พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
ป้าดก๊องพาท์ยฯค้อฯง[พาทย์ค้อง]น๑.ฆ้องวง; น๒.วงปี่พาทย์ - เครื่องประโคมที่มีปี่มอญ, ฆ้องวง,ระนาด,กลอง
ก๋วมน้ำบ่อกวฯมนาฯํ้บํอฯ[กวมน้ำบ่อ]ก.ครอบบ่อน้ำ -ใช้สิ่งของปิดบ่อน้ำ หรือสร้างบ้านเรือนปิดทับบ่อน้ำ
ก้นจี๊ก้฿นฯชี้[ก้นชี้]น.พริกชี้ฟ้า - พริกชนิดหนึ่ง ปลายของผลชี้ขึ้น เรียก พิกก้นจี๊ หรือ พิกก้นปิ้น ว.เรียกส่วนก้นที่กระดกสูงขึ้น
หยุ๋บมือหยฯบมื[หยุบมือ]ก.จับมือ
ง้อมง้อฯม[ง้อม]ก.โน้มไปทางหน้า,น้อมไปเบื้องหน้า เช่น แป๋งหัวแม่ตี๋นง้อม-ทำหัวแม่เท้าโน้มงอไปข้างหน้า; ง้ม ก็ว่า
อุ๋ต๊ะก..๋กเขป๋ะสีมา(บาลี)³ทกุเกขฯบสีมา[อุทก..กฺเขปสีมา]ดู...อุ๋ต๊ะก..๋กเขป๋ะสีมา.
กระเจี๊ยบแดงระฯกชยฯบแดงฯ[กระเชียบแดง]น.กระเจี๊ยบแดง ภาคเหนือเรียก ''ส้มปู๋ หรือ บ่าเก๋งเค็ง''; ดู...บ่าเก๋งเค็ง
โรงทาน ออกเสียง โฮงตานโร฿งฯทาฯนฯ[โรงทาน]น.โรงทาน -ภาษาไทยถิ่นเหนือ (คำเมือง) ว่า ''โฮงตาน''; ดู...โฮงตาน
ตุ้นทุ่ร[ทุ่น]ก.นิ่ง,ไม่เคลื่อนไหว,ไม่เสียหาย,สิ้นเปลืองน้อยลง
เตียนก้าคิงทยฯรค่าฯฅิงฯ[เทียนค่าฅิง]น.เทียนขี้ผึ้งที่มีความสูงเท่ากับตัวและจำนวนเส้นด้ายไส้ของเทียนเท่ากับอายุของผู้เป็นเจ้าของที่ใช้ในพิธีสืบชะตาเปรียบกับวิถีชีวิตของคนเรา ถ้าจุดเทียนไฟติดดีให้แสงสว่างโชติช่วง ชีวิตก็เจริญรุ่งเรือง ถ้าเทียนไม่ค่อยติด หรือติดๆดับๆ ชีวิตก็อับเฉา เมื่อเทียนไหม้หมดก็เหมือนชีวิตเราทุกรูปทุกนามย่อมถึงกาลอวสานดับไปสู่ปรโลก จะเป็นมนุษยโลก สวรรค์โลก หรือนรกภูมิ ขึ้นอยู่กับกรรมที่ได้กระทำ

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่