พจนานุกรมภาษา ล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนา	อักษรล้านนา	เทียบอักษรไทย	ความหมาย
หละเบียบ	รบยฯบ	[ระเบียบ]	น.แบบแผน/ข้อกำหนด/ข้อบังคับ ที่วางไว้เป็นแนวปฏิบัติหรือดำเนินการ เช่น ระเบียบวินัย ระเบียบการของโรงเรียน กำหนดการประชุม: (ยืม-ระเบียบ)
ผั๋กกาน้า	ผักฯคาฯนาฯ	[ผักคาน้า]	น.ผักคะน้า - พืชล้มลุก ลำต้นเดี่ยวกลมๆ อวบใหญ่ สีเขียวนวล สูงประมาณ ๓๐ ซม. ใบเดี่ยวรูปรีแกมรูปไข่ ใบกว้างใหญ่ สีเขียวนวล เป็นผักที่นิยมรับประทานมากในปัจจุบัน ทั้งลำต้นและใบมีรสหวาน กรอบ มักใช้ประกอบอาหารจำพวกผัดและทอดเป็นส่วนใหญ่
ยินสู้	ยินฯสู้	[ยินสู้]	ดู...ยินจื้นสู้
แล่งแก้ง	แล่งฯแค้งฯ	[แล่งแค่ง]	ว.เหยียดยาว(ตามหลังนอนหรือวางนอนลง)ใช้กับคนหรือสิ่งของขนาดเล็ก เป็น นอนแล่งแก้ง - นอนทอดแขนทอดขา,วางยาวเหยียด; ถ้าของขนาดใหญ่ใช้ นอนล่างก้าง; แล่งแซ่ง ก็ว่า
หัวอ๋ก	ห฿วฯอ฿กฯ	[หัวอก]	น.จิตใต,ความรู้สึก
เศรษฐี	เสฏีพฯฯ	[เสฏฐี]	น.เศรษฐี - คนมั่งมี,คนรวย; คนมี ก็ว่า
แซะ	แซะ	[แซะ]	น.ชะนาง - เครื่องมือจับปลาทำด้วยไม้ไผ่สานมีด้ามสำหรับถือ ใช้เชือกโยงตรงขอบปาก ใช้ช้อนจับปลาหรือสัตว์น้ำตัว เล็กๆ วิธีช้อนใช้มือข้างหนึ่งจับด้ามดันไป ข้างหน้า มืออีกข้างหนึ่งจับเชือกช่วย พยุงยกขึ้นเพื่อ จับเอาสัตว์น้ำที่เข้ามาทางปากแซะ
เอื้อง ต๋าควาย	เอิ้อฯงตาฅวฯายฯ	[เอื้องตาฅวาย]	น.เอื้องตาควาย/เอื้องคำตาควาย - ภาษาถิ่นเหนือ(คำเมือง)เรียก ''เอื้องต๋าควาย''; เป็นกล้วยไม้อิงอาศัย ลำต้นรูปแท่งดินสอกลม ขนาด 1.2-1.5 ซ.ม. สูง 0.8-1.5 เมตร, ใบรูปรีแกมขอบขนาน กว้าง 3 ซ.ม. ยาว 10-12 ซ.ม.มีขีดตามยาวสีม่วงแดง ทิ้งใบเมื่อผลิดอก, ดอกออกเป็นช่อตามข้อใกล้ปลายยอดเป็นพวงห้อยลง 7-10 ดอกต่อช่อ เมื่อบานเต็มที่ประมาณ 7 ซ.ม.กลีบเลี้ยงและกลีบดอกสีครีม ขอบกลีบสีชมพู กลีบปากมีแต้มสีเลือดหมูขนาดใหญ่บริเวณโคนด้านในทั้ง 2 ข้าง ทำให้เวลาดอกบานดูคล้ายกับดวงตาของควาย จึงถูกตั้งชื่อว่า ''เอื้องตาควาย'' ไม่มีกลิ่น แต่สีสันสวยงาม
เก๊นม่ำ	เค้นฯม่ำ	[เค้นม่ำ]	ก.นุ่งผ้าหยักรั้ง - ขมวดชายผ้านุ่งรวบเอาปลายลอดหว่างขาสอดเหน็บไว้ด้านหลังเอว. เฟ็ดม่ำ,เฮ้นม่ำ,เฮ้ดม่ำ ก็ว่า
ทองกวาว	ทอฯงควฯาฯวฯ	[ทองควาว]	น.ทองกวาว ภาษาถิ่นเหนือเรียก ''กว๋าว''; ดู...กว๋าว