พจนานุกรมภาษา ล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนา	อักษรล้านนา	เทียบอักษรไทย	ความหมาย
มอง	มอฯง	[มอง]	น.ครกกระเดื่อง ภาษาไทยถิ่นเหนือ (คำเมือง) เรียก ''มอง''; เป็นของใช้พื้นบ้านที่ใช้สำหรับตำข้าว ถั่ว ข้าวโพด และตำแป้ง เป็นต้น ปัจจุบันมีการใช้กันน้อยมาก จะมีบางหมู่บ้านที่ไม่มีโรงสีข้าว หรืออยู่ในชนบทห..างไกล ส่วนประกอบของครกกระเดื่อง ได้แก่ ''ตัวครก'' ทำด้วยไม้เนื้อแข็ง เช่นไม้แดง ไม้เกล็ด
ปุ๋นป๋อง	ปุรปอฯง	[ปุนปอง]	ก.พยายาม,อยากได้
ก่ำบึ้ง	กําบึ้งฯ	[ก่ำบึ้ง]	น.บึ้ง - แมงมุมขนาดใหญ่ ลำตัวยาวกว่า ๓ ซ.ม.ขึ้นไป ตัวสีน้ำตาล จนถึงน้ำตาลอมดำ ขุดรูอยู่ใต้ดินไม่ถักใย คอยจับสัตว์เล็กๆ กิน; อี่บึ้ง ก็ว่า
เล่า	เลั่า	[เล่า]	ก๑.นินทา,ลือ,แพร่ข่าว ก๒.อ่าน,ท่อง เช่น เล่าหนังสือ - ท่องหนังสือ ว.อีก,เพิ่มขึ้น,ด้วย,ซ้ำซาก เช่น อู้แล้วๆเล่าๆ - พูดซ้ำๆ ซากๆ,พูดแล้วพูดอีก
มุ	มุ	[มุ]	ก.ซบ อย่างซบหน้าลงบนโต๊ะ; ถ้าก้มหน้าลงไม่มากอย่างซบบนท่อนแขน เรียก เมาะ
เสียห..าง	เสยฯห่างฯ	[เสียห..าง]	ก.ทิ้งให้ร้าง ว.ร้าง - ทอดทิ้งไว้
ปู่จ๋ารย์	ปู่จาร์ยฯ	[ปู่จารย์]	น.มัคนายก - ผู้นำรับผิดชอบทางศาสนพิธีทั้งหมด เริ่มแต่การแนะนำ การจัดสถานที่ การอาราธนา ศีล,อาราธนาธรรม,โอกาสเวนทาน คู่กับแก่วัด; ปู่อาจ๋าน ก็ว่า; ดู...แก่วัด
กว่างกอก	ก่วฯางฯกอฯก	[กว่างกอก]	น.แม่กว่างออกไข่ฝังไว้ตามพื้นดินใต้ต้นมะกอก หรือต้นก..๋ก ฟักตัวออกมาตามรากของต้นมะกอก ลำตัวเหมือนกว่างทั่วไป แต่เขาด้านบนเป็นแถบหนาสั้น ส่วนเขาล่างยาวโง้ง ลักษณะใบหน้าบึกบึน; กว่างก..๋ก ก็ว่า
เยอ	เยิอฯ	[เยอ]	ก.ยก - มักใช้กับการยกพานหรือเครื่องบูชาเพื่อเป็นการถวาย; ยง,เยิง,โยง ก็ว่า
เจ๋ดีย์ซายสุ๋ดส้าว	เจดียฯซายฯสุดส้าวฯ	[เจดีย์ซายสุดส้าว]	น.เจดีย์ทรายขนาดใหญ่และสูงขนาดปลายไม้ส้าว มีที่วัดเจ็ดลิน อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ เจดีย์นี้ก่อในเทศกาลสงกรานต์ทุกปี ใช้ทรายประมาณ ๔๕๐ ลูกบาศก์เมตร สูงกว่า ๒๐ เมตร ใช้ไม้ไผ่สานกั้นทรายเป็นชั้นๆ ทำขั้นบันไดขึ้นไปปักตุงและช่อจนถึงยอดของเจดีย์ ดู...ไม้ส้าว