พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
ปอดดินปอฯดดิ[ปอดดิน]น.ผักปอดดิน - ผักปอดที่ขึ้นตามบนบก
เจ๋ดีย์เจดียฯ ฿ฯ[เจดีย์]น.สิ่งที่ก่อเป็นรูปกลมหรือเหลี่ยมมีปลายแหลม บรรจุสิ่งที่เคารพนับถือมีพระธาตุเป็นต้น คนล้านนาเรียกเจดีย์ว่า "ธาตุ" เช่น ธาตุดอยสุ๋เต้พ - พระบรมธาตุดอยสุเทพ(เชียงใหม่),ธาตุจ้อแฮ-พระธาตุช่อแฮ(แพร่),ธาตุแจ้แห้ง-- พระธาตุแช่แห้ง(น่าน),ธาตุหลวงหละปูน - พระธาตุหริภุญชัย(ลำพูน).เจดีย์มี ๔ อย่าง ได้แก่ ๑.ธาตุเจดีย์ บรรจุพระธาตุพระพุทธเจ้าและพระสาวก ๒.ธรรมเจดีย์ บรรจุคำสอนของพระพุทธเจ้าและพระสาวก ๓.บริโภคเจดีย์ บรรจุเครื่องใช้สอยของพระพุทธเจ้าและพระสาวก และ ๔.อุทเทสิกเจดีย์ สังเวชนียสถาน-สถานที่ ประสูติ ตรัสรู้ แสดงปฐมเทศนา ปรินิพพาน ของพระพุทธเจ้า
ล่อหน้าลํอฯห้นฯา[ล่อหน้า]ก.ล้อเลียน,เย้าแหย่,ทำกิริยาอาการล้อเล่นหรือหยอกเล่น
บ๋กหย้าบ฿กฯห้ยฯา[บกหย้า]ก.ขุดเอาก้อหญ้าออกมักใช้กับกอหญ้าขนาดใหญ่และมีรากลึก เช่น หย้าเมืองวาย -หญ้าสาบเสือ,หย้าฅา - หญ้าคา เป็นต้น ถ้าเป็นหญ้าขนาดเล็ก เช่น หย้าก่อน-หญ้าเจ้าชู้,หย้าหนิ้วหมู - แห้วหมู ควรใช้ จ้ากหย้า,แถ๋ะหย้า,สุ๋หย้า หรือ แส๋ะหย้า
หื่นหื่นฯ[หื่น]ก.ร่วมประเวณี; ดู...เยียะห.. ว.ดีใจ,พอใจ,นิยมชมชื่น,เป็นที่พอใจ,สนุกสนาน. ถ้าใช้ประกอบหอม เป็น หอมหื่น หมายถึงหอมกรุ่น,หอมรัญจวนใจ
ฮ้องร้อฯง[ร้อง]ก๑.ร้อง - เปล่งเสียงดัง เช่น ฟ้าฮ้อง - ฟ้าร้อง, เสือฮ้อง - เสือร้อง ก๒.เรียก - บอกให้ไปหา เช่น แม่ฮ้องลูก - แม่เรียกลูก
จั๊กคูชักฯฅู[ชักฅู]น.สาคู - พรรณไม้ล้มลุก ต้นขนาดต้นขมิ้นหัวใช้ต้มกินและทำแป้ง
ไปๆมาๆไพๆ มาๆ[ไพๆ มาๆ]สำ.ในที่สุด,ท้ายที่สุด เช่น ไปๆมาๆก็ต๋ายละ - ในที่สุดก็ต้องตายจากไป
กิ๋นกั๋นกินฯกันฯ[กินกัน]ก.เป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน, กลมกลืนกัน
สะแหล็๋ดสะแหล้แสัๆลฯดแส้ๆลฯ[สะแหล็ดสะแหล้]ดู...แส้แหล้

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่