พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
ตึงจายตึงยิงทึงฯชายฯทึงฯยิงฯ[ทึงชายทึงยิง]น.ทั้งชายและหญิง
โมงต๋าโม฿งฯตา[โมงตา]ก.เหลือกตา
สีอิ้นสีอิ้นฯ[สีอิ้น]น.สีเขียวอ่อน
จวาดจวฯาดฯ[จวาด]ก.โฉบเฉี่ยว
ปอดน้ำปอฯดนาฯ[ปอดน้ำ]น.ผักแพงพวย - พืชน้ำ ลำต้นทอดเลื้อยไปตามผิวน้ำ ตามข้อมีนวมสีขาวคล้ายฟองน้ำช่วยพยุง ออกดอกเดี่ยว ดอกสีขาว โคนกลีบดอกและเกสรสีเหลืองอ่อน ยอดอ่อนกินได้
เฟ็ดม่ามป่ามขาดฯเฟัดฯม่ามฯป่ามฯขา[เฟ็ดม่ามป่ามขา]ดู...เฟ็ดม่ำ
เลาะโลอฯะ[เลาะ]ก.ลิด - เด็ดหรือตัดออกเพื่อแต่ง เช่น เลาะกิ่งไม้ - ลิดกิ่งไม้, เคาะ ต่อยหรือ เฉือนริมออก เช่น เลาะบ่าม่วง - เฉือนเนื้องมะม่วงออกเป็นชิ้นเล็กๆ, เดินเลียบ ไปตามขอบ รั้ว เสา หรือหลักที่ปักไว้ เป็นต้น เช่น เตียวเลาะน้ำเหมือง - เดินเลียบไปตามลำเหมือง
หลัวหิงไฟพะเจ้าห฿ลฯวฯหิงฯไฟระฯพเจั้า[หลัวหิงไฟพระเจ้า]น.ท่อนฟืนที่นำมาถวายวัดเพื่อใช้จุดผิงไฟคลายหนาวแก่พระพุทธรูป; ดู...ตานหลัวหิงไฟพระเจ้า
ซะไซ้ซะไซ้[ซะไซ้]ว.ขวักไขว่,สับสน,บ่อยๆ
ต๋าแหลวตาแหลฯวฯ[ตาแหลว]น.เฉลว - เครื่องจักสานชนิดหนึ่ง ทำด้วยไม้ไผ่ที่จักเป็นเส้นเล็กๆ บางๆ นำมาขัดกัน ให้ตรงกลางเป็นตาหกเหลี่ยม ปล่อยชายตอกออกไปคล้ายกับรัศมีแสงอาทิตย์ กว้างประมาณ ๒ คืบ ใช้ปักไว้เป็นเครื่องหมายทางพิธีกรรม มีลักษณะใช้บ่งบอกถึงอาณาเขตหวงห้าม และบอกถึง กรรมสิทธิ์ในที่นา หรือใช้ประกอบพิธีสืบชะตา เพื่อให้อยู่เย็นเป็นสุขและอายุยืน เพราะเชื่อว่าต๋าแหลวจะช่วยดูแลป้องกันผี หรือสิ่งชั่วร้ายต่างๆ ต๋าแหลวจะมองเห็นหมด เห็นได้กว้างไกลดังตาของเหยี่ยว จะได้ระวังตัว

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่