พจนานุกรมภาษา ล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนา	อักษรล้านนา	เทียบอักษรไทย	ความหมาย
สะหลำขำกา	สํๆลฯาขำคาฯ	[สลำขำคา]	ว.ค้างคา,เกี่ยวเนื่อง,ติดกันรุงรัง
เคิง	เฅิงฯ	[เฅิง]	ก.เคือง,ข้อง,กังวล
ดอกจ๋ำป๋าลาว	ดอฯกจำปาลาวฯ	[ดอกจำปาลาว]	น.ดอกลั่นทม,ดอกลีลาวดี ถิ่นเหนือเรียก ''ดอกจ๋ำป๋าลาว''; - ไม้ยืนต้นมีหลายชนิดหลายขนาด ตั้งแต่พุ่มเตี้ยแคระ ๐.๙-๑.๒ เมตร จนถึงต้นที่สูงมาก อาจสูงถึง ๑๒ เมตร บางคนกล่าวว่าไม่ควรปลูก ''ต้นลั่นทม'' ในบริเวณบ้าน เพราะมึความเชื่อว่าเป็นอัปมงคล คือไปพ้องกับคำว่า ''ระทม'' ซึ่งแปลว่า เศร้าโศก ทุกข์ใจ จึงมีการเรียกชื่อใหม่ให้เป็นมงคล คือ ''ลีลาวดี'' หมายถึงดอกไม้ที่มีความสวยงามอ่อนช้อย ทำให้คนนิยมปลูกไม้นี้มากขึ้น ดอกผลิออกมาจากปลายยอดเหนือใบ หรือระหว่างใบ หรือใต้ใบ เป็นช่อใหญ่สวยงาม ดอกมีหลายสีขึ้นอยู่กับพันธุ์ เช่น สีขาว แดง ชมพู ขาวขุ่น เหลือง เหลืองอ่อน ส้ม, บางดอกมีหลายสี เช่น ขาวขอบชมพู, เหลืองไล่เฉดขาว, เหลืองไล่ขาวไปจนถึงชมพู, เหลืองขอบชมพู เป็นต้น มีกลิ่นหอม เป็นดอกไม้ประดับที่ออกดอกสวยงามตลอดปี; ดอกจุ๋มป๋าลาว ก็ว่า
สีเสียด	สีสยฯด	[สีเสียด]	ดู...ขี้เสียด
ฮากเลือดตั๋บปุ๋ด	รากฯเลิอฯดตัปฯปุด	[รากเลือดตับปุด]	ว.คำแช่งให้ผู้ที่โกงกิน ทุจริต จงมีอันเป็นไป ตับไตไส้พุงฉีกขาด
น้ำเมือก	นาฯเมิอฯก	[น้ำเมือก]	น.น้ำคร่ำ,น้ำทูนหัว
ต๋าติ๊พย์	ตาทิพ์ยฯ	[ตาทิพย์]	น.ตาทิพย์ -ตาวิเศษ มองเห็นในสิ่งที่คนปกติมองไม่เห็น
หนปายนอก	ห฿นฯพายฯนอฯก	[หนพายนอก]	น.ฝ่ายฆราวาส,ฝ่ายคฤหัสถ์; ปายนอก ก็ว่า
ต้านกั๋นถูก	ต้านฯกันฯถูก	[ต้านกันถูก]	ก.ชอบพอกัน,พูดจากันดี
เขียมเข้า	ขยฯมเขั้า	[เขียมเข้า]	ว.ข้าวหายาก,ข้าวมีน้อย