พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา
โดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์
เรียน 10 คำใหม่
| ออกเสียงล้านนา | อักษรล้านนา | เทียบอักษรไทย | ความหมาย |
|---|---|---|---|
| บ่าน้ำค..ยจ๊าง | บ่าฯนาฯฅวฯยฯช้างฯ | [บ่าน้ำฅ..ยช้าง] | น.น้ำเต้าที่มีลักษณะและขนาดเหมือนอวัยวะสืบพันธุ์ของช้างเพศผู้ |
| ปิ๋ดต๋า | ปิดฯตา | [ปิดตา] | ก.ใช้มือหรือสิ่งอื่นปิดที่ตา,ไม่ยอมให้เห็น |
| มอกจั๋บ | มอฯกจัปฯ | [มอกจับ] | ว.พอเหมาะพอดี,ขนาดพอดี,รสพอดี |
| ปี๋ | ปี | [ปี] | น.ปี - ระยะเวลาที่โลกโคจรรอบดวงอาทิตย์ ๑ รอบ เป็นเวลา ๑๒ เดือน ตามสุริยคติ ราว ๓๖๕ วัน |
| ยฺาก้อบ | อยฯาคอฯบ | [อฺยฺาคอบ] | น.ยาพอก - ยาที่ใช้โปะบริเวณที่ปวด หรือที่ปากแผล |
| ต่ำก๋าง | ตํากลฯางฯ | [ต่ำกลาง] | น.ท่ามกลาง |
| กี๊มี้ | คี้มี้ | [คี้มี้] | ว.มักใช้ประกอบ ดำ เป็น ดำกี๊มี้ - ดำปลอด; ขี้หมี้ ก็ว่า |
| ดอกขะยง | ดอฯกขะย฿งฯ | [ดอกขะยง] | น.ดอกประยงค์ ภาษาถิ่นเหนือเรียก ''ดอกขะยง''; ประยงค์ หรือ ขะยง - เป็นไม้พุ่มกึ่งยืนต้นขนาดเล็ก ทรงพุ่มทึบค่อนข้างกลม สูงประมาณ 2-5 เมตร เปลือกเรียบสีเทา, ใบเป็นใบประกอบแบบขนนกออกเรียงสลับ รูปรีหรือรูปไข่กลับ โคนแหลมปลายมน, ดอกออกเป็นช่อ ยาวประมาณ 5 ซ.ม.ออกตามซอกใบและปลายกิ่ง ในแต่ละช่อมีดอกขนาดเล็กมากกว่า 10 ดอก สีเหลือง มี 6 กลีบ รูปทรงกลมคล้ายไข่ปลา ซ้อนกันไม่บานออก กลิ่นหอมแรงลอยไปไกล แม้แห้งก็ยังหอมอยู่ ออกดอกตลอดปี ส่งกลิ่นหอมตลอดวัน, ผลทรงกลมรี ขนาด 1-1.2 ซ.ม. ผลอ่อนสีเหลืองอ่อน เมื่อสุกเป็นสีแดงเข้มเกือบดำ มีเมล็ดสีน้ำตาล 1-2 เมล็ด: ราก ใบ ดอก มีสรรพคุณเป็นสมุนไพร |
| จะไปอู้ ดัง | จะไพอู้ดังฯ | [จะไพอู้ดัง] | ว.อย่าพูดเสียงดัง |
| ล้านหน้าหมอง | ล้านฯห้นฯาหมฯอฯง | [ล้านหน้าหมอง] | น.เรียกวัวตัวไม่มีขวัญที่หน้าผาก ถือว่าเป็นวัวอัปลักษณ์ อัปมงคล |