| ออกเสียงล้านนา | อักษรล้านนา | เทียบอักษรไทย | ความหมาย |
|---|---|---|---|
| ก๋าร | การฯ | [กาน,การ] | น.งานที่ทำด้วยความรู้ความชำนาญ,ถ้างานที่ทำด้วยกำลัง เช่น แบก หาม เรียก เวียก |
| เจี้อกสายดัง | เชิอฯกสายฯดังฯ | [เชือกสายดัง] | น.ตะพาย - เชือกที่ร้อยจมูกวัวหรือควาย; เรียกกิริยาที่เอาเชือกร้อยจมูกวัวควายว่า "สนตะพาย" |
| หลว้าง(หลว กล้ำ) | ห้ลฯวฯางฯ | [หลว้าง] | ดู...หล้วง น๒.หลฺวาดๆ(หลว กล้ำ) sลซkดq [หลวาดๆ] ว.ร้อนผ่าว,ไปอย่างรวดเร็วและมีปริมาณมาก เช่น น้ำไหลหลวาดๆ - น้ำที่มีปริมาณมาก (แม่น้ำ,ลำคลอง เป็นต้น) ไหลอย่างรวดเร็ว ถ้ามีปริมาณน้อยจากแหล่งน้ำขนาดเล็ก ไหลช้าๆ เรียกไหลหลิ๋ดๆ |
| ลองดี | ลอฯงดี | [ลองดี] | ก.หาทางพิสูจน์ว่าจะดีจริงหรือไม่ (มักเป็นไปในเชิงท้าทายเพื่อการต่อสู้) |
| ยวม | ยวฯม | [ยวม] | ดู...ยม |
| จ๊ก | ช฿กฯ | [ชก] | น.จอบ - เรียกจอบว่า ขอจ๊ก หรือ ขอบ๋ก ก๑.สับหรือขุด เช่น จ๊กดิน -ขุดดิน; ก๒.กริยาที่เอามะเหงกเขกกัน เช่น เอามือจ๊กหัว - เอามะเหงกเขกหัว; ก๓.กริยาที่สัตว์เช่นม้าเอาเท้าหน้าสับโขก เช่น ม้าจ๊กคอก |
| โก่งโท้งโน้ง | โก่งฯโท้฿งฯโน้฿งฯ | [โก่งโท้งโน้ง] | ดู...ก่ง โต้งโน้ง |
| หยฺ้าม | อยฯ้ามฯ | [อฺยฺ้าม] | น.ถุงย่าม;ย่ามพระ - ของใช้ประจำตัว สำหรับใส่สิ่งของ ของพระภิกษุ สามเณร; ถงย่าม ก็ว่า |
| จง | ช฿งฯ | [ชง] | น.เรียกไก่อูว่า ไก่จง ก.จ้องมองอย่างไม่พอใจ ว.สันทัด,ระหง |
| มะ | มะ | [มะ] | น.คำนำหน้าเรียกผลไม้หลายอย่างกร่อนมาจากคำว่า "หมาก" ซึ่งแปลว่าลูกไม้ (ล้านนาใช้หลายอย่าง เช่น บะ บ่า หมะ หม่า หมาก) ในพจนานุกรมฉบับมรดกล้านนานี้จะใช้ "บ่า" เป็นศัพท์ยืน เช่น บ่าม่วง - มะม่วง บ่าโอ - ส้มโอ บ่า หนุน - ขนุน เป็นต้น |