พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
ไตไท[ไท]น. ไทใหญ่ - คนไทยและคนลาวเรียกชนกลุ่มนี้ว่า "เงี้ยว" คนไทใหญ่เองเรียกตัวเองว่า "ไต" ตั้งบ้านเรือนอยู่ในประเทศไทย พม่า ลาว และประเทศจีนตอนใต้ ในประเทศไทยพบชาวไทใหญ่อยู่ในจังหวัดเชียงใหม่ เชียงราย แม่ฮ่องสอน และเพชรบูรณ์ เป็นกลุ่มชนชาติที่มีรากเหง้าทางวัฒนธรรม เช่นการพูด ฯลฯ คล้ายคนไทยในล้านนา
มัดต๋ายมัดฯตายฯ[มัดตาย]ก.มัดตาย - เชือกหรือเส้นด้ายเป็นต้น ที่ผูกกันเป็นปม เมื่อผูกแล้วแก้ยาก หรือแก้ออกไม่ได้
โย่งโย่฿งฯ[โย่ง]ดู...ย่ง
เจ๋าะฮูเด็งโจอฯะรูเดังฯ[เจาะรูเด็ง]ก.เจาะจมูกซุง สำหรับลอดสายโซ๋เพื่อใช้ในการชักลาก หรือเคลื่อนย้าย
จ้าดลำชาดฯลำ[ชาดลำ]ว.อร่อยมาก,อร่อยจริงๆ,ถูกปาก
ละหมาดลหมฯาดฯ[ละหมาด]น.ละหมาด-พิธีกรรมเกี่ยวการนมัสการในศาสนาอิสลาม เพื่อชำระจิตให้บริสุทธิ์ ปฏิบัติวันละ ๕ ครั้ง; หละหมาด ก็ว่า
ลำไม้ลำไม้[ลำไม้]น.ต้นไม้ที่ไม่มีกิ่งหรือราก
เล้าเรั้า[เร้า]น๑.ปีระกา - ชื่อปีนักษัตรปีที่ ๑๐ ใช้ไก่เป็นสัญลักษณ์
จ๋วนจวฯร[จวน]ก.พบ,ประสบโดยบังเอิญ ว.เกือบจะ,ใกล้,รำไร
ขวันเข้าต๊องขัวฯรเขั้าท้อฯง[ขวันเข้าท้อง]ว.ขวัญเข้าท้อง - ชาวล้านนาเชื่อว่า สตรีผู้กำลังตั้งท้อง ที่เรียกว่า "แม่มาน" อาจเดินข้ามข้าวของเครื่องใช้ของผู้อื่น หรือบางครั้งไปเยี่ยมคนป่วย (ขวัญคนป่วยอ่อนแอมักออกจากเจ้าของ) ทำให้ขวัญของคนป่วยเข้าท้องแม่มาน ซึ่งแม่มานไม่ทราบว่าขวัญของผู้ป่วยเข้าท้องหรือไม่ จนกระทั่งคลอดจึงทราบ เนื่องจากเด็กมีอาการเจ็บป่วย ร้องไห้ไม่หยุด รักษาไม่หาย ญาติจะไปถามร่างทรง หรือหมอเมืองในชุมชนเพื่อทำนายทายทักว่าเกิดขึ้นจากอะไร ซึ่งจะต้องแก้ไขด้วยพิธี "ผ่าขวัญ"; ดู...ผ่าขวัญ

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่