พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
ผั๋กปาบดอยผักฯปลฯาบฯฯดอฯยฯ [ผักปลาบดอย]น.ผักปลาบช้าง - ไม้ล้มลุก ส่วนโคนของลำต้นจะทอดราบกับพื้นก่อน แล้วจึงชูตั้งขึ้น ลำต้นตรงเป็นข้อปล้อง สีเขียวเมื่อแก่เป็นสีม่วงอ่อน สูงประมาณ ๓๐-๑๐๐ ซม. ใบเป็นใบเดี่ยว รูปหอก ปลายใบแหลม โคนใบมนหรือเรียวแคบ ขอบเรียบ กว้าง ๐.๕-๑.๕ นิ้ว ยาว ๑.๕-๔.๐ นิ้ว สีเขียว มีขนทั้ง ๒ ข้าง ก้านใบเป็นกาบห่อหุ้มลำต้น มีสรรพคุณทางยาหลายอย่าง เช่น ยาฟอกเลือด บำรุงเลือด ขับพิษเลือด แก้เลือดกำเดา แก้พิษร้อนถอนพิษไข้เป็นต้น
อั๊บหื้ออั้ปฯหื้[อั้บหื้อ]ดู...อั๊บ
มันต้างมันฯต้างฯ[มันต้าง]น.มันสำปะหลัง ภาษาไทยภาคเหนือเรียก ''มันต้าง'': มันสำปะหลัง หรือ มันต้าง - เป็นไม้พุ่ม ลำต้นเป็นข้อๆ สูงประมาณ ๑-๕ เมตร มีรากสะสมอาหารเป็นหัวยาว ลำต้นเปราะ ใบเป็นใบเดี่ยวเรียงเวียนสลับรอบลำต้น ลักษณะรูปโล่ ขอบใบแยกเป็นแฉกประมาณ ๓-๙ แฉก เว้าลึกเกือบถึงโคนใบ มีดอกตัวผู้และตัวเมียอยู่บนต้นเดียวกัน แต่แยกกันอยู่คนละดอกในช่อเดียวกัน เป็นพืชที่ใช้ประโยชน์ได้ทุกส่วน ตั้งแต่ยอดไปจนถึงหัวมัน เพื่อการบริโภคเป็นอาหารมนุษย์ และอาหารสัตว์ รวมถึงใช้แปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ในอุตสาหกรรมต่างๆ
คูต๋ายระฯคูตายฯ[ครูตาย]น.ครูผู้ล่วงลับไปแล้วเชื่อว่าวิญญาณของท่านยังคอยปกป้องศิษย์ให้อยู่เย็นเป็นสุข และประสบผลสำเร็จในการศึกษาศิลปวิทยา
ปู้พู่[พู่]น๑.แมลงภู่ - เป็นแมลงรูปร่างคล้ายผึ้ง แต่ตัวใหญ่กว่า ลำตัวยาว ๒.๕-๓.๕ เซนติเมตร ตัวสีดำมันวาว ขาสีดำ ปีกบางใส มีขนปกคลุมลำตัว ไม่มีถุงเก็บเกสรดอกไม้เหมือนผึ้ง สร้างรังโดยการเจาะเข้าไปในเนื้อไม้ เป็นโพรงยาวลึกในไม้ผุ ต้นไม้ที่โค่นล้ม ไม่พบว่าสร้างรังในต้นไม้ที่มีชีวิต กินเกสรและน้ำหวานจากดอกไม้ น๒.หอยแมลงภู่ - เป็นหอยน้ำเค็ม ๒ ฝา มีลำตัวอ่อนนุ่มอยู่ภายใน ลักษณะเปลือกเรียวยาวบานแป้นคล้ายรูปไข่ ฝาด้านนอกสีเขียวอมน้ำตาล ด้านในสีมุก อาศัยอยู่บริเวณปากแม่น้ำที่มีความลึก ๒-๘ เมตร กินอาหารโดยการกรองอาหารจากมวลน้ำทะเล
็หมองซ็อกต๊อกหมฯอฯงซัอฯกทัอฯก[หมองซ็อกท็อก]ว.ไม่แจ่มใส เช่น หน้าหมองซ้อกต๊อก - หน้าไม่แจ่มใส; หมองซ้องต๊อง ก็ว่า
หัวหมุ้นก้นซุกห฿วฯหุ้รก้฿นฯซุก[หัวหมุ้นก้นซุก]ว.วุ่นวายสับสน,หมกมุ่น
เตี่ยวต่ยฯว[เตี่ยว]น๑.กางเกง น๒.ใบตองหรือใบมะพร้าวสำหรับคาดกลัดห่อขนมหรือห่อนึ่ง น๑.ผ้าชิ้นเล็กยาวสำหรับคาดปากหม้อกันไม่ให้ไอร้อนออกเวลานึ่งของ
เมื่อเมิ่อฯอ[เมื่อ]ว.กำหนดเวลา,ครั้ง,คราว,ยาม,ฤกษ์,เวลา
เหลือก้าเตี่ยว/ก้อม+เหิลฯอฯอค่าฯต่ยฯวก้อฯม[เหลือค่าเตี่ยวก้อม]ว.เหลือแต่กางเกงใน,สิ้นเนื้อประดาตัว

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่