| ออกเสียงล้านนา | อักษรล้านนา | เทียบอักษรไทย | ความหมาย |
|---|---|---|---|
| จั๋กจั่นงวงจ๊าง | จักฯจั่นฯงวฯงช้างฯ | [จักจั่นงวงช้าง] | ดู...ไก่งอน |
| ผั๋กแคบ | ผักฯแฅปฯ | [ผักแฅบ] | น.ผักตำลึง - ไม้เถาเลื้อยเนื้อแข็ง มีมือเกาะยื่นออกมาจากข้อ ใบเป็นใบเดี่ยว รูปร่าง ๕ เหลี่ยม โคนใบมีลักษณะเป็นหัวใจ ออกเรียงสลับกันคนละข้างตามกิ่ง ก้านสั้น ผิวมันเรียบ ปลายใบเป็นติ่งแหลม ใบอ่อนสีเขียวอ่อน เมื่อแก่สีเขียวเข้ม ดอกมีทั้งดอกเดี่ยวและดอกคู่ กลีบดอกสีขาว ผลคล้ายแตงกว่าแต่ขนาดเล็กกว่า ผลอ่อนสีเขียวมีลายขาว เมื่อสุกสีแดงสด ในผลมีเมล็ดแบนรี ขนาดประมาณ ๒-๓ มิลลิเมตร จำนวนมาก ตำลึงนอกจากจะเป็นผักที่หาง่าย มีคุณค่าทางอาหาร รสชาติอร่อย ยังเป็นพืชสมุนไพรที่รักษาโรคได้หลายชนิด มีราคาไม่แพงอีกด้วย |
| จั๊กจู๋ง | ชักฯจูง | [ชักจูง] | ก.ชักจูง - จูงใจให้เห็นคล้อยตาม; จั๊กจ่อง ก็ว่า |
| ก..๊มกว๊า | คุ้มค้วฯาฯ | [คุ้มคว้า] | ก.ไขว่คว้า,เสาะแสวงหา |
| นั่งอ้าขาก๋ะหว๋ะ | นั่งฯอ้าขากหวฯะ | [นั่งอ้าขากะหวะ] | ก.นั่งกางขากว้างแบะออก |
| น่าย | นาฯยฯ | [น่าย] | ว๑.เปื่อยหรืออ่อนตัวลง,ละลาย, หลอมเหลว เช่น น้ำแข็งน่าย - น้ำแข็งละลาย, ขี้เผิ้งน่าย - ขี้ผึ้งหลอมเหลว; ไน่ ก็ว่า ว๒.ระรื่น เช่น หน้าน่าย - หน้าระรื่น |
| ฮิเงิน | ริเงินฯ | [ริเงิน] | ก.ทำงานหาเงิน;ฮิเงินฮิตอง ก็ว่า |
| สั๋บยฺาง | สัปฯอยฯางฯ | [สับอฺยฺาง] | ก.ใช้มีดสับเปลือกต้นไม้บางชนิดให้เป็นแผลเพื่อให้ยาง(ของเหลวและเหนียว)ไหลออกมาใช้ทำตั๋งนำไปติดจับสัตว์เล็ก; ดู...ตั๋ง |
| คัวยา | ระฯค฿วฯอยฯา | [ครัวอฺยฺา] | น.เครื่องยา,ส่วนประกอบของยาสมุนไพร |
| ปืคอ | พืฅํอฯ | [พืฅอ] | ก.ทำให้คอบานออกอย่างงูแผ่แม่เบี้ย หรืออย่างไก่ชนแผ่แผงคอ |