พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
แหวงแหวฯง[แหวง]ก.เที่ยวไป,ไปๆมาๆ; แอ่วๆแหวงๆ ก็ว่า
ต๋างตั๋วตางฯต฿วฯ[ตางตัว]ก.(ทำหน้าที่) แทนตน
กัด ออกเสียง กั๋ดกัดฯ[กัด]น๑.ปลากัด ภาษาถิ่นเหนือ(กำเมือง)เรียกว่า ''ป๋ากั๋ด''; น๒.กัด - ชื่อของ ''แม่วัน'' เรียกว่า ''แม่่มื้อ'' อันดับ ๖ ในจำนวน ๑๐ อันดับ ได้แก่ กาบ ดับ รวาย เมือง เปิก ''กัด'' กด ร้วง เต่า ก่า; ดู...วันไท
ซ้าซ้า[ซ้า]น.ตะกร้า; ซ้าเป๊าะ ก็ว่า
ยามถะแหลค่ำยามฯแระฯตฅํา[ยามแตรฅ่ำ]น.เวลา ๑๕.๐๐ น. - ๑๖.๓๐ น.
ย่าย่า[ย่า]น.บรรพบุรุษที่เป็นแม่ของแม่คู่กับปู่, คำนำหน้าชื่อสตรีสูงอายุในเชิงไม่ให้เกียรติ,ต้นเค้าหรือสิ่งที่มีอยู่เดิม
ทานทอดทาฯนฯทอฯด[ทานทอด]น.ทานทอด - ภาษาไทยถิ่นเหนือ (คำเมือง) เรียก ''ตานต้อด''; ทานทอด คือการถวายทานอย่างหนึ่ง คล้ายการทอดผ้าป่า แต่ทำตอนกลางคืนดึกๆ โดยปิดเป็นความลับไม่ให้พระสงฆ์ทราบ; ดู...ตานต้อด
กวั๊ะคัวฯะ[ควัะ]น.พวง - ช่อของดอกไม้และผลไม้; ปวั๊ะ,ปุ๊ก ก็ว่า ก.แยก,คลี่,คลาย; ขวั๋ะ ก็ว่า
เป๋นบ้าเป๋นว้อเปนฯบ้าฯเปนฯวํอฯ[เปนบ้าเปนว้อ]ว.เป็นบ้า,คลั่ง
บ่าห่อยบ่าฯห่อฯยฯ[บ่าห่อย]น.มะระ ภาษาถิ่นเหนือ(กำเมือง) เรียก ''บ่าห่อย''; มะระ หรือ บ่าห่อย - เป็นไม้เถาเลื้อย มีมือเกาะ ใบเดี่ยวรูปฝ่ามือ เว้าเป็นแฉกลึก 5-7 แฉก ใบและลำต้นมีขนสากอยู่ทั่วไป ดอกสีเหลืองรูปแตร ปลายกลีบดอกแยกเป็น 5 แฉก ออกเดี่ยวตามซอกใบ ผลรูปกระสวยผิวขรุขระ สีเขียวเข้ม รสขม เมื่อสุกสีเหลือง ใช้ยอดอ่อนและผลที่ยังไม่สุกเป็นอาหาร ผักจิ้ม ต้ม แกง สรรพคุณทางยาตำราไทย ช่วยเจริญอาหาร รักษาเบาหวาน ผลแก่หั่นเนื้อตากแห้งชงน้ำร้อนดื่มต่างน้ำชา เป็นต้น: ''มะระ หรือ บ่าห่อย'' ที่รู้จักกันดีมี ๒ สายพันธุ์ คือ มะระขี้นก และ มะระจีน

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่