พจนานุกรมภาษา ล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนา	อักษรล้านนา	เทียบอักษรไทย	ความหมาย
ยาง(ออกเสียงขึ้นจมูก)	ยางฯ	[ยาง]	น๑.กะเหรี่ยง/ปกาเกอะญอ - ภาษาไทยถิ่นเหนือ (คำเมือง) เรียก ''ยาง''; กะเหรี่ยง/ปกาเกอะญอ หรือ ยาง เป็นชาวเขากลุ่มใหญ่ที่สุด อาศัยอยู่หนาแน่นในบริเวณพื้นที่ป่าทางทิศตะวันตกของประเทศไทยบริเวณชายแดนไทย-เมียนมาร์ กระจายอยู่ในพื้นที่ต่างๆ ครอบคลุม 18 จังหวัด คือ 7 จังหวัดในภาคตะวันตก ได้แก่ ประจวบคีรีขันธ์ เพชรบุรี ราชบุรี นครปฐม กาญจนบุรี สุพรรณบุรี อุทัยธานี และภาคเหนือ 11 จังหวัด ประกอบด้วย กำแพงเพชร สุโขทัย ตาก แพร่ น่าน ลำปาง ลำพูน เชียงใหม่ พะเยา และเชียงราย; รวมประชากรทั้งหมดในปี พ.ศ. 2560 ใน 1,930 กลุ่มบ้าน 125,673 หลังคาเรือน จำนวน 549,395 คน (รายงานโครงการสำรวจข้อมูลชุมชนกะเหรี่ยง โดยเครือข่ายกลุ่มเกษตรกรภาคเหนือ:- กะเหรี่ยง/ปกาเกอะญอ มีชื่อเรียกหลากหลาย โดยเฉพาะผู้ที่อยู่ใกล้ชิดอย่างชาวไทใหญ่และไทยวน (คนเมืองในล้านนา) มักจะเรียกว่า ''ยาง'' ประกอบด้วย ''ยางขาว'' ใช้เรียกกะเหรี่ยงสกอร์และกะเหรี่ยงโปว์, ''ยางเผือก'' ไม่ทราบที่มา, ''ยางเปียง'' เป็นคำที่หมู่คนชาวเหนือ(ชาวล้านนา)เรียก โดยคำว่า ''เปียง'' ภาษาล้านนาแปลว่า ''ที่ราบ'' ดังนั้น ยางเปียง จึงหมายถึงกะเหรี่ยงที่อาศัยอยู่ตามบริเวณที่ราบ; ยางกะเลอ เรียกกะเหรี่ยงที่อาศัยอยู่บริเวณป่า เนินเขา หรือชายเขา; ''ยางป่า'' เรียกกะเหรี่ยงในหมู่ชาวไทย; กะหร่าง คนไทยในประจวบคีรีขันธ์ใช้เรียกกะเหรี่ยงทุกกลุ่ม; ''บามาคะยิน-Bama Kayin'' กะเหรี่ยงพม่า; ''ตาเลงคะยิน-TaLiang Kayin'' กะเหรี่ยงมอญ; ''กะเรง'' เป็นคำเรียกกะเหรี่ยงสะกอร์ในหมู่ชาวมอญ; น๒.นกยาง - นกชนิดหนึ่ง ปากแหลม ขายาว มีทั้งชนิดสีขาว สีเขียว สีน้ำตาล สีดำชอบหากินตามทุ่งนาชายน้ำ กินปลา แมลง สัตว์น้ำขนาดเล็ก ถ้าเขียน อฺยฺาง หมายถึงกาวหรือยางเหนียวหรือผลิตผลจากยางพารา; ดู...ยาง
สิว	สิวฯ	[สิว]	น.ตุ่มเม็ดใหญ่หรือเล็ก มีหนองอยู่ข้างใน มักขึ้นตามใบหน้า เกิดจากการอุดตันและติดเชื้อที่รูขุมขน
เป๋นแก่	เปนฯแก่	[เปนแก่]	ดู...เป๋นเก๊า
ฮบเสิ๋ก	ร฿ปฯเสิกฯ	[รบเสิก็]	ก.รบศึก - ต่อสู้กับข้าศึก
ล้องส้าว	ล้อฯงส้าวฯ	[ล้องส้าว]	ดู...ล่องส้าว
บอกไฟหมื่น	บอฯกไฟหื่มฯร	[บอกไฟหมื่น]	น.บอกไม้เพลิงขนาดใหญ่ กระบอกต้องใช้ต้นมะพร้าวหรือวัตถุชนิดอื่นที่ทนทานและปลอดภัย บรรจุดินปืนและส่วนผสม ๑๐ กิโลกรัม
อ้า	อ้า	[อ้า]	ก.เปิด,เผยออก,แบะออก,แยกออก เช่น ประตูอ้า. ทำให้เปิดออก,ทำให้เผยออก,ทำให้แบะออก,ทำให้แยกออก เช่น ประตูอ้า.
มีดป๋ายว้าย	มีดฯปลฯายฯว้าฯยฯ	[มีดปลายว้าย]	น.มีดปลายเรียว
ถ้านปู๋นอั้น	ถ้านฯปูรอั้นฯ	[ถ้านปูนอั้น]	ว.ถึงขนาดนั้น
ก..ม	คุม	[คุม]	ก.กำกับ,ประคอง,ควบคุม,ดูแล