พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
ลงหัวล฿งฯห฿วฯ[ลงหัว]ก๑.ไม่กล้าสู้หรือยอมแพ้,ยอมสวามิภักดิ์,ยอมอ่อนน้อม,ยอมรับ อย่างยอมรับความสามารถของผู้อื่น ก๒.มีหัวเจริญเติบโตอยู่ใต้ดิน ใช้แก่พืชบางชนิด เช่น ผักกาด มันสำปะหลัง
ขุ๋ดขุด[ขุด]ก.ขุด - คุ้ย,เจาะ,แทง,ถาก,สับ เช่น ขุดดิน-คุ้ยเอาดินหรือสิ่งที่อยู่ในดินขึ้นมา ขุดคลอง ขุดรากไม้ ขุดเรือ ขุดหลุม
เสาหลั๋กลอเสัาหัลฯกรํอฯ[เสาหลักรอ]หลักรอ - หลักที่ปักเพื่อกันมิให้ตลิ่งพัง เป็นต้น
ตั๋วเปิ้งต฿วฯเพิ่งฯ[ตัวเพิ่ง]น.ตั๋วเปิ้ง - สัตว์ที่เป็นสัญลักษณ์ประจำ''ปีนักษัตร'' หรือ ''นักษัตรปีเกิด'' ผู้เกิดในปีใดก็ถือว่าสัตว์ประจำปีนั้นๆ เป็น ''ตั๋วเปิ้ง'' เช่น เกิดปี พ.ศ.2565 ขึ้นปีใหม่ไทย(ปี๋ใหม่เมือง)ในวันพญาวันหรือวันเถลิงศก วันเสาร์ที่ 16 เมษายน พ.ศ.2565 เวลา 13 นาฬิกา 49 นาที 48 วินาที ขึ้นปีใหม่จากปีฉลู(วัว)เป็นปีขาล(เสือ) ผู้ที่เกิดหลังวัน-เวลา ดังกล่าวก็จะถือเอา ''เสือ'' เป็น ''ตั๋วเปิ้ง'' เป็นต้น
นั่งหนั๋กนั่งฯหันฯก[นั่งหนัก]ก.นั่งเป็นประธานในการดำเนินงานต่างๆ เช่น นั่งหนั๋กสร้างวิหาร เป็นต้น
ก้ามค่าฯมฯ[ค่าม]น.สะโพก; นิยมใช้ ตะก้ามหรือ ต๋าก้าม มากกว่า
อวาบๆอวฯาปฯๆ[อวาบๆ]ว.เสียงดังก้องกังวาน อย่างเสียงจากเครื่องขยายเสียงในระยะไกล เรียก เสียงดังอวาบๆ
หัวปวกห฿วฯปลฯวฯก[หัวปลวก]น.รังปลวกขนาดเล็กที่ปลวกสร้างจากตอไม้ นิยมขุดไปเป็นอาหารไก่; รังปลวกขนาดใหญ่ที่ทำด้วนดิน เรียก จุ๋มปวก
จั๊ดแหงชัดฯแหงฯ[ชัดแหง]น.ระแหง - รอยแยกแคบๆ ของสิ่งต่างๆเนื่องจากขาดน้ำ ความฃื้นไม่เพียงพอ อย่างแผ่นดินที่แห้งมากจนแตกออกจากกันเป็นต้น: เช่น ส้นตี๋นจั๊ดแหง-ส้นเท้าแตกระแหง
เลดสะหนาเรªๆนฯา[เรสสนา]ดู...ลิดสะหนา

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่