พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
โง้งโง้฿งฯ[โง้ง]ว.โง้ง,งอ,คด (ใช้กับของใหญ่) เช่น ควายเขาโง้ง, แขนโง้ง. ถ้าเป็นของเล็ก ใช้ ง้อง เช่น บ่าขามง้อง - มะขามฝักคดงอ
อันนึ่งอันฯนึ่งฯ[อันนึ่ง]ว.สิ่งหนึ่ง,ประการหนึ่ง
เลี้ยงผีฝายล้ยฯงผีฝายฯ[เลี้ยงผีฝาย]ก.เลี้ยงอารักษ์ที่รักษาฝาย - มักทำเมื่อสิ้นสุดฤดูการทำนา ชาวบ้านจะรวบรวมเงินซื้อเครื่องเซ่นต่างๆ โดยแก่ฝายจะทำหน้าที่กล่าวอัญเชิญผีฝายมารับเครื่องเซ่น แล้วจุดธูปเทียน รอจนธูปเทียนดับ ถือว่าผีฝายกินเครื่องเซ่นสังเวยเสร็จแล้ว ชาวบ้านจะนำเนื้อ (ไก่ หมู วัว ควาย) ที่นำมาเซ่นไปปรุงอาหาร (ส่วนใหญ่จะเป็นลาบ) มารับประทานร่วมกัน นับว่าเป็นอุบายที่แยบยล ทำให้เกิดความรักความสามัคคี ดู แก่ฝาย ประกอบ
โส๋ะบ่าโอโส฿ะบ่าฯโอ[โสะบ่าโอ]ก.คลุกเคล้าส้มโอเข้ากับส่วนประกอบ (พริก น้ำตาล น้ำปลา มะเขือเผาะ เป็นต้น)
ต้านง่านท่าฯนฯง่านฯ[ท่านง่าน]ว.กองใหญ่,กองโต,ตระหง่าน เรียกว่า ก๋องต้านง่าน
ฝ่าฝ่า[ฝ่า]น.พื้นของมือและเท้า ปกติใช้ อ้ง เช่น อ้งมือ - อุ้งมือ, อ้งตี๋น - อุ้งเท้า
ลวดเดียวลวฯดดยฯว[ลวดเดียว]น.ครั้งเดียว,ทีเดียว
ต๋ำนานตำนาฯ[ตำนาน]ดู...ต่ำนาน
ไม้กานไม้คาฯนฯ[ไม้คาน]น.ไม้คาน - ไม้สำหรับหาบหรือหามสิ่งของต่างๆ ทำด้วยไม้ไผ่หรือไม้จริง: ไม้ไผ่สำหรับสำหรับหาบ ใช้ไม้ไผ่ผ่าซีกขนาดเท่าฝ่ามือ เหลาให้กลางป่อง หัวและท้ายเรียวเล็ก เหลือข้อไม้เป็นปุ่มไว้กันไม่ให้สาแหรกหรือเชือกหูกระบุงหลุดออก
งูนงูร[งูน]ดู...งุน

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่