พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
หยฺ้านก๋ารอยฯานฯการฯ[อฺยฺ้านการ]ก.กลัวงาน,ไม่อยากทำงาน
นกก๋กน฿กฯก฿กฯ[นกกก]น.นกเงือก ภาษาถิ่นเหนือเรียก ''นกก๋ก''; - นกขนาดใหญ่ โดยมากมีลำตัวสีดำและขาว หางยาว ปากหนาใหญ่ ปีกกว้างใหญ่เวลาบินเสียงดังมาก อยู่รวมกันเป็นฝูงในป่าลึก ขณะตกไข่ตัวเมียจะขังตัวอยู่ในโพรงไม้ ให้เหลือเพียงช่องพอที่ตัวผู้จะส่งอาหารเข้าไปได้ กินเนื้อสัตว์และผลไม้เป็นอาหาร
หน้าอ่กห้นฯาอ฿กฯ[หน้าอก]น.หน้าอก - ด้านหน้าของอก
โต้งโท่฿งฯ[โท่ง]น.ทุ่ง,นา; ต้ง ก็ว่า
หยอยๆหยฯย[หยอยๆ]ว.เงื่องหงอย,ไม่ร่าเริง
ดาบดาปฯ[ดาบ]น.มีดยาวปลายแหลม
ปึ๋กปึกฯ[ปึก]น.ของสิ่งแบนที่ซ้อนกัน; ปึ๊บ ก็ว่า ว๑.ทึบ,โง่,ไม่ฉลาด เช่น ผญาปึ๋ก - ปัญญาทึบ ว๒.ฝืด,ไม่คล่อง,ไม่ยืดง่ายๆ
บ่าแคว้งขมบ่าฯแฅ้วฯงข฿มฯ[บ่าแฅว้งขม]น.มะแว้ง ภาษาถิ่นเหนือ(กำเมือง) เรียก ''บ่าแคว้งขม''; มะแว้ง หรือ บ่าแคว้งขม - เป็นไม้พุ่ม สูง 1-1.5 เมตร เปลือกต้นเรียบสีน้ำตาล ยอดอ่อนและต้นอ่อนมีขนสีขาว ใบเป็นใบเดี่ยวออกเรียงสลับ รูปไข่หรือขอบขนาน ปลายใบและโคนใบมน ขอบหยักเว้า สีเขียว มีขนนุ่ม ดอกออกเป็นช่อตามกิ่งหรือยอดใบ สีม่วง ผลรูปทรงกลม ขนาดประมาณ 0.7-1.0 ซ.ม. ผิวเรียบ ผลดิบสีเขียว เมื่อแก่สีเหลืองและส้ม มีรสขม ภายในมีเมล็ดจำนวนมาก กินได้ และใช้ทำยา
ยฺาดั๋บปิ๊ษอยฯาดัปฯพิษฯฯ[อฺยฺาดับพิษ]ดู...ยาแก้ปิ๊ด
หลงต๋าห฿ลฯงตา[หลงตา]ก.หลงตา - มีเหลือตกค้างอยู่โดยไม่เห็น,ปล่อยให้ผ่านตาไปโดยไม่ได้สังเกตเห็น; หลงหูหลงต๋า ก็ว่า.

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่