พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา
โดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์
เรียน 10 คำใหม่
| ออกเสียงล้านนา | อักษรล้านนา | เทียบอักษรไทย | ความหมาย |
|---|---|---|---|
| ขี้ปุ๋ม | ขี้ปุม | [ขี้ปุม] | น.ท้อง,พุง |
| ส้อหล้อ | สํอฯหลฯอฯ | [ส้อหล้อ] | น.อุปกรณ์จับปลา ทำด้วยท่อนไม้ไผ่ยาวประมาณ ๑ เมตร ผ่าปลายให้เป็นแฉกๆ แล้วเอาตอกสานให้ผายออกคล้ายกรวย ส่วนปลายขังปล้องเจาะรูให้น้ำไหลผ่าน นำไปวางไว้ตามลำห้วยหรือ สถานที่ที่มีน้ำไหลผ่านเพื่อดักจับปลา (ปัจจุบันนิยมใช้เป็นที่วางของที่ต้องการยกสูง เช่น หม้อน้ำดื่ม หรือกระถางดอกไม้ขนาดเล็ก เป็นต้น) |
| ม่อย | ม่อฯยฯ | [ม่อย] | ก.เคลิ้มหลับ ว.สีหน้าไม่สดชื่น |
| สุ๋บหมวก | สุบหมฯวฯฯก,สุหวฯก,สุบหวฯก | [สุบหมวก] | ก.ใส่หมวก |
| คนดิ๋บ | ฅ฿นฯดิปฯ | [ฅนดิบ] | น.คนที่ยังไม่ได้ผ่านการอบรมบ่มนิสัยด้วยกระบวนการทางศาสนา คือชายที่ยังไม่เคยบวช. ถ้าเคยบวชแล้วถือว่าเป็น ฅนสุก ผู้ที่สึกจากสามเณรเรียก น้อย, ถ้าสึกจากพระภิกษุเรียก หนาน หรือ ขนาน ชาวบ้านจะใช้คำว่า น้อย หรือ หนาน เป็นคำนำหน้าชื่อเสมอ เช่น น้อยสุนทร หนานบุญมี แสดงว่า สุนทร สึกจากเณร และบุญมีสึกจากพระภิกษุ สำหรับผู้ที่ยังไม่เคยบวช ชาวล้านนาถือว่าเป็น ฅนดิ๋บ - คนดิบ |
| ต๊างไฮ่ต๊างสวน | ท้าฯงฯไร่ท้าฯงฯสวฯร | [ท้างไร่ท้างสวน] | น.ช่องทางระบายน้ำเข้าสู่ไร่สวน |
| จะไปกึ๊ดนัก | จไพคึดฯนักฯ | [จะไพคึดนัก] | ว.อย่าคิดมาก |
| สิ๋วิก๋า (บาลี) | สิวิกา | [สิวิกา] | น.วอ,เสลี่ยง; สิ๋วิก๋าย,ยัว ก็ว่า |
| ลัวะ | ลวฯะ | [ลัวะ] | น.ชื่อของชนเผ่าหนึ่ง ตระก..ลมอญ เขมร ปัจจุบันยังมีอาศัยอยู่ในถิ่นล้านนา ก.ตัด,ทำให้หลุดออกจากที่เดิม. เช่น ลัวะกิ่งไม้ - ตัดกิ่งไม้ออก; ลิด ก็ว่า |
| ฮากงูน | รากฯงูร | [รากงูน] | น.รากแก้ว - รากขนาดใหญ่ที่เป็นหลักหยั่งลึกลงไปในดินของพืชบางชนิด; ฮากโตน ก็ว่า |