พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
สุ่นโข่สุ่รโข่[สุ่นโข่]ก.แทรก หรือแอบอยู่ในกองหยากเหยื้อ
บ่าฟักแก้วบ่าฯฟักฯแก้วฯ[บ่าฟักแก้ว]น.ฟักทอง ภาษาถิ่นเหนือ(กำเมือง) เรียก ''บ่าฟักแก้ว''; ฟักทอง หรือ บ่าฟักแก้ว - เป็นไม้เถาเลื้อยไปตามดิน มีมือสำหรับยึดเกาะ ลำต้นอวบน้ำ ใบเดี่ยวรูป 5 เหลี่ยม มีขนทั้ง 2 ด้าน ดอกสีเหลืองรูประฆัง ผลมีหลายลักษณะ เกือบกลมก็มี แต่โดยทั่วไปเป็นรูปทรงกลมแป้น ผิวขรุขระเล็กน้อย เป็นพูโดยรอบ ผิวมักขรุขระเป็นตุ่มนูน เนื้อในสีเหลือง เหลืองอมเขียว หรือเหลืองอมส้ม มีเมล็ดจำนวนมาก รูปไข่ แบน ยอดอ่อน ใบอ่อน ดอกตูม และผลอ่อน ลวกหรือนึ่งรับประทานร่วมกับน้ำพริก หรือประกอบอาหาร เช่น แกงเลียง แกงส้ม ผลแก่ใช้ประกอบอาหารหลายชนิด หรือของหวาน เช่น ฟัหทองบวด เป็นต้น เมล็ดกินได้
มูกมันมูกมันฯ[มูกมัน]น.ต้นโมกมัน
หึงหึงฯ[หึง]ก.หึง - หวงทางประเวณี เช่น ผัวหึงเมีย เมียหึงผัว ล้านนาว่า "ขาง" เช่น เมียขางผัว(ยืม-หึง) ว.ช้า,นาน; เหิงนาน ก็ว่า
ก้นป้อดก้฿นฯพอฯด[ก้นพอด]น.ก้นปอด - ก้นที่สอบเล็กกว่าปกติ
กำอู้บ่าวอู้สาวคำฯอู้บ่าฯวฯอู้สาวฯ[คำอู้บ่าวอู้สาว]น.คำโวหารที่หนุ่มสาวใช้โต้ตอบพรอดรักกัน
เหล้นจั๊กส้าวเห้ลฯรชักฯส้าวฯ[เหล้นชักส้าว]ก.เล่นชักเย่อ; เหล้นยอกเย้อ ก็ว่า
โหมแดงโห฿มฯแดงฯ[โหมแดง]น.ผักโขมสวน - ใบเป็นใบเดี่ยว ลักษณะรูปรีถึงรูปไข่ เรียงเวียนสลับกัน ปลายยอดมีหลายสีขึ้นอยู่กับสายพันธุ์ เช่น แดงสด ม่วงแดง เหลืองทอง เป็นต้น
จิ๊นส้มหมูชิ้นฯส้฿มฯหู[ชิ้นส้มหมู]น.แหนมที่ทำจากเนื้อหมู
ไม้ต๋าห..บไม้ตาหีปฯ[ไม้ตาห..บ]น.ไม้ตับที่ใช้หนีบปลา กบ เนื้อหมู เป็นต้น เพื่อปิ้งหรือย่าง; ไม้ห..บ,ต๋าห..บ ก็ว่า

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่