| ออกเสียงล้านนา | อักษรล้านนา | เทียบอักษรไทย | ความหมาย |
|---|---|---|---|
| กระพี้จั่น | ระฯกพี้จั่นฯ | [กระพี้จั่น] | น.กระพี้จั่น ภาษาถิ่นเหนือเรียก ''ปี๊จั่น''; ดู...ปี๊จั่น |
| เป๋นหอเป๋นเฮือน | เปนฯหํอฯเปนฯเริอฯร | [เปนหอเปนเรือน] | ว.แต่งงานแล้ว,มีครอบครัว |
| ก๋ดคอ | กดฯ฿ฅํอฯ | [กดฅอ] | ก.กดคอลง (นิยมใช้เต็๋กคอ มากกว่า) |
| ดอกคำปู้จู้ | ดอฯกฅำปู้จู้ | [ดอกฅำพู้จู้] | น.ดอกดาวเรือง - ล้านนาเรียก ''ดอกคำปู้จู้'' ไม้พุ่มล้มลุก อายุประมาณ ๑ ปี สูง ๓๐-๑๐๐ ซ.ม. ลำต้นสีเขียวและเป็นร่อง ทั้ังต้นเมื่อนำมาขยี้จะมีกลิ่นเหม็น ออกดอกเป็นดอกเดี่ยวตามปลายยอด สีเหลืองสดหรือเหลืองอมส้ม กลีบดอกเรียงซ้อนกันหลายชั้นเป็นวงรี ขนาดประมาณ ๕-๑๐ ซ.ม. มีกลีบเลี้ยงดอกเป็นสีเขียวเชื่อมติดกันหุ้มโคนช่อดอก ก้านชูดอกยาว ดอกดาวเรืองนอกจากจะมีสรรพคุณทางยามากมาย ยังสามารถนำมาประกอบอาหารรับประทานได้ เช่น ดอกตูม ใช้ลวกจิ้มน้ำพริก แกล้มลาบ, ดอกบาน นำไปปรุงแบบยำใส่เนื้อ ทำน้ำยำแบบรสหวานคล้ายน้ำจิ้มไก่ หรือน้ำจิ้มทอดมัน เป็นต้น |
| อ้อบป๊อบ | อัอฯบพัอฯบ | [อ้อบป๊อบ] | ว.ลักษณะของเล็กคว่ำอยู่; ถ้าของใหญ่เรียก อุ้บปุ้บ |
| ปี้กั๋นน้องกั๋น | พี่กันฯน้อฯงกันฯ | [พี่กันน้องกัน] | น.พี่น้องกัน |
| เป๋นบ้าเป๋นโจ้ง | เปนฯบ้าฯเปนฯโช่฿งฯ | [เปนบ้าเปนโช่ง] | ว.ร้อนอกร้อนใจ,ทุรนทุราย,กระวนกระวายใจ |
| ยงขัน | ย฿กฯขันฯ | [ยงขัน] | ก.ยกขันดอกไม้ธูปเทียนขึ้นในพิธีทำบุญ ช่วงสูมาครัวทานและโอกาสเวนทาน โยงขัน ก็ว่า |
| ต๋องก้วยงำเคือ | ตอฯงก้ลฯวฯงำเระฯคิอฯอ | [ตองกล้วยงำเครือ] | น.ใบตองใบเล็กๆใบสุดท้ายที่คลุมบนเครือกล้วย |
| ล้ำคุ่ม | ลําฅุ่ม | [ล้ำฅุ่ม] | สำ.เกินพอ,เลยวัย |