พจนานุกรมภาษา ล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนา	อักษรล้านนา	เทียบอักษรไทย	ความหมาย
บ่าปุงหมู	บ่าฯพุงหู	[บ่าพุงหมู]	น.กระเพาะปัสสาวะของหมู เป่าลมใส่จนตึง ให้เด็กๆ ไปเตะเล่นแทนลูกฟุตบอล
ตานเกิด	ทาฯนฯเกิดฯ	[ทานเกิด]	ก.ทานเกิด - พิธีกรรมอย่างหนึ่งที่พ่อแม่หรือปู่ย่าตายาย ทำให้เด็กที่เกิดมา มีการเจ็บป่วยออดๆแอดๆ โดยไม่รู้สาเหตุ ร่างกายซูบผอม มักร้องไห้ตอนกลางคืน เป็นต้น ซึ่งมักจะทำในช่วงเด็กอายุ ๓ - ๑๐ เดือน มีเครื่องเซ่นต่างๆ อาหารหวานคาว ดอกไม้ธูปเทียน วางอยู่กลางราชวัตรที่มีผ้าเหลืองหรือจีวรคลุม ล้อมด้วยด้ายสายสิญจน์ อุ้มเด็กนั่งในที่นั้น นิมนต์พระสงฆ์ ๔ รูป ยืนอยู่มุมละรูป สวดมนต์สะเดาะเคราะห์ เป็นการปัดรังควาน ขอร้องวิงวอน ''พ่อเกิดแม่เกิด'' อย่าได้มารบกวนเบียดเบียนเด็ก ทำให้เด็กอยู่ดีมีสุข; ดู...ป้อเกิดแม่เกิด
ฮ่มเย็ฺนเป๋นสุ๋ข	ร่฿มฯเอยฯันฯเปนฯสุข	[ร่มเอฺยฺ็นเปนสุข]	ว.ร่มเย็นเป็นสุข ดู...ฮ่มเยน
แสนวัด	แสนฯวัดฯ	[แสนวัด]	ดู...แก่วัด
สังฆ์	สัง์ฆฯฯ	[สังฆ์]	น.เครื่องสังฆทาน
เข้าหมาก	เขั้าหมฯากฯ	[เข้าหมาก]	น.ข้าวหมาก - ของกินอย่างหนึ่ง ทำด้วยข้าวเหนียวนึ่งหมักกับแป้งเชื้อหรือแป้งข้าวหมาก มีรสหวานและมีกลิ่นอย่างเหล้า; เข้าหวาน ก็ว่า
ห้องใต้	ห้อฯงไต้	[ห้องใต้]	น.ส่วนที่อยู่อาศัยด้านล่าง หมายถึงโลก และแผ่นดิน
ลูบคม	ลูบฅ฿มฯ	[ลูบฅม]	ก.ดูหมิ่น,หมิ่นเกียรติ,หยามศักดิ์ศรี
ปุ้งหลาว	พุ่งหลฯาวฯ	[พุ่งหลาว]	ก.พุ่งตัวลงสู่ที่ต่ำพร้อมกับเหยียดแขนทั้งสองไปข้างหน้า
วัฑฒะนะธรรม	วัฑฒฯฯนธัม์มฯ	[วัฑฒนธัมม์]	น.วัฒนธรรม - สิ่งที่ทำความเจริญงอกงามให้แก่หมู่คณะ,วิถีชีวิตของหมู่คณะที่แสดงออกทางพฤติกรรม ภาษา และกิจกรรมของสังคม