| ออกเสียงล้านนา | อักษรล้านนา | เทียบอักษรไทย | ความหมาย |
|---|---|---|---|
| ตึงฮีบตึงฟั่ง | ทึงฯรีปฯทึงฯฟั่งฯ | [ทึงรีบทึงฟั่ง] | ว.ทั้งเร่งทั้งด่วน |
| ก๋องหลัว | กอฯงหลฯ฿วฯฯ | [กองหลัว] | น.กองฟืน |
| แส๋ะ | แสะ | [แสะ] | น๑.ชื่อผีบรรพบุรุษของลวะและยอมรับเป็นผีประจำเมืองเชียงใหม่ด้วยเรียกว่า ผีปู่แส๋ะย่าแส๋ะ น๒.รำเพย - ชื่อต้นไม้ขนาดย่อม ทุกส่วนของต้นมีน้ำยางสีขาวเป็นพิษ ใบรูปใบหอกเรียวแคบ สีเขียวสดเป็นมัน ดอกสีเหลือง ส้ม ขาว ออกเป็นช่อที่ปลายกิ่ง ผลรูปสี่เหลี่ยมค่อนข้างกลม ก. ถาก,ถาง,ดาย - อาการที่ใช้เครื่อง มือเช่นเสียมเป็นต้น กระแทกออกไป จากตัวไม่ลึกลงไปในดิน เพื่อให้หญ้า เป็นต้น หลุดออกจากที่ ถ้าให้ลึกลงไปเล็กน้อย เรียกว่า สุ๋ |
| ลื้ม | ลื้มฯ | [ลื้ม] | ก.ทำซ้ำ,ทบทวน,ทำซ้ำใหม่ เช่น กึ๊ดลื้มแล้วลื้มแถม - คิดวกวน,คิดแล้วคิดอีก, เยียะลื้มไปลื้มมา - ทำซ้ำๆซากๆ |
| เข้าไต้เข้าถง | เขั้าไท่เขั้าถ฿งฯ | [เข้าไท่เข้าถง] | น.ข้าวปลาอาหารเตรียมไว้เป็นเสบียงในการเดินทางไกล หรือเก็บไว้กินนานๆ สำ.เข้ากระเป๋า |
| ล่อมแล่มต่อมแต่ม | ล่อฯมแล่มฯต่อฯมแต่มฯ | [ล่อมแล่มต่อมแต่ม] | ดู...ล่อมแล่ม |
| บ่าก้วยเต้ด | บ่าฯก้ลฯวฯยฯเทดฯ | [บ่ากล้วยเทด] | น.มะละกอ ภาษาถิ่นเหนือ(กำเมือง) เรียก ''บ่าก้วยเต้ด''; มะละกอ หรือ บ่าก้วยเต้ด - ไม้ล้มลุก อายุหลายปี สูง 3-6 เมตร เปลือกต้นเรียบสีน้ำตาลออกขาว ลำต้นตรงไม่มีแก่นออกกิ่งก้านน้อย มียางขาวข้น ใบเป็นใบเดี่ยวออกเรียงสลับรอบต้นหนาแน่นที่ปลายยอด รูปฝ่ามือ ขอบใบเว้าเป็นแฉกลึกถึงแกนก้าน ก้านเป็นหลอดกลมกลวงยาว ดอกแยกเพศอยู่คนละต้น เพศผู้ดอกสีขาวออกเป็นช่อยาวห้อยลง ดอกเพศเมียสีขาวออกเป็นช่อกระจุกตามซอกใบ มีขนาดใหญ่กว่าดอกเพศผู้ ผลรูปกระสวย ผิวเรียบ เปลือกบาง มียางสีขาว ผลสดสีเขียวเข้ม พอสุกเปลี่ยนเป็นสีส้ม มีเมล็ดมากสีกลมหรือดำ มีเยื่อหุ้มเมล็ดสีขาวใส กินได้ทั้งผลดิบและผลสุก ใบอ่อนย่างไฟ ใช้จิ้มน้ำพริกหรือกินกับลาบ |
| อิ๋ดหิว | อิดฯหิวฯ | [อิดหิว] | ก.เหน็ดเหนื่อยอ่อนเพลีย,ทั้งเหนื่อยทั้งหิว |
| เจ๋าะฮูเด็ง | โจอฯะรูเดังฯ | [เจาะรูเด็ง] | ก.เจาะจมูกซุง สำหรับลอดสายโซ๋เพื่อใช้ในการชักลาก หรือเคลื่อนย้าย |