| ออกเสียงล้านนา | อักษรล้านนา | เทียบอักษรไทย | ความหมาย |
|---|---|---|---|
| ขัวเหล็๋ก | ข฿วฯเหัลฯก | [ขัวเหล็ก] | น.สะพานที่มีโครงสร้างและส่วนประกอบอื่นๆ ทำด้วยเหล็กล้วนๆ ภาษาถิ่นล้านนาเรียก ''ขัวเหล็๋ก'' เช่น สะพานนวรัฐ เป็นสะพานข้ามแม่น้ำปิงแห่งแรก อยู่ใจกลางเมืองเชียงใหม่ ระหว่างฝั่งตะวันออกจากย่านสันป่าข่อยไปยังฝั่งตะวันตกย่านท่าแพ ครั้งแรกสร้างด้วยไม้สักทั้งหมดเมื่อ พ.ศ.2433 ตั้งชื่อว่า ''สะพานนวรัฐ'' เพื่อเป็นเกียรติแก่ เจ้าแก้วนวรัฐ เจ้าหลวงเชียงใหม่องค์ที่ 9 (องค์สุดท้าย), ปี พ.ศ.2464 ได้รื้อสะพานไม้สักเดิมแล้วสร้างสะพานเหล็กขึ้นแทน(ชาวบ้านเรียก ขัวเหล็๋ก) เปิดใช้งานปี พ.ศ.2466, จนกระทั่งปี พ.ศ.2509 มีการรื้อสะพานเหล็กออก แล้วสร้างขึ้นใหม่เป็นสะพานคอนกรีตเสริมเหล็ก ดังที่เห็นในปัจจุบัน เปิดใช้อย่างเป็นทางการ เมื่อวันที่ 26 ธันวาคม พ.ศ.2510 นับเป็นการสร้างสะพานนวรัฐครั้งที่ 3 คือ สร้างด้วย ไม้สัก-เหล็ก-คอนกรีตเสริมเหล็ก ส่วนสะพานเหล็ก(ขัวเหล็๋ก)เดิมนำวัสดุทั้งหมดไปสร้างใหม่ด้านทิศใต้ห..างจากที่่เดิมประมาณ 400 เมตร |
| หนีบ | หีนฯบ,หีนฯ | [หนีบ] | ก.ทับ,หนีบ - คีบหรือบีบให้แรงด้วยของที่เป็นง่าม เช่น คีม หรือนิ้วมือ |
| ต๊องไก้ต๊องปอง | ท้อฯงไค่ท้อฯงพอฯง | [ท้องไค่ท้องพอง] | ว.ท้องอืด - ภาวะที่ท้องเกิดอาการแน่นเนื่องจากมีแก๊สในกระเพาะอาหาร จนทำให้ท้องดูมีลักษณะบวม. |
| สะหยอง | สยฯๆอฯฯง | [สยอง] | น.เรียกเชือกที่ร้อย ใบลานเข้าเป็นปึก เช่น คัมภีร์ใบลาน ว่าสายสะหยอง ก.เหาะ - บินไปในอากาศด้วยกำลังฤทธิ์,กระโดดลอยตัว,โลดขึ้น |
| หญ้าสะลาบหลวง | ห้ยฯาสลาปฯหลฯวฯง | [หย้าสะลาบหลวง] | น.กกช้าง |
| กาถาข่ามสีนาด | คาฯถาข่ามฯสีนาฯดฯ | [คาถาข่ามสีนาด] | น.คาถาเสกเป่าเพื่อให้อยู่ยงคงกระพันจากอาวุธปืน ,ปืนยิงไม่ออก |
| หลอนเยียะ | หลฯอฯรเยยฯะ | [หลอนเยียะ] | ก.แอบกระทำการสิ่งใดสิ่งหนึ่งโดยไม่มีใครรู้ |
| จ๊ะเหยือง | ชเหิยฯอฯง | [ชะเหยือง] | ก.กระอักกระอ่วน,คลื่นไส้,รังเกียจ |
| น้ำพิกน้ำปู๋ | นาฯระฯพิกฯนาฯปู | [น้ำพริกน้ำปู] | น.น้ำพริกที่ใช้น้ำพริกหนุ่มโขลกรวมกับน้ำปูเพื่อชูกลิ่นและรส นิยมกินกับหน่อไม้ต้มและผักนึ่ง; ดู...น้ำปู๋ และ น้ำพิกหนุ่ม ประกอบ |
| ตะพาบน้ำ | ตะพาปฯนาฯํ้ | [ตะพาบน้ำ] | น.ตะพาบน้ำ ภาษาถิ่นเหนือเรียก ''ป๋าฝา''; ดู...ป๋าฝา |