พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
ก๋ำนัน กำนันฯ[กำนัน]น.ตำแหน่งผู้ปกครองในระดับตำบล; แฅว่น,ป้อแฅว่น ก็ว่า
ฟตสgfน.ฟ้าตีแส่ง - ชื่อวันที่คนล้านนาเชื่อว่าเป็นวันสำคัญยิ่ง สำหรับการทำพิธีมงคลต่างๆ เช่น ขึ้นบ้านใหม่ สมรส เปิดร้านค้า การคำนวณหาเศษของวันฟ้าตี๋แส่ง ใช้สูตรกฏเกณฑ์ต่างๆ มาจากคัมภึร์สุริยยาตร เป็นหลักการคำนวณทางโหราศาสตร์ ที่ใช้ในการคำนวณปฏิทินมาตั้งแต่สมัยกรุงสุโขทัยมาจนถึงปัจจุบัน เป็นการคำนวณหาค่าที่ละเอียดมาก วันต่อวัน เศษที่หาได้จากสูตร เรียก ''ฟ้าตีแส่งเศษ'' มีจำนวน ๙ ค่า คือ เศษ ๐ ถึง ๘; ฟ้าตีแส่งเศษ ๐,๑,๓,๗,๘ ทำนายว่า ''ไม่ดี''; ฟ้าตีแส่งเศษ ๒,๔,๕,๖ ทำนายว่า ''ดี''
นิ้วก๋างนิ้วฯกลฯางฯ[นิ้วกลาง]น.นิ้วกลาง
หูหนวกต๋าบอดหูหนฯวฯกตาบอฯด[หูหนวกตาบอด]สำ.ไม่รู้ไม่เห็น หรือไม่รับรู้เรื่องราวใดๆ ที่เกิดขึ้น
บ่าโหกโห฿กฯ[โหก]น.ริดสีดวง; ดู...บ่าโหก
แหลวแฟ่นแหลฯวฯแฟ่นฯ[แหลวแฟ่น]ว.แตกกระจัดกระจาย,แตกพินาศ, แตกเป็นชิ้นเล็กชิ้นน้อย
ป่องเป๋วแย้ป่ลฯอฯงเปลฯวฯแย้[ปล่องเปลวแย้]น.รูหลบภัยของแย้ ทำไว้ใต้ดิน มักทำไว้อย่างน้อยสองรูทะลุถึงกัน
กอยผ่อคอฯยฯผํอฯ [คอยผ่อ]ก.คอยดู,มองดู
ลือรฤ[รือ]ว.หรือ,อะไร
ด่าหย้อด่าห้ยฯอฯ[ด่าหย้อ]ดู...ด่าฟาด

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่