| ออกเสียงล้านนา | อักษรล้านนา | เทียบอักษรไทย | ความหมาย |
|---|---|---|---|
| ไค่อั้วะไค่ฮาก | ไระฯค่อั฿วฯะไระฯค่รากฯ | [ไคร่่อวั้ะไคร่่ราก] | ก.อยากอาเจียร,คลื่นใส้; ไฅ่หลั๋บ ก็ว่า |
| บ่าหลอด | บ่าฯหลฯอฯด | [บ่าหลอด] | น.ผลไม้ชนิดหนึ่ง ต้นเป็นเถา ผลลักษณะคล้ายลูกตำลึง เมื่อสุกบ้างสีส้มอมเหลือง บ้างสีแดง บางชนิดรสหวาน บางชนิดรสเปรี้ยวอมฝาด |
| ส่อสน | สํอฯส฿นฯ | [ส่อสน] | ดู...ส่อ |
| สังก๋า | สังกฯา,สํฯกา | [สังกา] | น.ความงุนงง,ความสงสัย ก.สงสัย |
| ตึ่ง | ตึ่งฯ | [ตึ่ง] | น.ตุมกาขาว - ไม้ยืนต้นทรงพุ่ม ขึ้นตามป่าทั่วไป ผลกลมเหมือนลูกบอล เปลือกแข็ง เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ ๕ - ๖ ซ.ม. เมื่อสุกสีเหลืองสด กินไม่ได้ เรียก บ่าตึ่ง ก๑.เต่งตึง,โตขึ้น,พอง,บวม; เต้ง ก็ว่า ก๒.อาการที่ตาของผลไม้ เช่น น้อย หน่า ขยายออก แสดงว่าแก่จัดแล้ว |
| เหลื้อมมาบๆ | เหิ้ลฯอฯมมาปฯๆ | [เหลื้อมมาบๆ] | ว.เป็นประกายวูบวาบ,เป็นมันวาบ |
| ถะลงตุ๊กข๋ะเวต๊ะนา | ระฯท฿งฯทุกขฯเวทนาฯ | [ทรงทุกขเวทนา] | ว.ได้รับความเดือนร้อนยากลำบาก |
| ห..บแก๋ง | หีปฯแกงฯ | [ห..บแกง] | ก.ซดน้ำแกง |
| นาฬิก๋า | นาฯฬิกา | [นาฬิกา] | น.เครื่องบอกเวลามีหลายชนิด เช่น นาฬิก๋าแขวน |
| เจ้า | เจั้า | [เจ้า] | น๑.คำเรียกขานนำหน้านามตามประเพณีนิยมล้านนา ใช้กับผู้สืบสก..ลของเจ้าหลวง เช่น เจ้ายาย,เจ้าพ่อ,เจ้าแม่,เจ้า....(ตามด้วยชื่อ) แต่ทั้งนี้ผู้สืบสก..ลดังกล่าวจำนวนไม่น้อยซึ่งดำรงชีวิตตามแบบสังคมเมืองปัจจุบัน แม้จะมีความผูกพันกับสายสก..ลอยู่อย่างมาก แต่ก็เลือกที่จะไม่ใช้คำเรียกขานตามแบบโบราณประเพณี : น๒.เจ้านาย,ผู้เป็นใหญ่,ผู้มีเชื้อสายมาจากกษัตริย์, ผู้มีเชื้อสายมาจากเจ้าหลวงผู้ปกครองในล้านนา น๓.คำลงท้ายประโยคเพื่อแสดงความอ่อนน้อม ปัจจุบันมักใช้เฉพาะเพศหญิง เช่น กิ๋นแล้วเจ้า - กินแล้วค่ะ, บ่เอาเจ้า - ไม่เอาค่ะ,ยินดีจ้าดนักเจ้า - ขอบคุณมากค่ะ; ยุคก่อนชายก็ใช้กับเจ้านายและพระเถระด้วย |