พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
ก่ำปองกําพอฯง[ก่ำพอง]น๑.ราวลูกกรงเรือนหรือเกวียน ลักษณะเป็นซี่ไม้กลมหรือเหลี่ยม น๒.ไม้พุ่มขนาดเล็ก ดอกสีเหลือง
หลึ๋กแต๊หลึ๋กว่าหึลฯกแท้หึลฯกว่าฯ[หลึกแท้หลึกว่า]ว.โง่มากๆ, โง่สุดๆ,โง่แสนโง่; หลึ๋กหลวง ก็ว่า
ซะเข้าซะเขั้า[ซะเข้า]ก.ซะข้าว - ล้างข้าวที่หม่าให้หมดกลิ่นน้ำข้าวมวกก่อนนำ ไปนึ่ง;ส๋ะเข้า,ฮะเข้า ก็ว่า
อะทิกะสุระทิน(บาลี)อธิกสุรทินฯ[อธิกสุรทิน]น.วันที่เพิ่มขึ้นในปีสุริยคติ คือในปีนั้นเดือนก..มภาพันธ์ มี ๒๙ วัน; ปีที่เดือนก..มภาพันธ์มี ๒๘ วัน เรียก ปกติสุรทิน
หล่ายดอยห่ลฯายฯดอฯ[หล่ายดอย]น.หลังภูเขาลูกโน้น,ฟากโน้นของภูเขา
เบิ่งเหง้อเบิ่งฯเหิ้งฯอฯ[เบิ่งเหง้อ]ก.ชะเง้อมองอย่างหลงใหลพอใจ; เหง้อผ่อ ก็ว่า
ยำยอดเหมี้ยงยำยอฯดห้มฯยฯง[ยำยอดเหมี้ยง]น.ใบเมี่ยงอ่อนคลุกขยำกับเครื่องปรุง
ขุณณาขุณณฯา,ระฯกุณณฯา[ขุณณา,กรุณณา]น.กรุณา - ความปรารถนาที่จะช่วยให้ผู้อื่นพ้นทุกข์ เป็นหลักธรรมข้อหนึ่งในพรหมวิหาร ๔ คือ เมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา
พะม่าพม่า[พม่า]น๑.พม่า - ชื่อประเทศและชนชาติหนึ่ง; เปลี่ยนชื่อเป็น เมียนม่าร์ (Myanmar) เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๓๒ อยู่ทางทิศตะวันตกและตะวันตกเฉียงเหนือของประเทศไทย น๒.ชื่อทำนองเพลง "เพลงพม่า" หรือ "ระบำพม่า" มักใช้ขับลำนำซอเรื่อง เจ้าสุวัต - นางบัวคำ ตัวอย่างบทแรก ดังนี้ : - ฟังระฟังรา หมู่จุมปี้น้อง จั๋กไขต่ำนอง เรื่องนางบัวฅำ ไขตามระบำ ออกในธัมม์พระเจ้า ติ๋ดต่อบ๋ทเก๊า เจ้าสุวัตตวยมา.......
แมงจอนแมงฯชอฯร[แมงชอน]น.แมลงกระชอน คนเมืองเรียก ''แมงจอน'' - ลักษณะรูปร่างคล้ายจิ้งหรีด ตัวยาวประมาณ ๓ ซ.ม. สีน้ำตาล ปีกสั้น แผ่นปีกบางใส บินได้ระยะใกล้ เพียง ๑-๒ เมตร ขาคู่หน้าแบนใหญ่คล้ายคราดใช้ขุดดิน ส่วนขาคู่อื่นๆ ใช้ในการวิ่ง กระโดดเหมือนแมลงทั่วไป ส่งเสียงร้องคล้ายจิ้งหรีด ส่วนมากอาศัยอยู่ใต้ดิน สามารถนำมารับประทานได้เหมือนจิ้งหรีด ตั๊กแตน

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่