พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
ก๋ารการฯ[กาน,การ]น.งานที่ทำด้วยความรู้ความชำนาญ,ถ้างานที่ทำด้วยกำลัง เช่น แบก หาม เรียก เวียก
เจี้อกสายดังเชิอฯกสายฯดังฯ[เชือกสายดัง]น.ตะพาย - เชือกที่ร้อยจมูกวัวหรือควาย; เรียกกิริยาที่เอาเชือกร้อยจมูกวัวควายว่า "สนตะพาย"
หลว้าง(หลว กล้ำ)ห้ลฯวฯางฯ[หลว้าง]ดู...หล้วง น๒.หลฺวาดๆ(หลว กล้ำ) sลซkดq [หลวาดๆ] ว.ร้อนผ่าว,ไปอย่างรวดเร็วและมีปริมาณมาก เช่น น้ำไหลหลวาดๆ - น้ำที่มีปริมาณมาก (แม่น้ำ,ลำคลอง เป็นต้น) ไหลอย่างรวดเร็ว ถ้ามีปริมาณน้อยจากแหล่งน้ำขนาดเล็ก ไหลช้าๆ เรียกไหลหลิ๋ดๆ
ลองดีลอฯงดี[ลองดี]ก.หาทางพิสูจน์ว่าจะดีจริงหรือไม่ (มักเป็นไปในเชิงท้าทายเพื่อการต่อสู้)
ยวมยวฯม[ยวม]ดู...ยม
จ๊กช฿กฯ[ชก]น.จอบ - เรียกจอบว่า ขอจ๊ก หรือ ขอบ๋ก ก๑.สับหรือขุด เช่น จ๊กดิน -ขุดดิน; ก๒.กริยาที่เอามะเหงกเขกกัน เช่น เอามือจ๊กหัว - เอามะเหงกเขกหัว; ก๓.กริยาที่สัตว์เช่นม้าเอาเท้าหน้าสับโขก เช่น ม้าจ๊กคอก
โก่งโท้งโน้งโก่งฯโท้฿งฯโน้฿งฯ[โก่งโท้งโน้ง]ดู...ก่ง โต้งโน้ง
หยฺ้ามอยฯ้ามฯ[อฺยฺ้าม]น.ถุงย่าม;ย่ามพระ - ของใช้ประจำตัว สำหรับใส่สิ่งของ ของพระภิกษุ สามเณร; ถงย่าม ก็ว่า
จงช฿งฯ[ชง]น.เรียกไก่อูว่า ไก่จง ก.จ้องมองอย่างไม่พอใจ ว.สันทัด,ระหง
มะมะ[มะ]น.คำนำหน้าเรียกผลไม้หลายอย่างกร่อนมาจากคำว่า "หมาก" ซึ่งแปลว่าลูกไม้ (ล้านนาใช้หลายอย่าง เช่น บะ บ่า หมะ หม่า หมาก) ในพจนานุกรมฉบับมรดกล้านนานี้จะใช้ "บ่า" เป็นศัพท์ยืน เช่น บ่าม่วง - มะม่วง บ่าโอ - ส้มโอ บ่า หนุน - ขนุน เป็นต้น

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่