พจนานุกรมภาษา ล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนา	อักษรล้านนา	เทียบอักษรไทย	ความหมาย
คาย	ฅายฯ	[ฅาย]	ก๑.คาย - ทำให้ของขบเคี้ยวออกจากปาก ก๒.ชืด - อาหารที่เปลี่ยนรสไปเมื่อปรุงทิ้งไว้นานๆ ก๓.คลาย - ขยายให้หลวม,อาการของสิ่งที่ติดแน่นเลื่อนออกจากที่เดิม,ลดลง,บรรเทาลง
ตื่นต๊วง	ตื่นฯท้วฯง	[ตื่นท้วง]	ก.เคลื่อนไหว,แตกตื่น
ศ๋ะก๋ะลาจ๊ะ	ศกราช	[ศกราช]	น.ศักราช - ระบบการนับเวลาเรียงลำดับเป็นปี โดยยึดเหตุการณ์ใดเหตุการณ์หนึ่งเป็นจุดเริ่มต้น เช่น พุทธศักราช ย่อว่า พ.ศ. เป็นศักราชที่เริ่มนับเมื่อพระโคตมพุทธเจ้าปรินิพพาน ในประเทศไทยเริ่มนับเมื่อปรินิพพานแล้ว ๑ ปี เช่นในประเทศไทยปี พ.ศ.๒๕๖๓: ส่วนในประเทศอื่นๆ เช่นเมียนมาร์ เริ่มต้นนับตั้งแต่วันตรัสรู้ จะเป็นปี พ.ศ.๒๕๖๔: ในประเทศศรีลังกาเปลี่ยนศักราชในวันวิสาขบูชา: ส่วนคริสต์ศักราช (ค.ศ.) เริ่มนับตั้งแต่พระเยซูคริสต์ประสูติ (หลัง พ.ศ.๕๔๔) เป็น ค.ศ.๑ การเทียบ พ.ศ.กับ ค.ศ.ทำได้โดยเอา พ.ศ.ตั้ง ลบด้วย (๕๔๔-๑) หรือลบด้วย ๕๔๓ เช่น ปี พ.ศ.๒๕๖๓ จะได้ปี ค.ศ.เท่ากับ ๒๕๖๓-๕๔๓ = ๒๐๒๐: จุลศักราช ย่อว่า จ.ศ.เป็นศักราชประจำชาติเมียนมาร์ เริ่มใช้ในสมัยอาณาจักรพุกาม ตั้งขึ้นเมื่อพระพุทธเจ้าปริพิพพานไปแล้ว ๑๑๘๑ ปี ดังนั้น จ.ศ.๑ จึงตรงกับ พ.ศ. ๑๑๘๑ เอกสารโบราณของไทยเริ่มใช้ จ.ศ.หลังสมัยที่กรุงศรีอยุธยาเสียแก่พม่า; ดู...ศก
ขุ๋ดดินกิ๋นหญ้า	ขุดดินฯกินฯห้ยฯา	[ขุดดินกินหย้า]	ก.(สำ) ขุดดินกินหญ้า - ทำงานแค่พอเลี้ยงชีพไปวันๆ เช่น รับจ้างทั่วไป
สม	ส฿มฯ	[สม]	น.โฉม,รูปร่าง ก.คลุกเคล้า,ผสม ว.ควร,รับกัน,เหมาะ
เข้า	เขั้า	[เข้า]	น.ข้าว - พืชที่ชาวเอเชียและชาวโลกใช้เมล็ดบริโภคเป็นอาหารหลักมาแต่โบราณ มีหลายชนิด หลายพันธุ์ ปัจจุบันบริเวณลุ่มน้ำโขงเป็นพื้นที่ปลูกข้าว มากที่สุดในโลก
ซายมาน	ซายฯมานฯ	[ซายมาน]	น.พื้นทรายที่มีน้ำขังอยู่ข้างล่าง เมื่อขึ้นเหยียบกระเพื่อมเหมือนฟองน้ำ
เต้สน์หมะที	เทส์นฯมัระฯที	[เทสน์มัทรี]	ก.แสดงพระธรรมเทศนามหาเวสสันดรชาดกกัณฑ์มัทรี
เสียกำอู้	เสยฯคำฯอู้	[เสียคำอู้]	ก.ผิดคำสัญญา,ไม่เป็นไปตามที่พูดกันไว้
เฮือนหน้อย	เริอฯรห้นฯอฯย	[เรือนหน้อย]	น.โรงครัว - ที่ปรุงอาหาร; เต๋าไฟ,ป่าเฮ่วเจ็๋ดแสน,เฮือนไฟ,โฮงไฟ,โฮงห้าง ก็ว่า