พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
บั๋ดบัดฯ[บัด]ก.ปิด,อุด; ฮูบั๋ด - รูถูกปิด
ไย่ไย่[ไย่]น.ผง,ฝุ่น,ละออง; ก.ปลิว,ฟุ้ง,กระจาย
จอบกว่างจอฯบก่วฯางฯ,จอฯก่วฯางฯ[จอบกว่าง]ก.ล่อกว่าง
จ๋ำเป๋นจำเปนฯ[จำเปน]ว.จำเป็น - ขาดไม่ได้,ต้องเป็น,ต้องทำอย่างนั้น,ต้องให้เป็นไปอย่างนั้น เช่น ของจ๋ำเป๋น-ของที่ขาดไม่ได้,จ๋ำเป๋นต้องเยียะ-จำเป็นต้องทำ
บ่บ[บ่]ว.บ่ - คำใช้นำหน้ากิริยา (ยืน เดินนั่ง นอน กิน ดื่ม ทำ พูด คิด( แสดงความหมายปฏิเสธ; เช่น บ่กิ๋น-ไม่กิน,บ่อู้-ไม่พูด,บ่เยียะ-ไม่ทำ เป็นต้น และอาจออกเสียงเป็น บ่า ก็ได้ เช่น บ่ากิ๋น,บ่าอู้,บ่าเยียะ มีความหมายเหมือนกัน ยกเว้นบางคำเท่านั้น (ถ้าเขียน "บ่อ-บอฯ" หมายถึง บ่อน้ำ-บอฯนาฯ)
ป๋กขาล่องซ่องป฿กฯขาล่อฯงซ่อฯง[ปกขาล่องซ่อง]ก.(นอน)ชันเข่า
บวบงูบวฯบงู[บวบงู]น.บวบงู ภาษาถิ่นเหนือ(กำเมือง) เรียก ''บ่านอยงู''; ดู...บ่านอยงู
แหว้น ออกเสียง แหว้นแห้วฯร[แหว้น]น๑.แว่น - เป็นลักษณะนามเรียกสิ่งกลมๆ ที่ตัดออกตามขวางเป็นชิ้นบางๆ เช่น บ่าแต๋งชั้ง 8 แหว้น - แตงกวา 8 แว่น, ซอยจั๊กค่าน 19 แหว้นใส่แก๋งแค - หั่นสะค้าน 19 แว่นใส่แกงแค; น2.ล้อ - วงล้อของยานพาหนะ หรือสิ่งที่มีลักษณะเป็นวงกลมสำหรับหมุนเคลื่อนไปบนพื้น เช่น รถยนต์แหว้นยาง รถรางแหว้นเหล็๋ก - รถยนต์ล้อยาง รถรางล้อเหล็๋ก, แหว้นรถไถใหญ่กว่าแหว้นรถถีบ - ล้อรถไถโตกว่าล้อรถจักรยาน; ว.มีลักษณะกลมและแบน เช่น แหว้นจั๊กไค (ตะไคร้ที่หั่นเป็นแว่นชิ้นเล็กๆ)
ก้าก้ลฯา[กล้า]น๑.ต้นพืชที่เพาะไว้สำหรับย้ายไปปลูกที่อื่นเช่นก้าผั๋กกาด - กล้าผั๋กกาด น๒.ต้นข้าวที่เพาะไว้บนแปลงเพื่อนำไปปลูกในนา เรียกต้นก้า,ก้าผั๋กกาด - กล้าผักกาด ก.กล้าหาญ,ไม่กลัว
บ๋ะบะ[บ๋ะ]ก.ใช้มือทำให้ของแตกหรือหลุดออกเป็นชิ้นใหญ่ เรียก บ๋ะ เช่น บ๋ะบ่าโอ - ทำให้ส้มโอแยกออกเป็นกลีบ ว.แตกออก,หลุดออก; ดู...บิ๋

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่