| ออกเสียงล้านนา | อักษรล้านนา | เทียบอักษรไทย | ความหมาย |
|---|---|---|---|
| งะ | งะ | [งะ] | ก.แตก,แยกออกจากกัน; ยะ,หง๋ะ,หว๋ะก็ว่า |
| ไค้ | ไระฯค้ | [ไคร้] | น.ต้นไคร้,เห็ดตับเต่า |
| ซนไฟ | ซ฿นฯไฟ | [ซนไฟ] | ก.ผลักท่อนฟืนเข้าไปในกองไฟ; ซนหลัว ก็ว่า |
| ฮาวผ้า | ราวฯผ้า | [ราวผ้า] | น.ราวที่ใช้แขวนผ้า พาดผ้า หรือตากผ้า |
| ตุ๊หลวง | ทุหลฯวฯง | [ทุหลวง] | น.เจ้าอาวาส ภาษาไทยถิ่นเหนือ ว่า ''ตุ๊หลวง''; - เจ้าอาวาส คือ พระภิกษุผู้ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งผู้ปกครองวัด มีหน้าที่ปกครองดูแลอำนวยกิจการทุกอย่างเกี่ยวกับวัด กฎหมายกำหนดให้วัดหนึ่งมีเจ้าอาวาสได้เพียงรูปหนึ่ง แต่จะมีรองเจ้าอาวาส ผู้ช่วยเจ้าอาวาสได้หลายรูปตามควรแก่ฐานะของวัด เจ้าอาวาสเป็น ''พระสังฆาธิการ'' และเป็น ''เจ้าพนักงาน'' ตามประมวลกฎอาญา, ผู้ที่จะได้รับแต่งตั้งเป็นเจ้าอาวาสต้องมีพรรษาพ้น 5 พรรษา เจ้าคณะจังหวัดเป็นผู้แต่งตั้ง, เจ้าอาวาสพระอารามหลวง (จังหวัดอื่น นอกจากกรุงเทพมหานคร) ต้องมีพรรษาพ้น 10 ถ้าเป็นพระอารามหลวงชั้นเอก ต้องมีสมณศักดิ์ไม่ต่ำกว่าพระราชาคณะชั้นสามัญ สมเด็จพระสังฆราชทรงแต่งตั้งตามมติมหาเถรสมาคม, พระอารามหลวงชั้นโท ต้องมีตำแหน่งไม่ต่ำกว่าพระครูผู้ช่วยเจ้าอาวาสชั้ันเอก, พระอารามหลวงชั้นตรี ต้องมีตำแหน่งไม่ต่ำกว่าพระครูผู้ช่วยเจ้าอาวาสชั้ันโท หรือพระครูสัญญาบัตรที่มีนิตยภัตไม่ต่ำกว่าพระครูผู้ช่วยพระครูผู้ช่วยเจ้าอาวาสชั้นโท, สำหรับเจ้าอาวาสพระอารามหลวงในกรุงเทพมหานคร พระอารามหลวงชั้ันเอก มีสมณศักดิ์ไม่ต่ำกว่า พระราชาคณะชั้นราช,พระอารามหลวงชั้นโท ต้องมีสมณศักดิ์ไม่ต่ำกว่าพระราชาคณะชั้นสามัญ,พระอารามหลวงชั้นตรี ต้องมีตำแหน่งไม่ต่ำกว่าพระครูผู้ช่วยเจ้าอาวาสชั้นเอก |
| ต๋ายขำตี้ | ตายฯขำที่ | [ตายขำที่] | ดู...ต๋ายกาตี้ |
| จ๋กเก๊าแฮ้ | จ฿กฯเคั้าฯแร้ | [จกเค้าแร้] | ดู...จ๋กกะหลิ้ง |
| เผิดหน้าอายต๋า | เผิดฯห้นฯาอายฯตา | [เผิดหน้าอายตา] | ก.อับอาย,อับอายขายหน้า |
| วันม้วย | วันฯมัวฯยฯ... | [วันม้วย...] | น.วันม้วย - เป็นวันที่กำหนดหรือทำนายไว้ว่า ถ้า ''ม้วย'' เป็นอัปมงคลกับสิ่งใด อย่าได้ทำสิ่งนั้น เช่นวันขึ้น ๑๑ ค่ำ และแรม ๘ ค่ำ เป็นวัน ''ม้วยบ่าวสาว'' ก็อย่าแต่งงานในวันดังกล่าว เป็นต้น หากไม่เชื่อขืนกระทำไปอาจเกิดสิ่งที่เป็นอัปมงคลแก่ตนเอง เพราะคำว่า ''ม้วย'' หมายถึง วางวาย ตาย สิ้นสุด |
| ฮอบ | รอฯปฯฯ,รอฯบ | [รอบ] | ก.รอบ,บรรจบถึงกัน |