พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
ล่วงล้ำล่วฯง[ล่วงล้ำ]ก.ผ่านเกินเข้าไป,บุกรุก,ละเมิด; ล่วงล้ำก๊ำเกิ๋น ก็ว่า
ล้อนหลังคาล้อฯรหัลฯงฅา[ล้อนหลังฅา]ก.รื้อหลังคาออก
ศ๋ะก๋ะลาจ๊ะศกราช[ศกราช]น.ศักราช - ระบบการนับเวลาเรียงลำดับเป็นปี โดยยึดเหตุการณ์ใดเหตุการณ์หนึ่งเป็นจุดเริ่มต้น เช่น พุทธศักราช ย่อว่า พ.ศ. เป็นศักราชที่เริ่มนับเมื่อพระโคตมพุทธเจ้าปรินิพพาน ในประเทศไทยเริ่มนับเมื่อปรินิพพานแล้ว ๑ ปี เช่นในประเทศไทยปี พ.ศ.๒๕๖๓: ส่วนในประเทศอื่นๆ เช่นเมียนมาร์ เริ่มต้นนับตั้งแต่วันตรัสรู้ จะเป็นปี พ.ศ.๒๕๖๔: ในประเทศศรีลังกาเปลี่ยนศักราชในวันวิสาขบูชา: ส่วนคริสต์ศักราช (ค.ศ.) เริ่มนับตั้งแต่พระเยซูคริสต์ประสูติ (หลัง พ.ศ.๕๔๔) เป็น ค.ศ.๑ การเทียบ พ.ศ.กับ ค.ศ.ทำได้โดยเอา พ.ศ.ตั้ง ลบด้วย (๕๔๔-๑) หรือลบด้วย ๕๔๓ เช่น ปี พ.ศ.๒๕๖๓ จะได้ปี ค.ศ.เท่ากับ ๒๕๖๓-๕๔๓ = ๒๐๒๐: จุลศักราช ย่อว่า จ.ศ.เป็นศักราชประจำชาติเมียนมาร์ เริ่มใช้ในสมัยอาณาจักรพุกาม ตั้งขึ้นเมื่อพระพุทธเจ้าปริพิพพานไปแล้ว ๑๑๘๑ ปี ดังนั้น จ.ศ.๑ จึงตรงกับ พ.ศ. ๑๑๘๑ เอกสารโบราณของไทยเริ่มใช้ จ.ศ.หลังสมัยที่กรุงศรีอยุธยาเสียแก่พม่า; ดู...ศก
ลูกยิงลูกยิงฯ[ลูกยิง]น.ลูกสะใภ้ - เมียของลูกชาย; ไป๊,ลูกไป๊ ก็ว่า
แฟะนมแฟะน฿มฯ[แฟะนม]ดู...แฟะ ก๒.
หลั่นปั๊บหั่ลฯรพัปฯ[หลั่นพับ]น.นาขั้นบันได - นาที่ทำลดหลั่นตามเชิงเขา, บันไดที่มีไม้ปิดหลังระหว่างขั้น
ลังไม้ลังฯไม้[ลังไม้]น.ลังที่ทำด้วยไม้,ลังบรรจุไม้
จ๋าเหลือจาเหิลฯอ[จาเหลือ]ก.พูดเกินความจริง,ใส่ความ
ขอนซ้ายขอฯรซ้ายฯ[ขอนซ้าย]น.ข้างซ้าย
กิ๋นบ๋กจ๋กลงกินฯบ฿กฯจ฿กฯล฿งฯ[กินบกจกลง]ก.เลือกกินข้าวเฉพาะตรงกลางกล่องข้าว เชื่อกันว่าการกระทำลักษณะเช่นนี้ไม่ดี

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่