พจนานุกรมภาษา ล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนา	อักษรล้านนา	เทียบอักษรไทย	ความหมาย
อาก	อากฯ	[อาก]	ว.เป็นรอยแผล,เปิดให้เห็นด้านใน เช่น หัวอาก - หัวที่มีแผลเป็น มองให้เห็นหนังศีรษะ
ไม้ตายขาน	ไม้ตายฯขานฯ	[ไม้ตายขาน]	น.ต้นไม้ที่ยืนตายเป็นแถวๆ ห้ามใช้ทำเสาบ้าน
หลัวก้อม	ห฿ลฯวฯก้อฯม	[หลัวก้อม]	น.ฟืนที่ได้จากการทอนกิ่งไม้ขนาดเล็กๆ
หยฺั๋ด	อยฯดฯ	[อฺยัฺด]	ก.สะเด็ด - แห้งน้ำ ทำให้น้ำที่มีอยู่หยดหรือไหลแห้งไปโดยเร็ว ว.ไม่มีน้ำเหลืออยู่ เช่น ผ้าหยั๋ด - ผ้าที่ปั้นหรือบิดน้ำออก หรือใช้เครื่องปั่นจนสะเด็ดน้ำ,ฝนหยั๋ดแล้ว - ฝนหยุดแล้ว เป็นต้น
อุ๋กปุ๋ก	อุกปุก	[อุกปุก]	ดู...อุ้กปุ๊ก
แมงดา	แมงฯดา	[แมงดา]	น.แมลงชนิดหนึ่งที่มีขา ๓ คู่เหมือนแมลงชนิดอื่นๆ แต่ว่าขาแต่ละคู่จะมีลักษณะไม่เหมือนกัน และทำหน้าที่ต่างกัน ขาคู่หน้า มีฐานขาและต้นขาใหญ่แข็งแรง ทำหน้าที่ในการจับเหยื่อ ขาคู่กลาง ทำหน้าที่ในการเดินหรือวิ่ง ขาคู่หลัง ปล้องขาแบนคล้ายใบพายเพื่อช่วยในการว่ายน้ำ
กิ๋นๆตานๆ	กิๆนฯทาฯนฯๆ	[กินๆทานๆ]	ก.ทั้งกินทั้งทาน,กินด้วยทานด้วย
เผาโข่	เผัาโข่	[เผาโข่]	ก.เผาที่รก,เผากิ่งไม้ใบหญ้าที่รกรุงรัง
ป้อก๊าตี๋เมีย	พํอฯค้าฯตีเมยฯ	[พ่อค้าตีเมีย]	น.พืชล้มลุก ต้นเป็นเส้นเล็กเท่าก้านมะพร้าวสูงประมาณคืบ; มีเรื่องเล่าว่า พ่อค้าพาเมียไปขายของพักค้างคืนชายป่า เมียแกงผักชนิดนี้ให้กิน พ่อค้าโกรธมากถึงกับทุบตีเมีย กล่าวหาว่าแกงไม่สุกให้กิน เป็นที่มาของชื่อนี้ เพราะแม้จะแกงนานเท่าไรก็ยังแข็งกรอบคล้ายกับไม่สุกนั่นเอง
เขิน	เขินฯ	[เขิน]	น๑.เรียกคนไตที่อยู่ในเชียงตุงว่า ไตเขิน หรือ ไตขึน, น๒.เรียกภาษาที่ใช้ว่าภาษาเขิน หรือภาษาขึน (ขึน หรือ ขืน เป็นชื่อของแม่น้ำที่ไหลผ่านนครเชียงตุงซึ่งไหลจากทิศใต้ไปเหนือ...ดู ขืน) ก.โผล่ขึ้นเหนือน้ำ เช่น หินเขิน - ก้อนหินโผล่ขึ้นเมื่อน้ำลด