พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
ผีก..๋มผีกุม[ผีก..ม]ก.ผีสิง,ผีเข้าคุม,ผีเข้ายึดไว้ในอำนาจ; ผีอาจสั่งให้ทำสิ่งใดสิ่งหนึ่งโดยที่เจ้าของร่างที่ผีนั้นเข้าสิงทำตามคำสั่งโดยไม่รู้สึกตัว :ผีก๋วม,ผีเข้า,ผีตือ,ผีลง,ผีสึง ก็ว่า
จั๋กจักฯ,จั,จ[จัก]จั๋ก - น๑.คำนำหน้าของสัตว์เลื้อยคลานหรือแมลงบางชนิด เช่น จั๋กกิ้ม-จิ้งจก,จั๋กแต๋น-ตั๊กแตน; ก๑.จั๋ก - ทำให้เป็นแฉก เป็นเส้น หรือเป็นหยักด้วยเครื่องมือมีคม เช่น จั๋กตอก-จักตอก; ก๒.จั๋ก - จำได้,รับทราบ,รู้ เช่น บ่ฮู้จั๋ก-ไม่รู้จัก; ก๓.จั๋ก - แบ่งหรือแยกให้เป็นส่วนๆเท่ากัน เช่น จั๋กสอง-แบ่งครึ่ง/แบ่งเป็นสองส่วนเท่าๆ กัน; ว.จะ - คำช่วยกริยาบอกอนาคต เช่น จั๋กกิ๋น-จะกิน,จั๋กมีโจ้ก-จะมีโชค;
กว่างกอกก่วฯางฯกอฯก[กว่างกอก]น.แม่กว่างออกไข่ฝังไว้ตามพื้นดินใต้ต้นมะกอก หรือต้นก..๋ก ฟักตัวออกมาตามรากของต้นมะกอก ลำตัวเหมือนกว่างทั่วไป แต่เขาด้านบนเป็นแถบหนาสั้น ส่วนเขาล่างยาวโง้ง ลักษณะใบหน้าบึกบึน; กว่างก..๋ก ก็ว่า
ฮิริ,ฮิ[ริ,ฮิ]ก. ริ - เริ่มคิดหรือทำสิ่งที่ยังไม่มี หรือสิ่งแปลกๆใหม่ๆ,พยายาม
บุ๋มบุม[บุ๋ม]ว.ยุบเป็นรอยลึกลงไป เช่น แก้มบุ๋ม-ลักยิ้ม,กางบุ๋ม-คางบุ๋ม
ป้อฮ้างพํอฯร้างฯ[พ่อร้าง]น.ชายที่เลิกกับเมียแล้วและยังไม่ได้แต่งงานใหม่; ถ้าเป็นหญิงที่เลิกกับผัวแล้วและยังไม่ได้แต่งงานใหม่เรียก แม่ฮ้าง
เตหวะบุ๋ตรเตหวะดาเทวบุระฯตเทวดา[เทวบุตรเทวดา]น.เทพบุตรเทพธิดา - เทวดาเพศชายและเทวดาเพศหญิง
หนุ่มห่นฯม[หนุ่ม]ว.หนุ่ม - ไม่แก่,อ่อน,เยาว์,ยังไม่ครบเกณฑ์
หมาหื่นโป้งหมฯาหื่นฯโป้฿งฯ[หมาหื่นโป้ง]ดู...หมาขำโป้ง
แคงใจ๋แคลฯงไจ[แคลงใจ]ก.ไม่ไว้วางใจเพราะติดใจสงสัย

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่