| ออกเสียงล้านนา | อักษรล้านนา | เทียบอักษรไทย | ความหมาย |
|---|---|---|---|
| ดอกจี๋หุ๋บ | ดอฯกจีหุ,--หุบ | [ดอกจีหุบ] | น.ดอกยี่หุบ: ยี่หุบ - ไม้พุ่มหรือไม้ต้นขนาดเล็ก ดอกสีขาวอมเขียวหรือสีเหลืองนวล ออกเดี่ยวๆที่ปลายยอด กลีบดอกหนาและอวบน้ำ กลีบเลี้ยง ๓ กลีบสีเขียว หนาและแข็ง มีกลิ่นหอม |
| ค้าว | ฅ้าวฯ | [ฅ้าว] | น๑.ปลาค้าว - ปลาน้ำจืดคล้ายปลาคางเบือน แต่มีขนาดใหญ่กว่า คือยาวถึง ๑.๕ เมตร หัวแหลม ฟันแหลมคม ปากกว้าง ลำตัวแบนยาวเรียวไปทางหาง น๒.เรียกกล้วยหอมว่า กล้วยค้าว ว.แก่จัด,เข้าไคล มักใช้กับมะม่วง ถ้าใช้กับคนมักปรากฏในกวีนิพนธ์ |
| เสียม | สยฯม | [เสียม] | น.ชื่อเครื่องมือสำหรับขุด แซะและพรวนดินชนิดหนึ่ง ว.สีอำพันหรือสีเหลืองอย่างน้ำผึ้ง |
| ก๊อม | ค้อฯม | [ค้อม] | ก.โน้มลง,น้อมลง;ว.อ่อน,โค้ง |
| ไข | ไข | [ไข] | น.น้ำมันพืชหรือสัตว์ที่แข็งตัว ก.เปิด เช่น ไขห..ด-เปิดห..บ,ไขป่อง-เปิดหน้าต่าง |
| เซิ่ง | เซิ่งฯ | [เซิ่ง] | ว.ซึ่ง เช่นในมหาชาติภาคพายัพฉบับสร้อยสังกร กัณฑ์ก..มารว่า เมื่อพระเวสสันดรไม่เห็นกัณหาก..มารี ซึ่งหนีไปหลบซ่อนอยู่ จึงถามพระชาลีๆ ตอบพร้อมกับร้องไห้ว่า "...เมื่อนั้น เจ้าชาลีแก่นไท้ เยียะร้องไห้ ก็เยียะเจี๋ยรจ๋า ว่าเมื่อภัยมาถูกต้อง แก่สัตว์ผู้ข้องเซิ่งโลกีย์ กลั๋วพราหมณ์ตี๋และข้า ย่อมอว่ายหน้าหนีไป บ่มีไผใดไปเป๋นคู่ ลี้ไปอยู่ไกล๋ต๋า เหตุนั้นกัณหาน้องข้า ไปลี้อยู่ตางใด ก็บ่รู้ได้แล พ่อเฮย..." |
| พะเจ้าเจ็๋ดล้อยปี๋ฯ | ระฯพเจั้า 7๐๐ ปีระฯสีเมิอฯงชยฯงไห่มฯ | [พระเจ้า ๗๐๐ ปีสรีเมืองเชียงใหม่] | น.พระเจ้า ๗๐๐ ปีศรีเมืองเชียงใหม่ - พระพุทธรูปที่ชาวเชียงใหม่ทุกหมู่เหล่า สร้างขึ้นเป็นที่ระลึกในโอกาสที่เชียงใหม่มีอายุครบ ๗๐๐ ปี เมื่อพ.ศ. ๒๕๓๙ หน้าตัก ๗๐ นิ้ว วัดจากบนฐานที่ประทับถึงยอดพระเกตุมาลาในแนวดิ่ง สูง ๙๐ นิ้ว หล่อที่ วัดพระสิงห์ วรมหาวิหาร อ.เมืองชียงใหม่ เมื่อวันที่ ๙ กันยายน พ.ศ.๒๕๓๙ และอัญเชิญไปประดิษฐานวัดเจ็ดยอด พระอารามหลวง (วัดโพธาราม มหาวิหาร) ต.ช้างเผือก อ.เมืองเชียงใหม่ วันที่ ๒๒ มีนาคม พ.ศ.๒๕๔๔ |
| ไม้แก่น | ไม้แก่นฯ | [ไม้แก่น] | น.ไม้ที่ภายในตัน เช่นไม้สัก ไม้มะม่วง คู่กับ ไม้ก๋วง ไม้ที่ กลวงข้างใน ได้แก่ไม้ไผ่ชนิดต่างๆ |
| สะง้า | สง้า | [สะง้า] | น.ปีมะเมีย - ชื่อปีนักษัตรปีที่ ๗ ใช้ ม้า เป็นสัญลักษณ์ |
| สมเพาะสมเปิง | ส฿มฯโระฯพอฯะส฿มฯเพิงฯ | [สมเพราะสมเพิง] | ว.เหมาะสม |