พจนานุกรมภาษา ล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนา	อักษรล้านนา	เทียบอักษรไทย	ความหมาย
บ่าเก๋งเค็ง	บ่าฯเกงฯเฅังฯ	[บ่าเกงเฅ็ง]	น.กระเจี๊ยบแดง หรือ กระเจี๊ยบเปรี้ยว ถิ่นล้านนาเรียก ''บ่าเก๋งเค็ง'': กระเจี๊ยบแดง หรือ บ่าเก๋งเค็ง - ไม้ล้มลุกลำต้นเป็นทรงพุ่ม สูงประมาณ 1-2.5 เมตร แตกกิ่้งก้านตั้งแต่โคน ต้นอ่อนสีเขียว เมื่อแก่ทั้งลำต้น ก้าน และใบ สีแดงม่วง เปลือกลำต้นบางเรียบลอกออกเป็นเส้นได้ ใบเดี่ยวรูปหอก ยาวประมาณ 7-13 ซ.ม. โคนมน ปลายแหลม ดอกออกเป็นดอกเดี่ยว ออกตามซอกใบตั้งแต่โคนถึงปลายกิ่ง สีแดงเข้มหรือม่วง ผลรูปไข่กลมรี ยาวประมาณ 2.5 ซ.ม. มีกลีบเลี้ยงสีแดงสดหุ้มโดยรอบ กลีบเลี้ยงและกลีบดอกนิยมนำมาต้มทำ ''น้ำกระเจี๊ยบ'' ให้รสเปรี้ยว ใบ ยอดอ่อน ดอก เมล็ด มีรสเปรี้ยวใช้ชูรสอาหาร ; ส้มปู๋ ก็ว่า
อู่ลูกโป่ง	อู่ลูกโป่฿งฯ	[อู่ลูกโป่ง]	ก.เป่าลูกโป่งให้พอง; ปึ๋งลูกโป่ง ก็ว่า
ซะเข้า	ซะเขั้า	[ซะเข้า]	ก.ซะข้าว - ล้างข้าวที่หม่าให้หมดกลิ่นน้ำข้าวมวกก่อนนำ ไปนึ่ง;ส๋ะเข้า,ฮะเข้า ก็ว่า
ฮาง	รางฯ	[ราง]	น.ราง - ไม้หรือวัสดุชนิดอื่น ที่ทำเป็นร่องรูปยาวๆ
ส้มๆหวานๆ	ส฿มฯๆ หวฯานฯๆ	[ส้มๆ หวานๆ]	ว.อมเปรี้ยวอมหวาน
โผ้งเผ๋าะ	โผ้งฯโผอฯะ	[โผ้งเผ๋าะ]	ดู...ผ้งเผ๋าะ
เป๋น..ร	เปนฯเวรฯ	[เปน..ร]	ก.ผูกพยาบาท
อม	อ฿มฯ	[อม]	ก.เอาของใส่ปากแล้วหุบไว้ไม่กลืนลงไป
พะวันเกิด	ระฯพวันฯเกิดฯ	[พระวันเกิด]	น.พระพุทธรูปปางต่างๆ ที่ผู้เกิดในแต่ละวันพึงถือเอาเป็นพระพุทธรูปประจำตัว; ดู...ในภาคผนวก
เหินเสียง	เหินฯสยฯง	[เหินเสียง]	ก.ขึ้นเสียงสูงเวลาร้องเพลง หรือเทศน์ เป็นต้น