พจนานุกรมภาษา ล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนา	อักษรล้านนา	เทียบอักษรไทย	ความหมาย
สูตรก๋วม	สูระฯตกวฯม	[สูตรกวม]	ก.สวดขับไล่ผี - เอาคนป่วยไปนอนที่ทางสี่แพร่งหรือสี่แยก ใช้ไม้ปักรอบคนเจ็บ ๔ เส..สูงประมาณ ๑ - ๑.๕ เมตร แล้วเอาผ้าสังฆาฏิผูกกับเสาทั้ง ๔ ต้นเป็นเพดานคลุมคนเจ็บ นิมนต์พระ ๔ รูปยืนคนละมุมสวดคาถาปริตรไล่ผี พร้อมกับซัดน้ำมนต์เพื่อไล่ผี
แถ้มแหล้ม	แถ้มฯแห้ลฯม	[แถ้มแหล้ม]	ว.แบน เช่นแป้บแถ้มแหล้ม - แบนแต๊ดแต๋; แข้มแหล้ม ก็ว่า
อ๋กหั๋ก	อ฿กฯหักฯ	[อกหัก]	ว.พลาดหวัง มักใช้ในด้านความรัก
มีดดาบ	มีดฯดาปฯ	[มีดดาบ]	น.ดาบ - มีดยาวปลายแหลม มักใช้เป็นอาวุธสำหรับฟันและแทง
ต๋าน้ำ	ตานาฯ	[ตาน้ำ]	น.ทางน้ำใต้ดินที่มีน้ำไหล
ปิ๊ษยำแยง	พิษฯฯอยฯาแอยฯงฯ	[พิษอฺยํฺาแอฺยฺง]	ว.พิษรุนแรง,พิษร้ายแรง
ต๋อนสั๋ตว์	ตอฯรสัตฯ,-สัต์ตฯ	[ตอนสัตว์]	ก.ทำหมันสัตว์
ศ๋ะก๋ะลาจ๊ะ	ศกราช	[ศกราช]	น.ศักราช - ระบบการนับเวลาเรียงลำดับเป็นปี โดยยึดเหตุการณ์ใดเหตุการณ์หนึ่งเป็นจุดเริ่มต้น เช่น พุทธศักราช ย่อว่า พ.ศ. เป็นศักราชที่เริ่มนับเมื่อพระโคตมพุทธเจ้าปรินิพพาน ในประเทศไทยเริ่มนับเมื่อปรินิพพานแล้ว ๑ ปี เช่นในประเทศไทยปี พ.ศ.๒๕๖๓: ส่วนในประเทศอื่นๆ เช่นเมียนมาร์ เริ่มต้นนับตั้งแต่วันตรัสรู้ จะเป็นปี พ.ศ.๒๕๖๔: ในประเทศศรีลังกาเปลี่ยนศักราชในวันวิสาขบูชา: ส่วนคริสต์ศักราช (ค.ศ.) เริ่มนับตั้งแต่พระเยซูคริสต์ประสูติ (หลัง พ.ศ.๕๔๔) เป็น ค.ศ.๑ การเทียบ พ.ศ.กับ ค.ศ.ทำได้โดยเอา พ.ศ.ตั้ง ลบด้วย (๕๔๔-๑) หรือลบด้วย ๕๔๓ เช่น ปี พ.ศ.๒๕๖๓ จะได้ปี ค.ศ.เท่ากับ ๒๕๖๓-๕๔๓ = ๒๐๒๐: จุลศักราช ย่อว่า จ.ศ.เป็นศักราชประจำชาติเมียนมาร์ เริ่มใช้ในสมัยอาณาจักรพุกาม ตั้งขึ้นเมื่อพระพุทธเจ้าปริพิพพานไปแล้ว ๑๑๘๑ ปี ดังนั้น จ.ศ.๑ จึงตรงกับ พ.ศ. ๑๑๘๑ เอกสารโบราณของไทยเริ่มใช้ จ.ศ.หลังสมัยที่กรุงศรีอยุธยาเสียแก่พม่า; ดู...ศก
เข้าเปี๋ยนอ่อยไก่	เขั้าปยฯรอ่อฯยฯไก่	[เข้าเปียนอ่อยไก่]	น.ปลายข้าวหักสำหรับเลี้ยงไก่
บ่ปากบ่จ๋า	บปากฯบจา	[บ่ปากบ่จา]	ก.ไม่พูด ไม่จา; บ่อู้บ่จ๋า ก็ว่า