| ออกเสียงล้านนา | อักษรล้านนา | เทียบอักษรไทย | ความหมาย |
|---|---|---|---|
| ตานเกิด | ทาฯนฯเกิดฯ | [ทานเกิด] | ก.ทานเกิด - พิธีกรรมอย่างหนึ่งที่พ่อแม่หรือปู่ย่าตายาย ทำให้เด็กที่เกิดมา มีการเจ็บป่วยออดๆแอดๆ โดยไม่รู้สาเหตุ ร่างกายซูบผอม มักร้องไห้ตอนกลางคืน เป็นต้น ซึ่งมักจะทำในช่วงเด็กอายุ ๓ - ๑๐ เดือน มีเครื่องเซ่นต่างๆ อาหารหวานคาว ดอกไม้ธูปเทียน วางอยู่กลางราชวัตรที่มีผ้าเหลืองหรือจีวรคลุม ล้อมด้วยด้ายสายสิญจน์ อุ้มเด็กนั่งในที่นั้น นิมนต์พระสงฆ์ ๔ รูป ยืนอยู่มุมละรูป สวดมนต์สะเดาะเคราะห์ เป็นการปัดรังควาน ขอร้องวิงวอน ''พ่อเกิดแม่เกิด'' อย่าได้มารบกวนเบียดเบียนเด็ก ทำให้เด็กอยู่ดีมีสุข; ดู...ป้อเกิดแม่เกิด |
| แขนเสื้อ | แขนฯเสิ้อฯอ | [แขนเสื้อ] | น.ส่วนของเสื้อผ้าที่คลุมแขน |
| หยฺ่องสาย | อยฯอฯงสายฯ | [อฺยฺ่องสาย] | น.อุปกรณ์ที่ใช้ยึดสายไฟฟ้า สายโทรศัพท์ เป็นต้น ติดกับเสา ผนัง หรือ เพดานอาคาร |
| หม้อก๋า | หํมฯอฯ | [หม้อกา] | น.กาต้มน้ำ |
| หน้าแด่น | ห้นฯาแด่ | [หน้าแด่น] | ว.มีขนเป็นด่างเป็นดวงที่หน้าของสัตว์เช่นโค เป็นต้น |
| หลั๋กแหล่ง | หัลฯกแห่ลฯง | [หลักแหล่ง] | น.ที่อยู่ประจำ,หลักที่ใช้ผูกล่ามสัตว์ |
| แยงผ่อ | แยงฯผํอฯ | [แยงผ่อ] | ดู...แยง |
| ปี่ก้อย | ปี่ก้อฯยฯ | [ปี่ก้อย] | น.ปี่ขนาดเล็กในชุม |
| สะตัน | สทันฯ | [สทัน] | น.ฉัททันต์ - ช้างตระก..ล ๑ ใน ๑๐ ตระก..ล เรียกว่า "ฉัททันตหัตถี" มีกายสีขาวบริสุทธิ์ดั่งสีเงินยวง ปากและเท้าสีแดง มีงา ๖ งา |
| ไฮ | ไร | [ไร] | น๑.ไร - แมลงขนาดเล็ก เล็กเท่าหัวเข็มหมุดหรือเล็กกว่า มีหลายชนิด ชนิดดูดกินเลือดสัตว์ เช่นไรไก่, ชนิดทำลายพืช เช่นไรแดง เป็นต้น; น๒.เรียกต้นไทร ว่าต้นไฮ หรือ ต้นไม้ไฮ น๓.ส่วย; ดู...ส่วย |