| ออกเสียงล้านนา | อักษรล้านนา | เทียบอักษรไทย | ความหมาย |
|---|---|---|---|
| ก่ำปอส้ม | กําพํอฯส้฿มฯ | [ก่ำพอส้ม] | ว.อมเปรี้ยวอมหวาน (ออกทางรสเปรี้ยวมากกว่ารสหวาน); ก๋ำปอส้ม ก็ว่า |
| พระอารามหลวง | ระฯพอารามฯหลฯวฯฯง | [พระอารามหลวง] | น.พระอารามหลวง ภาษาถิ่นเหนือเรียก ''วัดหลวง''; ดู...วัดหลวง |
| เอ็นขอด | เอนฯขอฯด | [เอนขอด] | น.เส้นเลือดขอด |
| ถงขะจา | ถ฿งฯขชา | [ถงขะชา] | น.ถุงหรือกระเป๋าเล็กๆ ที่ถักหรือทำขึ้นเพื่อบรรจุพระเครื่องหรือวัตถุมงคล; ถงขะนัน,ถงสะจา ก็ว่า |
| ขางน้ำนม | ขางฯนาฯน฿มฯ | [ขางน้ำนม] | น.อาการสุกรอบปากของเด็กในระยะกินนม; เป๋นเม่าก็ว่า ดู...เม่า น.๒ |
| จุ๋มปี๋ป่า | จุมปีป่า | [จุมปีป่า] | น.จำปีป่า |
| แก๋งอ่อมจิ๊นงัว | แกงฯอ่อฯมชิ้นฯง฿วฯ | [แกงอ่อมชิ้นงัว] | น.แกงอ่อมที่มีส่วนประกอบเป็น เนื้อวัว |
| น้ำมันพาย | นาฯมันฯระฯพายฯ | [น้ำมันพราย] | น.น้ำมันที่ได้จากการลนปลายคางของศพหญิงที่ตายพราย เชื่อว่าดีดใส่หรือป้ายผู้หญิงทำให้ผู้หญิงรัก |
| ตั๋งนี | ตังฯนี | [ตั๋งนี] | น.ชันโรง; ขี้ผึ้งของชันโรง มีลักษณะทรงกระบอกกลวงยื่นออกมาภายนอกรัง เรียก "ขี้ตั๋งนี" |
| บ่าแต๋งลาย | บ่าฯแตงฯลายฯ | [บ่าแตงลาย] | น.แตงไทย - ภาษาถิ่นเหนือ(กำเมือง) เรียก ''บ่าแต๋งลาย''; แตงไทย หรือ บ่าแต๋งลาย เป็นไม้ล้มลุก มีหลายพันธุ์ เถาแข็งและเหนียวจะเลื้อยไปตามพื้นดิน มีขนอ่อนปกคลุมตลอดทั้งลำต้นและใบ, ใบเป็นใบเดี่ยวขนาดใหญ่ ขอบใบหยัก ก้านใบยาว, ดอกสีเหลือง มีกลีบเลี้ยง 5 กลีบ ผลมีขนาดค่อนข้างใหญ่ รูปร่างกลมยาว ขนาด 12-15 ซ.ม. ยาว 20-25 ซ.ม. ผลอ่อนสีเขียวมีลายสีขาวพาดยาว เมื่อแก่เปลือกเปลี่ยนเป็นสีเหลือง ผิวเรียบเป็นมัน เนื้อในสีเหลืองอ่อนอมเขียว เมื่อสุกมีกลิ่นหอม รสหวาน, เมล็ดแบนรี สีครีม มีจำนวนมาก |