พจนานุกรมภาษา ล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนา	อักษรล้านนา	เทียบอักษรไทย	ความหมาย
ลักแต๊	ลักฯแท้	[ลักแท้]	สัน.ที่แท้,แท้ที่จริง
ขะโยมหน้อย	ขโย฿มฯห้นฯอฯยฯ	[ขะโยมหน้อย]	น.ศิษย์วัดหรือเด็กวัดตัวเล็กๆ; ล้านนาในอดีตเมื่อลูกหลานเรียนจบชั้นประถมปีที่ ๔ อายุประมาณ ๑๐-๑๑ ปี ก็ส่งเข้าเรียนสิกขาบทเพื่อเตรียมบวชเณร เป็น ขะโยม ในขณะที่ตัวยังเล็ก จึงเรียก ขะโยมหน้อย (หน้อย = เล็ก,น้อย)
กำขอแปงเหลือกำซื้อ	คําฯขํอฯแพงฯเหิลฯอฯอคําฯซื้	[คำขอแพงเหลือคำซื้อ]	สำ.กำขอแปงเหลือกำซื้อ เป็นสุภาษิตคำสอนโบราณ ที่ชาวถิ่นเหนือเรียกว่า ''กำบ่าเก่า''; กำขอแปงเหลือกำซื้อ - การขอความช่วยเหลือจากผู้อื่น ย่อมเป็นหนี้บุญคุณตลอดไป ถ้าเราใช้เงินซื้อก็ไม่ติดบุญคุณ เช่นเดียวกับการยืมเงิน ถ้ายังไม่ได้ใช้หนี้ก็ยังไม่หมดหนี้ ถ้าไม่จำเป็นจริงไม่ควรพึ่งพา หรือไปขอความช่วยเหลือจากผู้อื่น เพราะต้องเป็นหนี้บุญคุณเขา และอาจได้รับการดูหมิ่นเกลียดชัง
ตั๋วหยั่ง	ต฿วฯ£งฯ	[ตัวอฺยั่ง]	น.ตัวอย่าง
สะย้าน	สย้านฯ	[สะย้าน]	ก.กระชาก,ฉุดอย่างแรง; ดู...สะต๊กสะย้าน
ใส่ก๋าร	ไส่การฯ	[ใส่การ]	ก.บังคับให้ทำงาน
ห่วย	ห่วฯยฯ	[ห่วย]	ว.ไม่ดี,ไม่งาม,ไม่มีคุณภาพ
บ่างแก๋ะ	บ่าฯงฯแกะ	[บ่างแกะ]	น.บ่างขนาดเล็ก ตัวเท่าหนูบ้าน ขนสีน้ำตาล
สูมา	สูมา	[สูมา]	ก.ขอขมา,ขอโทษ,กล่าวคำขอโทษ; สมมา ก็ว่า
นุ่งเสื้อนุ่งเตี่ยว	นุ่งเสิ้อฯอนุ่งเต่วฯ	[นุ่งเสื้อนุ่งเตี่ยว]	ก.ใส่เสื้อใส่กางเกง,ใส่เสื้อผ้า