พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา
โดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์
ออกเสียงล้านนา | อักษรล้านนา | เทียบอักษรไทย | ความหมาย |
---|---|---|---|
ใจ้ | ไช่ | [ใช่] | ว.ใช่ - คำรับรองหรือตอบรับว่าเป็นเช่นนั้นจริง; แม่น,แม่นแล้ว ก็ว่า |
กวั๋ก | กัวฯก | [กวัก] | น๑.ระวิง - เครื่องที่เอาเข็ดด้ายหรือไหมสวม แล้วดึงเส้นด้ายหรือไหมเข้าสู่หลอดด้าย ช่วยให้เส้นด้ายหรือไหมไม่ขาดยุ่ง น๒.นกกวัก - ชื่อนกที่ชอบหากินตามหนองน้ำ ลำตัวสั้น ขาและนิ้วยาวหน้าผากและลำตัวด้านล่างสีขาว ร้องดังกวั๋ก ๆ ๆ; นกหวั๋ก ก็ว่า ก.กวัก,วัก; ดู...กวั๊ก |
สืบจ๊ะต๋า | สืปฯชตา | [สืบชะตา] | ก.สืบชะตา, สืบชาตา - พิธีกรรมที่ได้ยึดถือตามความเชื่อที่มีมาแต่โบราณของชาวล้านนากระทำเพื่อให้เกิดความเป็นสิริมงคล เป็นการต่ออายุให้ยืนยาว เกิดกำลังใจและความหวัง โดยการขออำนาจที่เหนือธรรมชาติช่วยขจัดปัดเป่าภยันตรายที่มี อยู่ให้หมดไป; สืบจาต๋า ก็ว่า |
ฮักแต๊แอเต๊า(คำผวน) | รักฯแท้แอเทั้าฯ | [รักแท้แอเท้า] | คำผวนของฮักแต๊เอาแต๊ |
หลั๋บเลิ็ก | หัลฯบเลิักฯ | [หลับเลิ็ก] | ก.หลับลึก - การนอนของคนเราสามารถแบ่งได้เป็น ๓ ระยะ ได้แก่ ระยะที่ ๑.เริ่มง่วง - เป็นช่วงที่เริ่มจะนอนหลับ โดยทั่วไปจะเป็นช่วงเวลาสั้นๆ ในระยะนี้สมองจะเริ่มทำงานช้าลง, ระยะที่ ๒.ช่วงผล็อยหลับหรือเคลิ้มหลับ - เป็นช่วงรอยต่อระหว่าง 'เริ่มหลับ' ไปยัง 'หลับลึก' ในระยะนี้หัวใจจะเริ่มเต้นช้าลง อุณหภูมิในร่างกายจะลดลงเล็กน้อย, ระยะที่ ๓. ช่วงหลับลึก - การหลับในระยะนี้ ร่างกายจะเริ่มไม่ค่อยตอบสนองต่อสิ่งเร้าภายนอก ถ้าถูกปลุกจะงัวเงียมาก ร่างกายจะอยู่ในภาวะพักผ่อนมากที่สุด และมีการหลั่ง โกรทฮอร์โมน (อังกฤษ-Growth Hormone): //การนอนหลับให้มีคุณภาพ ไม่ได้หมายถึงการนอนที่มีชั่วโมงเยอะ แต่หมายถึง ''เข้านอนให้ถูกเวลา'' เนื่องจากโกรทฮอร์โมนจะหลั่งออกมามากที่สุดในเวลาเที่ยงคืนจนถึงตี ๔ ฉะนั้นเวลาหลับที่ดีที่สุดคือหลับก่อนเที่ยงคืน เพราะโกรทฮอร์โมนจะช่วยซ่อมแซมร่างกาย และชะลอพวกริ้วรอยต่างๆ// |
สำนัก | สำนักฯ | [สำนัก] | น.สำนัก - ที่ทำการ,ที่อยู่,ที่อาศัย |
ดาวอฺยฺวาด | ดาวฯ£วฯาดฯ | [ดาวอฺยฺวาด] | น.อุกกาบาต,ผีพุ่งใต้; ดาวหล่น,ผีปุ้งส้าว ก็ว่า |
ตุ๊พะ | ทุระฯพ | [ทุพระ] | น.พระภิกษุสามเณร |
ไปนอก | ไพนอฯก | [ไพนอก] | ก.ไปต่างประเทศ |
เจี้ยก้อม | เจ้ยฯก้อฯม | [เจี้ยก้อม] | น.นิทานขำขัน มักเป็นเรื่องสั้นๆตลกโปกฮา สองแง่สองง่ามค่อนข้างลามก; เจี้ยพั๊วะ ก็ว่า |