พจนานุกรมภาษา ล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนา	อักษรล้านนา	เทียบอักษรไทย	ความหมาย
กอม	คอฯม	[คอม]	น๑.แมงกอม - แมลงปีกแข็งตัวโตกว่าหัวไม้ขีดไฟเล็กน้อย ชอบเจาะฝังตัวอยู่ในผลไม้ น๒.ระเบียง,หน้าเรือน ก.ขึ้นขี่บนหลัง,ขึ้นควบบนหลัง (มักใช้กับสัตว์หรือแมลงตัวผู้ขึ้นควบหลังตัวเมียเพื่อผสมพันธุ์ เช่นกว่าง เป็นต้น)
ผั่นจี้ก..่ง	ผั่นฯจี้กุ่ง	[ผั่นจี้ก..่ง]	ดู...ปั่นจี้ก..่ง
ขวั๋กๆ จีๆ	ขัวฯกๆ ชีๆ	[ขวักๆ ชีๆ]	ก.คุ้ยเขี่ย,ทำให้สิ่งที่สงบแล้วต้องวุ่นวายขึ้นอีก สำ.ฟื้นฝอยหาตะขาบ
ก๊างเตียน	ค้าฯงฯทยฯร	[ค้างเทียน]	น.เชิงเทียน - เครื่องตั้งเทียน ๑ เล่ม หรือกว่านั้น เพื่อประโยชน์ในการให้แสงสว่าง ประกอบพิธีกรรม หรือประดับตกแต่ง
ดอกสะบันงา	ดอฯกสบันฯงา	[ดอกสะบันงา]	น.ดอกกระดังงา ถิ่นภาคเหนือเรียก ''ดอกสะบันงา'': กระดังงา หรือ สะบันงา - ไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ไม่ผลัดใบ สูงประมาณ 15-20 เมตร ทรงพุ่มแน่น ใบเป็นใบเดี่ยวดกหนาทึบ กว้าง 4-9 ซ.ม. ยาว 7-12 ซ.ม.โคนมนกลม ปลายแหลม ช่อดอกสั้น ช่อหนึ่งๆ มี 3-6 ดอก ขณะยังอ่อนสีเขียว เมื่อแก่เป็นสีเหลือง มีกลิ่นหอมแรง กลีบยาว อ่อน มี 6 กลีบ แบ่งเป็น 2 ชั้นๆ ละ 3 กลีบ ห้อยปลายลง บิดเป็นเกลียว นิยมนำมาลนไฟ ใช้อบน้ำร่วมกับดอกไม้หอมชนิดอื่น ผลรูปไข่สีเขียวเข้ม เมื่อแก่เปลี่ยนเป็นสีดำ ออกดอกออกผลตลอดปี
ถะหลาบ	ระฯตาปฯ,ถๆลฯาปฯ	[ตราบ,ถะหลาบ]	ว.กระทั่ง,จนถึง,ตราบ
ปิ๋ง	ปิลฯง	[ปลิง]	น.ปลิง - สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังตัวกลมยาว ยืดหรือหดตัวได้คล้ายทาก ดูดเลือดเป็นอาหาร เช่น ปลิงควาย
ก่องคอยอ	ก่อฯงฅํอฯยํอฯ	[ก่องฅอยอ]	ว.ลักษณะของคนหรือสัตว์ซึ่งตัวเล็ก เตี้ย หลังโกง; ถ้าตัวใหญ่ รูปร่างสูง ใช้ โก่งโคโย
ฮังแฮ้ง	รังฯแร้งฯ	[รังแร้ง]	น.รังของอีแร้ง
จ่อม	จ่อฯม	[จ่อม]	น.ชื่ออาหารอย่างหนึ่ง ที่ใช้พืช/สัตว์/แมง/แมลง หรือ ไข่ ขนาดเล็กๆ ดองประมาณ 1-3 คืน เพื่อให้มีรสเปรี้ยวเล็กน้อย แล้วนำมาปรุงรส เช่น ผักจ่อม,ปลาจ่อม,ก..้งจ่อม,แมงมันจ่อม; ก.ปล่อยสิ่งของลงไปยังสิ่งอื่น เช่น จ่อมเบ็๋ด - ตกปลา; ก๒.ดองอาหารประมาณ ๑ - ๓ คืนเพื่อให้มีรสเปรี้ยวเล็กน้อย เช่น ผั๋กจ่อม,ป๋าจ่อม,แมงมันจ่อม