พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
มิ่งมังก๊ะละมิ่งฯมํฯคลฯฯะ[มิ่งมังคละ]ว.มงคลอันสูงสุด
ปี๊ไฟพี้ไฟ[พี้ไฟ]น.หมัดไฟ - สะเก็ดไฟที่กระเด็นออกจากกองไฟ
เป่าปี่เปั่าปี่[เป่าปี่]ก.เป่าปี่ - พ่นลมเข้าปี่จนมีเสียงเป็นเพลงประกอบการขับซอ; ดู...ปี่,ปี่จุม
ว่านว่าฯนฯ[ว่าน]น.ย่าน,แถบ,แปลง,ละแวก,อาณาเขต
ขายขืน ขายฯขืนฯ[ขายขืน]ก.ขายคืนให้เจ้าของเดิม
ขากขากฯ[ขาก]น.ขี้กลาก; ขี้ขาก ก็ว่า ก.อาการที่ทำให้สิ่งที่อยู่ในลำคอ เช่น เสมหะ เป็นต้น หลุดออกมา
มาลุมกั๋นตุ้มมารุมกันฯตุ้ม[มารุมกันตุ้ม]น.ไม้ยืนต้น ๓ ชนิด ได้แก่ มะรุม กันเกรา และตะก..ยักษ์(ไม้ตุ้ม) ปลูกในป่าบริเวณเดียวกัน จะช่วยให้ป่าบริเวณนั้นอุดมสมบูรณ์ได้อย่างรวดเร็ว (พระอาจารย์ ดร.สิงห์ทน นราสโภ)
หละอายหลฯะอายฯ[หละอาย]ก.ละอาย - รู้สึกอายในความชั่วที่กระทำ,สำนึกผิดในสิ่งที่ทำไว้
ก๋องมองเซิง กลฯอฯงมอฯงเซิงฯ[กลองมองเซิง]น.กลองสองหน้าขนาดกลาง มีสายโยง เร่งเสียงคล้ายตะโพนมอญ หน้ากลองไม่มีจ่ากลอง มีสายร้อยสำหรับคล้องคอ เวลาตี ชื่อกลองมองเซิงเป็นภาษาไทใหญ่ แปลว่าฆ้องชุด จึงหมายถึงกลองที่ใช้ฆ้องเป็นชุด เพราะกลองมองเซิงจะใช้เสียงฆ้องเป็นหลัก กลองมองเซิงจะตีรับกับฉาบ โดยลักษณะอาการล้อทางเสียงหลอกล่อกันไป ในลักษณะที่มีเสียงฆ้องเป็นตัวกำกับจังหวะ ซึ่งมีบางแห่งเพิ่มฉิ่งตีกำกับจังหวะร่วมไปกับฆ้องด้วย ปัจจุบันกลองมองเซิงนิยมตีในการแห่ครัวทานและประกอบการฟ้อนก๋ายลาย
แอ็๋บอี่ฮวกแอัปฯอี่รวฯก[แอ็บอี่ฮวก]น.แอ็บลูกอ๊อด(ลูกกบ); ดู...แอ็๋บ

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่