จฤดูเก็บเกี่ยวพืชผลแล้ว เกษตรกรนิยมพักผ่อน โดยจัดงาน ''ปอยหลวง'' (ปอย=งานฉลอง,หลวง=ใหญ่) เป็นการจัดงานทำบุญฉลองถาวรวัตถุหรือศาสนสถานที่ีได้ร่วมกันสร้างขึ้นมา เช่น โบสถ์ วิหาร ศาลาการเปรียญ ดังนั้น ''เอื้องสามปอยหลวง'' จึงหมายความว่า **ให้ดอกบานทนได้นานถึงช่วงเวลา 3 งานวัดติดต่อกัน** อนึ่ง มีการกล่าวขานกันในระหว่างชาวบ้านว่า ''เอื้องสามปอยหลวง'' ส่งกลิ่นหอมไปได้ไกลตลอดช่วงเวลาอันยาวตั้งแต่บ่ายไปจนถึงเย็นและค่ำ; ใครที่ได้ฟังเพลง ''สามปอยหลวง'' ที่ เมตตา วงศ์ธานี คนเชียงใหม่ ได้ขับร้องเมื่อ พ.ศ.2517 วงดนตรี เดอะ เฟมัส เนื้อร้องประพันธ์โดย มนัส ปิติสานต์ ตอนหนึ่งว่า ''สวยงามหาใดปานเปรียบ เทียบเอื้องน้อยสามปอยหลวง ดอกลดหลั่นเป็นชั้นเป็นพวง เอื้องหลวงเจ้างามแต๊...'' สร้างเป็นภาพยนตร์ นำแสดงโดย ไพโรจน์ ใจสิงห์ - นัยนา ชีวานันท์ |
| ไกว๋อู่ | ไกวฯอู่ | [ไกวอู่] | ก.ไกวเปล |
| ฝาด | ฝาดฯ | [ฝาด] | น.รสฝาด - รสอย่างรสหมากดิบ หรือรสสมอ ว.สีคล้ำ อย่างสีจีวรของพระภิกษุ |
| แป๋งหน้าโจ่ | แปลฯงห้นฯาโจ่ | [แปลงหน้าโจ่] | ก.ทำหน้าเครียด,ทำหน้าบึ้ง |
| กอด | กอฯด | [กอด] | ก.โอบไว้ในวงแขน,รัดไว้ |
| ตากหยาก | ตากฯหยฯากฯ | [ตากหยาก] | ว.ลักษณะของที่เห..่ยวหรือแห้ง เช่น หน้าแห้งตากหยาก - ใบหน้าเห..่ยวแห้งไม่มีน้ำมีนวล |
| ปู๋นกั๋ว | ปูรก฿ลฯวฯ | [ปูนกลัว] | ว.น่ากลัว; ปู๋นดีกั๋ว ก็ว่า |
| ผ้าหลองเหื่อ | ผ้าหลฯอฯงเหิ่อฯอ | [ผ้าหลองเหื่อ] | น.ผ้าอังสะ - ผ้าห่มเฉลียงบ่าของพระภิกษุสามเณร |