พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
ลักแต๊ลักฯแท้[ลักแท้]สัน.ที่แท้,แท้ที่จริง
ขะโยมหน้อยขโย฿มฯห้นฯอฯยฯ[ขะโยมหน้อย]น.ศิษย์วัดหรือเด็กวัดตัวเล็กๆ; ล้านนาในอดีตเมื่อลูกหลานเรียนจบชั้นประถมปีที่ ๔ อายุประมาณ ๑๐-๑๑ ปี ก็ส่งเข้าเรียนสิกขาบทเพื่อเตรียมบวชเณร เป็น ขะโยม ในขณะที่ตัวยังเล็ก จึงเรียก ขะโยมหน้อย (หน้อย = เล็ก,น้อย)
กำขอแปงเหลือกำซื้อคําฯขํอฯแพงฯเหิลฯอฯอคําฯซื้[คำขอแพงเหลือคำซื้อ]สำ.กำขอแปงเหลือกำซื้อ เป็นสุภาษิตคำสอนโบราณ ที่ชาวถิ่นเหนือเรียกว่า ''กำบ่าเก่า''; กำขอแปงเหลือกำซื้อ - การขอความช่วยเหลือจากผู้อื่น ย่อมเป็นหนี้บุญคุณตลอดไป ถ้าเราใช้เงินซื้อก็ไม่ติดบุญคุณ เช่นเดียวกับการยืมเงิน ถ้ายังไม่ได้ใช้หนี้ก็ยังไม่หมดหนี้ ถ้าไม่จำเป็นจริงไม่ควรพึ่งพา หรือไปขอความช่วยเหลือจากผู้อื่น เพราะต้องเป็นหนี้บุญคุณเขา และอาจได้รับการดูหมิ่นเกลียดชัง
ตั๋วหยั่งต฿วฯ£งฯ[ตัวอฺยั่ง]น.ตัวอย่าง
สะย้านสย้านฯ[สะย้าน]ก.กระชาก,ฉุดอย่างแรง; ดู...สะต๊กสะย้าน
ใส่ก๋ารไส่การฯ[ใส่การ]ก.บังคับให้ทำงาน
ห่วยห่วฯยฯ[ห่วย]ว.ไม่ดี,ไม่งาม,ไม่มีคุณภาพ
บ่างแก๋ะบ่าฯงฯแกะ[บ่างแกะ]น.บ่างขนาดเล็ก ตัวเท่าหนูบ้าน ขนสีน้ำตาล
สูมาสูมา[สูมา]ก.ขอขมา,ขอโทษ,กล่าวคำขอโทษ; สมมา ก็ว่า
นุ่งเสื้อนุ่งเตี่ยวนุ่งเสิ้อฯอนุ่งเต่วฯ[นุ่งเสื้อนุ่งเตี่ยว]ก.ใส่เสื้อใส่กางเกง,ใส่เสื้อผ้า

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่