| ออกเสียงล้านนา | อักษรล้านนา | เทียบอักษรไทย | ความหมาย |
|---|---|---|---|
| สิ้น | สิ้นฯ | [สิ้น] | น๑.ซิ่น - ผ้าถุง,ผ้านุ่งของสตรี น๒.ผ้าที่เอาไปพันที่โคนต้นไม้ที่โตแล้วแต่ยังไม่มีผล เชื่อว่าจะช่วยให้ออกผลได้ |
| เหน่ย | เหิ่อฯยฯ | [เหน่ย] | ก.เหนื่อย - รู้สึกล้า,อ่อนแรง,อ่อนกำลัง,อิดโรย |
| จืน | ชืนฯ | [ชืน] | น๑.ตะกั่ว - ธาตุโลหะสำคัญ ที่มีการใช้มากเป็นอันดับ ๕ รองจาก เหล็ก อลูมิเนียม ทองแดง และสังกะสี เพราะมีคุณสมบัติหลอมเหลวง่าย สามารถตีหรือขึ้นรูปได้ง่าย ใช้ประโยชน์ในงานอุตสาหกรรมหลายชนิด เช่น แบตเตอรี อุตสาหกรรมสี ลูกกระสุน ยุทธภัณฑ์; น๒.แก้วจืน - กระจกตะกั่ว กระจกสีที่ใช้ในการตกแต่ง เช่น ฐานชุกชี (แท่นแก้ว) ช่อฟ้า ตามวัดต่างๆ; น๓.งูจืน - งูแสงอาทิตย์ - งูไม่มีพิษ ลำตัวสีน้ำตาลถึงดำ; ว.ไม่มีน้ำยา - ความไม่สามารถในทางใดทางหนึ่ง (มักใช้ในทางตำหนิ) เช่น ไม่มีน้ำยา หมดน้ำยา. |
| แป๊ | แพ้ | [แพ้] | ก.ชนะ - ทำให้ฝ่ายตรงข้ามแพ้, มีชัยเหนืออีกฝ่าย; ว.ทำได้,สำเร็จ,ลุล่วง: ภาษาล้านนา(คำเมือง) ''แป๊'' คู่กกับ ''ก๊าน'', แพ้ (ออกเสียง แป๊) หมายถึง ชนะ, ก๊าน หรือ ค้าน หมายถึง แพ้: ภาษาไทย ''ชนะ'' คู่กกับ ''แพ้'', คำว่า ''แพ้'' ในภาษาล้านนากับภาษาไทย มีความหมายตรงกันข้าม |
| สุ่นซาย | สุ่รซายฯ | [สุ่นซาย] | ก.แทรกอยู่ในกองทราย อย่างแมงช้าง |
| หมอเมือง | หํมฯอฯเมิอฯง | [หมอเมือง] | น.หมอพื้นบ้านล้านนา - ผู้มีความรู้ความชำนาญในการให้บริการด้านการรักษาโรคด้วยทางไสยศาสตร์คือการใช้คาถาอาคม มีการเสกเป่า การเช็ด การแหก ขวากซุย หรือการรักษาด้วยวิธีการแบบ "มด" คือการทรงเจ้าเข้าผี รักษาด้วยจิตวิญญาณ หรือรักษาด้วยวิธีการแบบ "หมอยา" คือการใช้ยาสมุนไพรต่างๆ แต่ถ้ามีการรักษาโรคทั้งสามวิธีรวมกัน เรียก "มดหมอ" |
| บิ่นหน้าหากั๋น | บิ่นฯห้นฯาหากันฯ | [บิ่นหน้าหากัน] | ก.หันหน้าเข้าหากัน,ร่วมมือกัน,ปรึกษากัน |
| หมู้หม้าหมูบหมาบ | หู้ห้มฯาหูบหมฯาปฯ | [หมู้หม้าหมูบหมาบ] | ดู...หมูบหมาบ |
| ยั้งเย้า | ยั้งฯเยั้า | [ยั้งเย้า] | ก.หยุด,พัก,เลิก |
| หมั่นมาแอ่ว | หั่มฯรมาแอ่วฯ | [หมั่นมาแอ่ว] | ว.มาเที่ยวบ่อยๆ |