พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
สิ้นสิ้นฯ[สิ้น]น๑.ซิ่น - ผ้าถุง,ผ้านุ่งของสตรี น๒.ผ้าที่เอาไปพันที่โคนต้นไม้ที่โตแล้วแต่ยังไม่มีผล เชื่อว่าจะช่วยให้ออกผลได้
เหน่ยเหิ่อฯยฯ[เหน่ย]ก.เหนื่อย - รู้สึกล้า,อ่อนแรง,อ่อนกำลัง,อิดโรย
จืนชืนฯ[ชืน]น๑.ตะกั่ว - ธาตุโลหะสำคัญ ที่มีการใช้มากเป็นอันดับ ๕ รองจาก เหล็ก อลูมิเนียม ทองแดง และสังกะสี เพราะมีคุณสมบัติหลอมเหลวง่าย สามารถตีหรือขึ้นรูปได้ง่าย ใช้ประโยชน์ในงานอุตสาหกรรมหลายชนิด เช่น แบตเตอรี อุตสาหกรรมสี ลูกกระสุน ยุทธภัณฑ์; น๒.แก้วจืน - กระจกตะกั่ว กระจกสีที่ใช้ในการตกแต่ง เช่น ฐานชุกชี (แท่นแก้ว) ช่อฟ้า ตามวัดต่างๆ; น๓.งูจืน - งูแสงอาทิตย์ - งูไม่มีพิษ ลำตัวสีน้ำตาลถึงดำ; ว.ไม่มีน้ำยา - ความไม่สามารถในทางใดทางหนึ่ง (มักใช้ในทางตำหนิ) เช่น ไม่มีน้ำยา หมดน้ำยา.
แป๊แพ้[แพ้]ก.ชนะ - ทำให้ฝ่ายตรงข้ามแพ้, มีชัยเหนืออีกฝ่าย; ว.ทำได้,สำเร็จ,ลุล่วง: ภาษาล้านนา(คำเมือง) ''แป๊'' คู่กกับ ''ก๊าน'', แพ้ (ออกเสียง แป๊) หมายถึง ชนะ, ก๊าน หรือ ค้าน หมายถึง แพ้: ภาษาไทย ''ชนะ'' คู่กกับ ''แพ้'', คำว่า ''แพ้'' ในภาษาล้านนากับภาษาไทย มีความหมายตรงกันข้าม
สุ่นซายสุ่รซายฯ[สุ่นซาย]ก.แทรกอยู่ในกองทราย อย่างแมงช้าง
หมอเมืองหํมฯอฯเมิอฯง[หมอเมือง]น.หมอพื้นบ้านล้านนา - ผู้มีความรู้ความชำนาญในการให้บริการด้านการรักษาโรคด้วยทางไสยศาสตร์คือการใช้คาถาอาคม มีการเสกเป่า การเช็ด การแหก ขวากซุย หรือการรักษาด้วยวิธีการแบบ "มด" คือการทรงเจ้าเข้าผี รักษาด้วยจิตวิญญาณ หรือรักษาด้วยวิธีการแบบ "หมอยา" คือการใช้ยาสมุนไพรต่างๆ แต่ถ้ามีการรักษาโรคทั้งสามวิธีรวมกัน เรียก "มดหมอ"
บิ่นหน้าหากั๋นบิ่นฯห้นฯาหากันฯ[บิ่นหน้าหากัน]ก.หันหน้าเข้าหากัน,ร่วมมือกัน,ปรึกษากัน
หมู้หม้าหมูบหมาบหู้ห้มฯาหูบหมฯาปฯ[หมู้หม้าหมูบหมาบ]ดู...หมูบหมาบ
ยั้งเย้ายั้งฯเยั้า[ยั้งเย้า]ก.หยุด,พัก,เลิก
หมั่นมาแอ่วหั่มฯรมาแอ่วฯ[หมั่นมาแอ่ว]ว.มาเที่ยวบ่อยๆ

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่