พจนานุกรมภาษา ล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนา	อักษรล้านนา	เทียบอักษรไทย	ความหมาย
หนหลังควะๆ	ห฿นฯ฿นฯหัลฯงฅวฯะๆ	[หนหลังฅวะๆ]	ก.ถอยกรูด,ไม่ยอมสู้
ก๋าแหน (ห นำ)	กาแหนฯ	[กาแหน]	น.ชื่อพรรณไม้น้ำหลายชนิด ลอยอยู่ตามน้ำ; แหน ก็ว่า
จะล่ำ	ชลํา	[ชะล่ำ]	ว.ชั่วครู่,ชั่วเวลาสั้นๆ; จ้ำล่ำ,สะล่ำ ก็ว่า
ว่าวลอย	ว่าฯวฯลอฯยฯ	[ว่าวลอย]	ดู...โกมลอย
งามแต๊งามว่า	งาแท้งามฯว่าฯ	[งามแท้งามว่า]	ดู...งามแต๊
ผีเสื้อบ้าน	ผีเสิ้อฯอบ้าฯนฯ	[ผีเสื้อบ้าน]	น.อารักษ์ ประจำหมู่บ้าน คือวิญญาณของเจ้าผู้ครองบ้าน ซึ่งชาวบ้านปลูกศาลแล้วเชิญวิญญาณนั้นมาสิงสถิตอยู่ เรียกว่า "หอเสื้อบ้าน" เชื่อกันว่า "เสื้อบ้าน" จะช่วยปกป้องให้หมู่บ้านนั้นให้แคล้วคลาดจากสิ่งชั่วร้ายต่างๆ ตามปกติทุกปีจะมีการเซ่นไหว้ด้วยหัวหมู ไก่ต้มทั้งตัว เหล้าขาว เหล้าแดง ดอกไม้ธุปเทียน เป็นต้น ในช่วงฤดูกาลก่อนเข้าพรรษา เพื่อขอให้ ผีเสื้อบ้าน คุ้มครองปกปักรักษาผู้คนในหมู่บ้านให้อยู่เย็นเป็นสุข; ผีหมู่บ้าน ก็ว่า
บัวหัวเสา	บ฿วฯห฿วฯเสัา	[บัวหัวเสา]	น.ส่วนประกอบทางสถาปัตยกรรม ที่ทำเป็นรูปกลีบบัวตกแต่งที่หัวเสา
ล้ำ	ลํา	[ล้ำ]	ก.ข้ามผ่านเข้าไปเกินเขตที่กำหนดผ่าน,เลย เช่น ยืนล้ำเส้น ว.ยิ่ง,ล้น เช่น งามล้ำ - สวยยิ่ง
โอ	โอ	[โอ]	น.ขันตักน้ำ มักเป็นเครื่องเขิน
ไม้ซอมพอหลวง	ไม้ซอฯมภํอฯหลฯวฯง	[ไม้ซอมภอหลวง]	น.ต้นหางนกยูงฝรั่ง - ไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ ลำต้นและตามกิ่งไม่มีหนาม เปลือกต้นเรียบ สีเทา ทรงพุ่มต้นแผ่กว้าง ใบเป็นใบประกอบแบบขนนกสองชั้น ดอกเป็นช่อออกที่ปลายกิ่ง มีกลีบ ๕ กลีบ สีแดง แสด หรือเหลือง ออกดอกปีละครั้ง ขณะออกดอกจะผลัดใบ ผลเป็นลักษณะฝักถั่วแบน ยาวประมาณ ๓๐-๖๐ กว้างประมาณ ๓-๕ เซนติเมตร โค้งเป็นรูปดาบเป็นข้อๆ แต่ละข้อมีเมล็ด ๑ เมล็ด