พจนานุกรมภาษา ล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนา	อักษรล้านนา	เทียบอักษรไทย	ความหมาย
ถะเหว่า	ถเหั่วฯา	[ถะเหว่า]	น.นกดุเหว่า
ก๋าแล	กาแล	[กาแล]	น.ไม้เครื่องเรือนที่ต่อจากปั้นลมทั้งสองข้างไปไขว้กันอยู่บนหลังคา. กะแล ก็ว่า
หน้าจัง	ห้นฯาชังฯ	[หน้าชัง]	ว๑.น่าชัง - ใช้พูดกับเด็กทารกมีความหมายในเชิงน่ารักน่าเอ็นดู ว๒.น่าชัง - ใช้พูดทั่วไปมีความหมาย น่าเกลียด,ไม่น่าคบ
ต๊ะ - ทะ	ท	[ท]	ท (ทะ) เป็นอักษรต่ำ เทียบตัว "ท" ออกเสียงเป็น ต๊ะ ใช้เป็นพยัญชนะต้นในภาษาล้านนา กับเป็นตัวสะกดและตัวตามในภาษาบาลี สันสกฤต แต่เนื่องจาก ท ในภาษาล้านนาออกเสียงเป็น ต๊ะ คำที่มี ท เป็นพยัญชนะต้น เช่น ทยฯร-เทียน(ออกเสียงเตียน) ทยฯวทาฯงฯ-เทียวทาง(ออกเสียงเตียวตาง) ได้จัดรวมไว้ในหมวด ต-ต แล้ว สำหรับ ระฯท-ทร ออกเสียง ถะละ ล้านนามีใช้น้อย เช่น ระฯท฿งฯ-ทรง(ออกเสียงถะลง) จัดเข้าไว้ในหมวด "ถ" แล้วเช่นกัน
ตุ้ยปีดีงาม	ตุ้พีดีงามฯ	[ตุ้ยพีดีงาม]	ว.อ้วนท้วน,อ้วนพี; ตุ้ยลุ้ย,ตุ้ยอุ้ยลุ้ย ก็ว่า
ผักยี่หร่า	ผักฯยี่ระฯห่า	[ผักยี่หร่า]	น.ผักยี่หร่า ภาษาไทยภาคเหนือเรียก ''ผั๋กจี''; ดู...ผั๋กจี
ไก่เกี๋ยง	ไก่กยฯง	[ไก่เกียง]	น.เครื่องหมายกากบาท
ลวงลาย	ลวฯงลายฯ	[ลวงลาย]	น.แบบ,อย่าง,แนวปฏิบัติ
ตี้เก๊า	ที่เคั้าฯ	[ที่เค้า]	น.ลำดับที่หนึ่ง, สิ่งแรก, ลำดับแรก
เอากั๋น	´ากันฯ	[เอ..กัน]	ก.เป็นสามีภรรยากัน,แต่งงาน (เป็นคำสุภาพ พูดได้ทุกสถานที่) เช่น สมศักดิ์เอาสมศรี = สมศักดิ์แต่งงานกับสมศรี ว.พอๆ กัน,ไล่เลี่ยกัน; เอาๆกั๋น ก็ว่า