| ออกเสียงล้านนา | อักษรล้านนา | เทียบอักษรไทย | ความหมาย |
|---|---|---|---|
| ดอกคำปู้จู้ | ดอฯกฅำปู้จู้ | [ดอกฅำพู้จู้] | น.ดอกดาวเรือง - ล้านนาเรียก ''ดอกคำปู้จู้'' ไม้พุ่มล้มลุก อายุประมาณ ๑ ปี สูง ๓๐-๑๐๐ ซ.ม. ลำต้นสีเขียวและเป็นร่อง ทั้ังต้นเมื่อนำมาขยี้จะมีกลิ่นเหม็น ออกดอกเป็นดอกเดี่ยวตามปลายยอด สีเหลืองสดหรือเหลืองอมส้ม กลีบดอกเรียงซ้อนกันหลายชั้นเป็นวงรี ขนาดประมาณ ๕-๑๐ ซ.ม. มีกลีบเลี้ยงดอกเป็นสีเขียวเชื่อมติดกันหุ้มโคนช่อดอก ก้านชูดอกยาว ดอกดาวเรืองนอกจากจะมีสรรพคุณทางยามากมาย ยังสามารถนำมาประกอบอาหารรับประทานได้ เช่น ดอกตูม ใช้ลวกจิ้มน้ำพริก แกล้มลาบ, ดอกบาน นำไปปรุงแบบยำใส่เนื้อ ทำน้ำยำแบบรสหวานคล้ายน้ำจิ้มไก่ หรือน้ำจิ้มทอดมัน เป็นต้น |
| ฟ้าฮ่าม | ฟ้าร่ามฯ | [ฟ้าร่าม] | น.ฟ้าอร่าม,แสงเงินแทงทอง,แสงสว่างที่พวยพุ่งขึ้นทางขอบฟ้าทิศตะวันออกยามรุ่งอรุณ |
| ขุมต่อ | ขุมตํอฯ | [ขุมต่อ] | น.รังของตัวต่อชนิดหนึ่ง เรียก "ต่อขุม" ที่ทำเป็นหลุมหรือโพรงอยู่ใต้ดิน ขนาดตัวโต เหล็กไนมีพิษมาก ถ้าถูกรุมต่อยอาจถึงแก่ชีวิตได้ |
| เคียวหละอ่อน | ฅยฯวหลฯะอ่อฯร | [เฅียวหละอ่อน] | ก.แหย่เด็ก |
| ตานธรรม | ทาฯนฯธัม์มฯ | [ทานธัมม์] | ก.ถวายคัมภีร์ใบลานไว้กับวัด |
| จุ๋หมาหน้อยขึ้นดอย | จุหมฯาห้นฯอฯขึ้นฯดอฯยฯ | [จุหมาหน้อยขึ้นดอย] | สำ.หลอกใช้หรือหลอกเอาประโยชน์จากผู้ที่ด้อยกว่า,หลอกให้หวังอย่างลมๆแล้งๆ เช่น หลอกให้หลงรัก |
| แป๋งหน้าเซอะ | แปลฯงห้นฯาเซิอฯะ | [แปลงหน้าเซอะ] | ดู...แป๋งหน้าง่าว |
| หน้อง | ห้นฯอฯง | [หน้อง] | น.กะเทย (ใช้ในจังหวัดแพร่) ดู...ปู๊เมีย |
| กิ๋นผัว | กินฯผ฿วฯ | [กินผัว] | ว.มีผัวกี่คนๆก็ตายไปก่อนหมด; แป๊ผัว ก็ว่า |
| เก้าผมวิดว้อง | [เกล้าผมวิดว้อง] | น.ลักษณะของการเกล้าผมที่เหน็บปลายผมไว้เป็นวงเล็กๆ |