พจนานุกรมภาษา ล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนา	อักษรล้านนา	เทียบอักษรไทย	ความหมาย
จาย	ชายฯ	[ชาย]	น.ผู้ชาย - คนที่มีเพศตรงข้ามกับผู้หญิง; ป้อจาย ก็ว่า; เรียกลูกเขยว่า ลูกจาย; เรียกน้องเขยว่า น้องจาย
หายแส็๋บหายสอย	หายฯแสัปฯหายฯสอฯยฯ	[หายแส็บหายสอย]	ว.หายเงียบไปเลย,หายไปอย่างไร้ร่องรอย
นกแหลว	น฿กฯแหลฯวฯ,น฿กฯแหลฯว	[นกแหลว]	น.นกเหยี่ยว/เหยี่ยว คำเมืองเรียก ''นกแหลว''- มีลักษณะคล้ายนกอินทรี ซึ่งเป็นนกล่าเหยื่อเช่นเดียวกัน แต่เหยี่ยวหรือนกเหยี่ยวเล็กกว่า มีจะงอยปากงองุ้ม มีกรงเล็บที่แหลมคมและแข็งแรง บินได้อย่างรวดเร็ว กางปีกได้กว้างและยาว สามาารถบินและเหินได้สูง มีสายตาที่ดีมาก ส่วนใหญ่ล่าสัตว์ที่เล็กกว่าเป็นอาหาร มีหลายชนิด เช่นเหยี่ยวขาว เหยี่ยวค้างคาว; นกฮุ้ง,แหลว ก็ว่า
ยอยโต้ง	ยอฯยฯโท่฿งฯ	[ยอยโท่ง]	น.ชายทุ่งด้านไกลสุด มักหมายถึงชายทุ่งด้านที่ติดอยู่กับป่า
ป่างกะด่าง	ป่างฯกด่างฯ	[ป่างกะด่าง]	ก.พลัดล้ม,หกล้มไปด้านข้าง; สำ.ตาย เช่น แม่อุ้ยป่างกะด่างแล้ว - คุณยายตายไปแล้ว
จ้าเอี๊ยกแต็ด	จ้าอ้ยฯกแตัดฯ	[จ้าเอี๊ยกแต็ด]	น.จักจั่นตัวผู้ขนาดเล็ก ลำตัวยาวประมาณ ๑.๕-๒ เซนติเมตร มักเกาะอยู่ใกล้บ่อน้ำ ลำห้วย ถ้าตะเบ็งเสียง "เอี๊ยก" ดังๆ จะมีเสียงตอบรับ "แต็ด ๆ ๆ"
ซื่อ	ซื่	[ซื่อ]	ว.ตรง,ไม่คด,ซื่อสัตย์
นกกิ๋นปี๋หางเขียว	น฿กฯกินฯปีลฯหางฯขยฯว	[นกกินปลีหางเขียว]	น.นกตัวเล็กสีสวยแวววาวราวมณีบินได้ กินน้ำหวานจากดอกไม้เป็นหลัก
ตุ้ม	ตุ้ม	[ตุ้ม]	น.อีจู้ - เครื่องดักปลาชนิดหนึ่ง ทำด้วยไม้ไผ่สาน; ก๑.พยุงไว้,ประคองยกขึ้น,ผลักขึ้น; ก๒.ค้ำจุน,อุดหนุน
ปี๋ใหม่เมือง	ปีให่มฯเมิอฯง	[ปีใหม่เมือง]	น.สงกรานต์ - เทศกาลขึ้นปีใหม่อย่างเก่าของไทยกำหนดตามการนับแบบสุริยคติ เมื่อดวงอาทิตย์โคจรเข้าสู่ราษีเมษ ส่วนมากตรงกับวันที่๑๓ -๑๕ เมษายนของทุกปี (ราชการ กำหนดวันที่๑๓ -๑๕ เมษายน)วันที่ ๑๓ เป็นวันสังขานต์ล่อง - วันมหาสงกรานต์,วันที่ ๑๔ เป็นวันเน่า - วันเนา,วันที่ ๑๕ เป็นวันพญาวัน - วันเถลิงศก. บางปีอาจจะไม่ตรงกับวันที่ ๑๓ - ๑๕ ดูได้จากปฏิทินล้านนา