พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
มวยมวฯยฯ[มวย]ก.การต่อสู้ที่ใช้อวัยวะหลายอย่าง เช่น หมัด ศอก เข่า เท้า เป็นชื่อที่ใช้สากลว่า มวยไทย; ตี๋ลูกก..ย ก็ว่า
หล๋กก้าห฿ลฯกก้ลฯา[หลกกล้า]ก.ถอนข้าวกล้า
หงาดๆหงฯาดฯๆ[หงาดๆ]ก.อาการปวดตุบๆ หรือเสียงดังเช่นนั้น หงวาบๆ ก็ว่า
ตานหลัวหิงไฟพะเจ้าทาฯนฯห฿ลฯวฯหิงฯไฟระฯพเจั้า[ทานหลัวหิงไฟพระเจ้า]ก.ถวายฟืนที่ใช้ก่อเป็นกองไฟในหน้าหนาว เพื่อที่พระเจ้า (พระพุทธองค์) จะได้คลายหนาว จัดขึ้นในเดือน ๔ เหนือ ขึ้น ๑๕ ค่ำ (เดือนสี่เป็ง) ประมาณเดือนมกราคม เพราะอากาศหนาวมาก ศรัทธาเห็นว่าพระเจ้า(พระพุทธรูป)ก็คงหนาวด้วย จึงได้เอาท่อนฟืน (หลัว) มาถวายกองรวมกันเพื่อเป็นเชื้อเพลิงจุดไฟบริเวณรอบๆวิหาร หรือบริเวณที่มีพระพุทธรูปประดิษฐานอยู่
ลีดเสื้อลีดฯเสิ้อฯอ[ลีดเสื้อ]ก.เอาเสื้อที่หลวมหรือคับไปมาแก้ไขใหม่ให้ใส่ได้พอดี
วอยลงวอฯยฯล฿งฯ[วอยลง]ว.หรี่ลง (ใช้กับแสงไฟ)
น้ำต๋าลนาฯตาลฯฯ[น้ำตาล]น.น้ำตาล - น้ำหวานที่ได้จากงวงตาล อ้อย มะพร้าว เรียกชื่อตามสิ่งที่นำมาทำ เช่นน้ำตาลมะพร้าว เรียกตามวิธีทำหรือการบรรจุ เช่น น้ำตาลหม้อ น้ำตาลปี๊บ เรียกตามลักษณะก็มี เช่นน้ำตาลทราย
โป่งเดือดโป่฿งฯเดิอฯด[โป่งเดือด]น.โป่งน้ำร้อนที่เดือดพล่าน,น้ำพุร้อนจนถึงเดือด
ฟีกหนีไก๋ฟีกฯหีนฯไกลฯ[ฟีกหนีไกล]ก.ไปให้ไกล,หลีกให้พ้น
ฮอกฮอฯก[ฮอก]น๑.โปง - กระดึงแขวนคอสัตว์ อุปกรณ์กำเนิดเสียงรูปทรงกระบอก หรือทรงสี่เหลี่ยม ทำด้วยไม้ไผ่ หรือไม้เนื้อแข็ง หรือโลหะ มีลูกกระทบแขวนอยู่ข้างใน เรียกฅ..ยฮอก ถ้ากระหนาบอยู่ด้านนอก เรียกห..ฮอก เจาะช่องเล็กยาวทั้งสองข้าง เรียกห..ฮอก ใช้แขวนคอสัตว์ อย่างช้าง วัว ควาย เป็นต้น. น๒.กระรอก - ชื่อสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ส่วนใหญ่มีตาโต หูใหญ่ มีฟันแทะ หางยาวเป็นพวง กินผลไม้ มีหลายชนิด; อี่ฮอก ก็ว่า.

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่