พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
บ่าแหน้บ่าฯแห้นฯ[บ่าแหน้]ดู...บ่าหน้อยแหน้
ฮั้วข้าวรั้วฯข้าวฯ[รั้วข้าว]น.รั้วคร่าว - รั้วที่ทำด้วยไม้ไผ่ (มักใช้ไม้ไผ่รวก หรือไม่ไผ่บง) ยาวตลอดลำมาตรึงกับเสารั้ง ๓-๔ ระดับ
ไหลวงไหลวฯง[ไหลวง]น.โอ่งมังกร - โอ่งดินเผาเคลือบสีน้ำตาลปนเหลือง มีลายมังกร (ลวง) โดยรอบ
เป๊าเพั้า[เพ้า]ก.ชักจูง,โน้มน้าว,เกลี้ยกล่อม, ประเล้าประโลม,รุมตอม
บอกหูบอฯกหู[บอกหู]น.บ้องหู,บริเวณหู
ขี้โยฺขี้โอยฯ[ขี้โอฺยฺ]น.แก่นไม้ข่อยหั่นแล้วบดให้เป็นลักษณะขี้เลื่อยหยาบคั่วผสมกับน้ำอ้อยงบ หรือใช้เปลือกมะขามแห้งตำหรือบดก็ได้, ซีโอย ก็ว่า; ใช้ปนกับยาฉุนมวนด้วยตองอ่อนนาบหรือเยื่อกาบหมาก ทำให้รสยาฉุนอ่อนลง เมื่อเป็นมวนแล้วเรียกว่า มูลีขี้โอย หรือ มูลีซีโอย
โกมจ๊างโค฿มฯช้างฯ[โคมช้าง]น.โคมลอยที่มีลักษณะเป็นรูปช้าง ดู...โกมลอย ประกอบ
ว้องว้อฯง[ว้อง]น.บ่วงวง - สิ่งที่เป็นบ่วงหรือเป็นวงขนาดเล็ก; เจื้อกว้อง - เชือก หรือเส้นด้ายที่ขดเป็นวงขนาดเล็ก; หนวดว้อง - หนวดโว้ง; หนังว้อง - ยางยืดหรือยางรัด ก.จั๊กว้อง,ซอกว้อง,ซอยว้อง,ต้อกว้อง,ปั๊ดว้อง - อาการที่จับอวัยวะเพศชายรูดขึ้นรูดลงเพื่อสำเร็จความใคร่.
ก๊องฮางค้อฯงรางฯ[ค้องราง]น.ฆ้องชุด - ฆ้องที่มีหลายขนาดแขวนเรียงกัน ใช้ไม้ตีทำเป็นแกนร่วมกัน เมื่อโยกแกนนั้นไม้จะตีฆ้องพร้อมกันทุกใบ; ก๊องฮาว ก็ว่า
สู่ขวัญเข้าสู่ขัวฯรเขั้า[สู่ขวันเข้า]ก.เชิญขวัญข้าว - เป็นพิธีอัญเชิญวิญญาณศักดิ์สิทธิ์ของย่าขวัญข้าวไปประดิษฐานในที่อันสมควร ได้แก่อัญเชิญจากทุ่งนาไปประดิษฐานในยุ้งข้าวหลังจากที่ได้เก็บ เกี่ยวผลผลิตแล้ว และเมื่อถึงฤดูกาลทำนาก็จะทำพิธีอัญเชิญจากยุ้งข้าวไปประดิษ- ฐานในนาข้าวอีกครั้งหนึ่ง

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่