พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
ไม้ห้าไม้ฯห้า[ไม้ห้า]น.ไม้หว้า - หว้าเป็นไม้ยืนต้น เนื้อแข็ง ขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ อาจสูงได้ถึง ๓๐ เมตร ไม่ผลัดใบ เรือนยอดโปร่ง ผลไม้เมื่อสุกสีม่วงเข้มจนถึงดำคล้ายองุ่น รสหวานอมฝาดเล็กน้อย นิยมทำแปรรูปเป็น น้ำลูกหว้า เยลลี่ และแยม ส่วนต่างๆ เช่น ใบ ผล เปลือก เมล็ด ใช้เป็นยารักษาโรคได้หลายชนิด
ผิ๋ดเปิ้นผิดฯเพิ่นฯ[ผิดเพิ่น]ดู...ผิ๋ดต้าน
จั๋งก๋อนแดง จังฯกอฯรแดงฯ[จังกอนแดง]น.บัวแดง,บัวจงกลนี
เม้มผ้าต่องเม้มผ้าต่อฯง[เม้มผ้าต่อง]ก.พับชายผ้าขาวม้า
เถียงคอเป๋นเอนถยฯงฅํอฯเปนฯเอนฯ[เถียงฅอเปนเอน]ก.โต้ตอบอย่างรุนแรง,เถียงไปอย่างไร้เหตุผล
ป๋าปวนปลฯาพวฯร[ปลาพวน]น.ปลากระพง - ปลาทะเลชนิดหนึ่งสามารถปรับตัวให้อยู่ในน้ำกร่อยหรือน้ำจืดได้ ลำตัวหนา ด้านข้างแบน หัวโต จะงอยปากค่อนข้างยาวแหลม ตาโต ปากกว้างยืดหดได้ ฟันเป็นฟันเขี้ยวอยู่บนขากรรไกรบนและล่าง ขอบกระดูกแก้มเป็นหนามแหลม
ลืมป้อลืมแม่ลืมฯพํอฯลืมฯแม่[ลืมพ่อลืมแม่]ก.โตขึ้นมีความเป็นอยู่สุขสบายดีแล้วกลับลืมพ่อลืมแม่ ไม่ตอบแทนบุญคุณพ่อแม่ เรียกว่าเป็นคน "อกตัญญู"
ผั๋กกะถินผักฯกถินฯ[ผักกะถิน]น.ผักกระถิน - ไม้พุ่มยืนต้น สูงประมาณ ๑.๕-๕ เมตร ลำต้นกลม แข็งและเหนียว เป็นพืชผักสมุนไพร ใบประกอบแบบขนนกสองชั้น เรียงสลับ ปลายและโคนใบมน ดอกเป็นช่อแบบช่อกระจุกแน่น ออกตามง่ามใบและปลายกิ่ง สีขาวนวล รูปร่างกลม ฝักออกเป็นพวง ใช้ยอดอ่อน ฝักอ่อน เป็นผักและเครื่องเคียงในการรับประทาน; ผั๋กกั๋นถิน ก็ว่า
จ้ำล่ำชําลํา[ช่ำล่ำ]ว.สักพักหนึ่ง,ชั่วครู่,ไม่นานเท่าไหร่,ไกลแต่ไม่ไกลนัก; สะล่ำ ก็ว่า
ผัวตองเมียตองผ฿วฯทอฯงเมยฯทอฯง[ผัวทองเมียทอง]น.ผัวก๊งเมียก๊ง - คู่สามีภรรยาที่ต่างก็เป็นนักเลงสุรา

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่