พจนานุกรมภาษา ล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนา	อักษรล้านนา	เทียบอักษรไทย	ความหมาย
ดอกคำปู้จู้	ดอฯกฅำปู้จู้	[ดอกฅำพู้จู้]	น.ดอกดาวเรือง - ล้านนาเรียก ''ดอกคำปู้จู้'' ไม้พุ่มล้มลุก อายุประมาณ ๑ ปี สูง ๓๐-๑๐๐ ซ.ม. ลำต้นสีเขียวและเป็นร่อง ทั้ังต้นเมื่อนำมาขยี้จะมีกลิ่นเหม็น ออกดอกเป็นดอกเดี่ยวตามปลายยอด สีเหลืองสดหรือเหลืองอมส้ม กลีบดอกเรียงซ้อนกันหลายชั้นเป็นวงรี ขนาดประมาณ ๕-๑๐ ซ.ม. มีกลีบเลี้ยงดอกเป็นสีเขียวเชื่อมติดกันหุ้มโคนช่อดอก ก้านชูดอกยาว ดอกดาวเรืองนอกจากจะมีสรรพคุณทางยามากมาย ยังสามารถนำมาประกอบอาหารรับประทานได้ เช่น ดอกตูม ใช้ลวกจิ้มน้ำพริก แกล้มลาบ, ดอกบาน นำไปปรุงแบบยำใส่เนื้อ ทำน้ำยำแบบรสหวานคล้ายน้ำจิ้มไก่ หรือน้ำจิ้มทอดมัน เป็นต้น
ฟ้าฮ่าม	ฟ้าร่ามฯ	[ฟ้าร่าม]	น.ฟ้าอร่าม,แสงเงินแทงทอง,แสงสว่างที่พวยพุ่งขึ้นทางขอบฟ้าทิศตะวันออกยามรุ่งอรุณ
ขุมต่อ	ขุมตํอฯ	[ขุมต่อ]	น.รังของตัวต่อชนิดหนึ่ง เรียก "ต่อขุม" ที่ทำเป็นหลุมหรือโพรงอยู่ใต้ดิน ขนาดตัวโต เหล็กไนมีพิษมาก ถ้าถูกรุมต่อยอาจถึงแก่ชีวิตได้
เคียวหละอ่อน	ฅยฯวหลฯะอ่อฯร	[เฅียวหละอ่อน]	ก.แหย่เด็ก
ตานธรรม	ทาฯนฯธัม์มฯ	[ทานธัมม์]	ก.ถวายคัมภีร์ใบลานไว้กับวัด
จุ๋หมาหน้อยขึ้นดอย	จุหมฯาห้นฯอฯขึ้นฯดอฯยฯ	[จุหมาหน้อยขึ้นดอย]	สำ.หลอกใช้หรือหลอกเอาประโยชน์จากผู้ที่ด้อยกว่า,หลอกให้หวังอย่างลมๆแล้งๆ เช่น หลอกให้หลงรัก
แป๋งหน้าเซอะ	แปลฯงห้นฯาเซิอฯะ	[แปลงหน้าเซอะ]	ดู...แป๋งหน้าง่าว
หน้อง	ห้นฯอฯง	[หน้อง]	น.กะเทย (ใช้ในจังหวัดแพร่) ดู...ปู๊เมีย
กิ๋นผัว	กินฯผ฿วฯ	[กินผัว]	ว.มีผัวกี่คนๆก็ตายไปก่อนหมด; แป๊ผัว ก็ว่า
เก้าผมวิดว้อง		[เกล้าผมวิดว้อง]	น.ลักษณะของการเกล้าผมที่เหน็บปลายผมไว้เป็นวงเล็กๆ