พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
ยุ้มยุ้ม[ยุ้ม]ก.ขมิบ,กระหมิบ -
วาดธนูวาฯดฯธนู[วาดธนู]ก.เงื้อธนู,ยกธนูขึ้นเล็งยิง
น้ำหัวนาฯห฿วฯ[น้ำหัว]น.สิ่งที่ดีที่สุดของสิ่งนั้นๆ เช่น น้ำหัวกะทิ ว.สิ่งแรก,ครั้งแรก,คราว แรก,อย่างแรก,ก่อนผู้อื่น เช่น กิ๋นน้ำหัว - กินก่อนคนอื่น(สำหรับสิ่งนั้น)
ยำยอดบ่าม่วงยำยอฯดบ่าฯม่วฯง[ยำยอดบ่าม่วง]น.ใบมะม่วงอ่อนคลุกขยำกับเครื่องปรุง มักใช้ปลากระป๋องเป็นส่วนผสมของเครื่องปรุงด้วย
ต๋อนควายตอฯร[ตอนฅวาย]ก.ทำหมันควาย
เจ้าบ้านเจั้านาฯยฯ[เจ้านาย]น.เรียกผีที่มาเข้าทรงว่า ผีเจ้านาย
สืบหอแตนเฮือนสืปฯหํอฯแทนฯเริอฯร[สืบหอแทนเรือน]ดู...สืบเข้าสืบของ
ถมถองถ฿มฯถอฯง[ถมถอง]ว.ดาษดื่น,มากมาย
เป๋นม่วนเป๋นงันเปนฯม่วฯรเปนฯงันฯ[เปนม่วนเปนงัน]ว.สนุกสนานมาก
ดอกขะยงดอฯกขะย฿งฯ[ดอกขะยง]น.ดอกประยงค์ ภาษาถิ่นเหนือเรียก ''ดอกขะยง''; ประยงค์ หรือ ขะยง - เป็นไม้พุ่มกึ่งยืนต้นขนาดเล็ก ทรงพุ่มทึบค่อนข้างกลม สูงประมาณ 2-5 เมตร เปลือกเรียบสีเทา, ใบเป็นใบประกอบแบบขนนกออกเรียงสลับ รูปรีหรือรูปไข่กลับ โคนแหลมปลายมน, ดอกออกเป็นช่อ ยาวประมาณ 5 ซ.ม.ออกตามซอกใบและปลายกิ่ง ในแต่ละช่อมีดอกขนาดเล็กมากกว่า 10 ดอก สีเหลือง มี 6 กลีบ รูปทรงกลมคล้ายไข่ปลา ซ้อนกันไม่บานออก กลิ่นหอมแรงลอยไปไกล แม้แห้งก็ยังหอมอยู่ ออกดอกตลอดปี ส่งกลิ่นหอมตลอดวัน, ผลทรงกลมรี ขนาด 1-1.2 ซ.ม. ผลอ่อนสีเหลืองอ่อน เมื่อสุกเป็นสีแดงเข้มเกือบดำ มีเมล็ดสีน้ำตาล 1-2 เมล็ด: ราก ใบ ดอก มีสรรพคุณเป็นสมุนไพร

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่