พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
ฮวบฮ้าวรวฯบร้าวฯ[รวบร้าว]ก.รวบเข้ามาและรัดไว้ให้แน่น อย่างการขันชะเนาะ
หมั้นเตี้ยงหั้มฯรท่ยฯง[หมั้นเที่ยง]ว.แน่นอน,ไม่เอนเอียง,มั่นคง
เอื้อง ต๊กโตเอิ้อฯงท฿กฯโท[เอื้องทกโท]น.ช้างกระ/เอื้องช้างกระ - ภาษาถิ่นเหนือ(คำเมือง)เรียก ''เอื้องต๊กโต''; เอื้องช้างกระ หรือ เอื้องต๊กโต เป็นกล้วยไม้ป่าอิงอาศัย ต้นตั้งตรงหรือเอนเล็กน้อย รากใหญ่และยาว ใบรูปขอบขนาน หนา แข็ง และอวบน้ำ ยาว 20-40 ซ.ม.กว้าง 4-6 ซ.ม. เรียงสลับซ้ายขวาค่อนข้างถี่ มีทางสีเขียวแก่สลับกับสีเขียวอ่อนตามความยาวของใบ ปลายใบแยกเป็น 2 แฉกไม่เท่ากัน, ดอกเป็นช่อรูปทรงกระบอก ทอดเอนลงเล็กน้อย หรือเอนโค้งห้อยลง ยาว 30-50 ซ.ม. กลีบเลี้ยงและกลีบดอกสีขาว มีประสีม่วงแดงทั่วกลีบ กลีบปากสีม่วงแดง ปลายกลีบเว้าเป็น 3 พูตื้นๆ บานเต็มที่กว้าง 2-3 ซ.ม. ดอกในช่อค่อนข้างแน่น มีกลิ่นหอม จะเริ่มหอมตอนสายๆ และจะหอมตลบอบอวลตอนใกล้ๆเที่ยง ดอกจะบานอยู่ราว 2-3 อาทิตย์
กะทิกะทิ[กะทิ]น.กะทิ - น้ำสีขาวขุ่น ได้จากการคั้นเนื้อมะพร้าวขูดกับน้ำ เป็นแหล่งที่มาของ ''น้ำมันมะพร้าว'' เพราะมีประโยชน์ต่อสุขภาพ เนื่องจาก ''กะทิ'' เป็นสารตัวเดียวกันกับน้ำมันมะพร้าว เป็นวัตถุดิบที่จำเป็นในการทำอาหารและขนมไทยหลายชนิด
ต๋ามหลัวหิงไฟพะเจ้าตาห฿ลฯวฯหิงฯไฟระฯพเจั้า[ตามหลัวหิงไฟพระเจ้า]ก.การใช้ท่อนฟืนก่อไฟในหน้าหนาว เพื่อถวายความอบอุ่นแก่พระพุทธรูป; ดู...ตานหลัวหิงไฟพระเจ้า
บวกบวฯก[บวก]น๑.ปลัก,แอ่งน้ำ,ที่ที่เป็นแอ่งโคลน น๒.เครื่องหมาย"+" ที่ใช้เป็นสัญลักษณ์ของการรวมกัน ก.กระทำการทางคณิตศาสตร์ โดยรวมจำนวนตั้งแต่ ๒ จำนวนขึ้นไปเข้าด้วยกัน
ข๋ดหล้างหง้างข฿ดฯห้ลฯางฯห้งฯางฯ[ขดหล้างหง้าง]ว.ลักษณะสิ่งของขนาดกลางที่ขดงอ
จังง่าวชังฯง่าวฯ[ชังง่าว]ก.เกลียดมาก,ชังมาก,ไม่ชอบเลย; จังแต๊จังว่า,จังใบ้จังง่าว ก็ว่า
ตุ๊กข์เต๊าต๋ายทุก์ขฯเทั้าฯตายฯ[ทุกข์เท้าตาย]ว.ทุกข์ตลอดชีวิต,ทุกข์จนตาย,ในชีวิตนี้ไม่มีความสุขเลย
หม้อซะหํมฯอฯมฯอฯ[หม้อซะ]น.หม้อน้ำที่ใช้ชำระโดยทั่วไป

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่