| ออกเสียงล้านนา | อักษรล้านนา | เทียบอักษรไทย | ความหมาย |
|---|---|---|---|
| ก้ำ | ก้ฯลฯา | [กล้ำ] | ว.ด้าน,ทิศ,ฝ่าย; เช่น ก้ำเหนือ - ทิศเหนือ |
| ขี้ตะแหล้ ออกเสียง ขี้ ตะแหล้ | ขี้ตะแห้ลฯ | [ขี้ตะแหล้] | น.ไส้เดือนดิน - ภาษาไทยถิ่นเหนือ (คำเมือง) เรียก ''ขี้ตะแหล้''; ลักษณะโดยทั่วไป ขนาดลำตัว 0.4-0.6 ซ.ม. ยาว 13-20 ซ.ม. สีน้ำตาลแดงเข้ม อาศัยอยู่บริเวณผิวดิน ใต้กองมูลสัตว์ เศษหญ้า กินเศษซากอินทรียวัตถุ ขยายพันธุ์ได้อย่างรวดเร็ว; ประโยชน์ของไส้ดือนดิน/ขี้ตะแหล้ มีประโยชน์นานัปการ ที่เราคุ้นเคยคือทำให้ดินร่วนซุย ส่งผลให้พืชเจริญเติบโตงอกงาม ไส้เดือนดินเป็นผู้ย่อยซากอินทรียสารในดินทำให้มีขนาดเล็กลง เพิ่มพื้นที่ผิวให้จุลินทรีย์ในดินสามารถย่อยสลายกลายเป็นอินทรียสารที่มีขนาดเล็กลง, ในภาคเหนือนิยมใช้เป็นเหยื่อตกปลา, ทางด้านปศุสัตว์สามารถนำไปใช้เป็นอาหารสัตว์ ให้ส้ตว์กินทั้งตัวเป็นเป็น หรือทำเป็นไส้เดือนผงก็ได้ เนื่องจากมีปริมาณโปนต..นสูงมาก |
| หินอ่อน | หินฯอ่อฯร | [หินอ่อน] | น.หินปูนชนิดหนึ่ง สามารถขัดมันได้ดีและสวยงาม นิยมใช้เพื่อการประดับตกแต่ง และงานสถาปัตยกรรม |
| ก๋องไจ | กลฯอฯงไชยฯ | [กลองไชย] | น.กลองชัย - กลองที่ใช้ตีเพื่อเป็นอาณัติสัญญาณในการศึกสงครามเพื่อให้เกิดชัยชนะต่อข้าศึกศัตรู |
| ยอบ | ยอฯปฯฯ | [ยอบ] | ก.ยุบลง,พร่องลง,ย่อลง |
| สำฮาน | สำรานฯ | [สำราน] | ว.สำราญ - สุขสบาย,เส..วกระสัน - รู้สึกซ่านสยิวเพราะความกำหนัด |
| ต๋าโก้ง | ตาโก้฿งฯ | [ตาโก้ง] | น.ชื่อผ้าที่ทอเป็นลายสี่เหลี่ยมโตๆ |
| สืบบ้านแตนเมือง | สืปฯบ้าฯนฯแทนฯเมิอฯง | [สืบบ้านแทนเมือง] | ก.สืบราชสมบัติ |
| ฮิมต๋าย | ริมฯตายฯ | [ริมตาย] | ว.เกือบตาย,แทบเอาชีวิตไม่รอด |
| โก๋นเผิ้ง | โก฿นฯเผิ้งฯ | [โกนเผิ้ง] | น.ท่อนไม้ที่กลวงหรือเป็นโพรงให้ผึ้งทำรัง เรียกผึ้งที่ทำรังในโพรงไม้ว่า เผิ้งโก๋น; เรียกผึ้งที่ทำรังเกาะตามกิ่งไม้ว่า เผิ้งงวง หรือ เผิ้งฮัง |