พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
ตานเกิดทาฯนฯเกิดฯ[ทานเกิด]ก.ทานเกิด - พิธีกรรมอย่างหนึ่งที่พ่อแม่หรือปู่ย่าตายาย ทำให้เด็กที่เกิดมา มีการเจ็บป่วยออดๆแอดๆ โดยไม่รู้สาเหตุ ร่างกายซูบผอม มักร้องไห้ตอนกลางคืน เป็นต้น ซึ่งมักจะทำในช่วงเด็กอายุ ๓ - ๑๐ เดือน มีเครื่องเซ่นต่างๆ อาหารหวานคาว ดอกไม้ธูปเทียน วางอยู่กลางราชวัตรที่มีผ้าเหลืองหรือจีวรคลุม ล้อมด้วยด้ายสายสิญจน์ อุ้มเด็กนั่งในที่นั้น นิมนต์พระสงฆ์ ๔ รูป ยืนอยู่มุมละรูป สวดมนต์สะเดาะเคราะห์ เป็นการปัดรังควาน ขอร้องวิงวอน ''พ่อเกิดแม่เกิด'' อย่าได้มารบกวนเบียดเบียนเด็ก ทำให้เด็กอยู่ดีมีสุข; ดู...ป้อเกิดแม่เกิด
แขนเสื้อแขนฯเสิ้อฯอ[แขนเสื้อ]น.ส่วนของเสื้อผ้าที่คลุมแขน
หยฺ่องสายอยฯอฯงสายฯ[อฺยฺ่องสาย]น.อุปกรณ์ที่ใช้ยึดสายไฟฟ้า สายโทรศัพท์ เป็นต้น ติดกับเสา ผนัง หรือ เพดานอาคาร
หม้อก๋าหํมฯอฯ[หม้อกา]น.กาต้มน้ำ
หน้าแด่นห้นฯาแด่[หน้าแด่น]ว.มีขนเป็นด่างเป็นดวงที่หน้าของสัตว์เช่นโค เป็นต้น
หลั๋กแหล่งหัลฯกแห่ลฯง[หลักแหล่ง]น.ที่อยู่ประจำ,หลักที่ใช้ผูกล่ามสัตว์
แยงผ่อแยงฯผํอฯ[แยงผ่อ]ดู...แยง
ปี่ก้อยปี่ก้อฯยฯ[ปี่ก้อย]น.ปี่ขนาดเล็กในชุม
สะตันสทันฯ[สทัน]น.ฉัททันต์ - ช้างตระก..ล ๑ ใน ๑๐ ตระก..ล เรียกว่า "ฉัททันตหัตถี" มีกายสีขาวบริสุทธิ์ดั่งสีเงินยวง ปากและเท้าสีแดง มีงา ๖ งา
ไฮไร[ไร]น๑.ไร - แมลงขนาดเล็ก เล็กเท่าหัวเข็มหมุดหรือเล็กกว่า มีหลายชนิด ชนิดดูดกินเลือดสัตว์ เช่นไรไก่, ชนิดทำลายพืช เช่นไรแดง เป็นต้น; น๒.เรียกต้นไทร ว่าต้นไฮ หรือ ต้นไม้ไฮ น๓.ส่วย; ดู...ส่วย

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่