| ออกเสียงล้านนา | อักษรล้านนา | เทียบอักษรไทย | ความหมาย |
|---|---|---|---|
| ยามก๋องเดิ๋ก | ยามฯกลฯอฯง | [ยามกลองเดิก็] | น.เวลา ๑๙.๓๐ น. - ๒๑.๐๐ น. |
| ขวยขี้ | ขวฯขี้ | [ขวยขี้] | น.มูลดินที่แมลงขุดขึ้นด้านล่างกองอุจจาระ |
| หนาวกั๋ดหนาวเย็น | หนฯาวฯกัดฯหนฯาวฯเอยฯันฯ | [หนาวกัดหนาวเอฺยฺ็น] | ว.หนาวมาก |
| ล่ามฝาย | ล่ามฯฝายฯ | [ล่ามฝาย] | น.ผู้ช่วยแก่ฝาย - ผู้นำข่าวสารจากแก่ฝายไปบอกชาวบ้าน ดู...แก่ฝาย |
| บ่อนแตก | บ่อฯรแตกฯ | [บ่อนแตก] | ว.อาการที่กลุ่มคนที่มาชุมนุมกันต้องแยกย้ายหรือเลิกไปกลางคัน,แยกย้ายหรือสลายตัวกระทันหัน เช่น กำลังสุมหัวนินทา พอเจ้านายมาเลยบ่อนแตก |
| เตียวล้อ | ทยฯวลํอฯ | [เทียวล้อ] | ก.เดินทางด้วยเกวียน |
| ป๋วย | ปวฯ | [ปวย] | น.ไม้ป๋วย - ไม้ตะแบก; ดู...ไม้ป๋วย: ก.เปลือย,เปลือยกายล่อนจ้อน;โป๋ย ก็ว่า : เรียกคนที่เปลือยกายว่า ผีป๋วย,ผีโป๋ย |
| ผั๋กคาวตอง | ผักฯฅาวฯทอฯง | [ผักฅาวทอง] | น.พลูคาว ภาษาไทยภาคเหนือเรียก ''ผั๋กคาวตอง''; พลูคาว หรือ คาวตอง - เป็นไม้ล้มลุก เป็นพืชผักสมุนไพร ที่มีสรรพคุณและประโยชน์มากมาย ลำต้นกลม สีเขียว รากแตกออกตามข้อ ใบเดี่ยวออกเรียงสลับ กว้าง ๔-๖ ซม. ยาว ๖-๑๐ ซม. โคนใบเว้ารูปหัวใจ ปลายใบเรียวแหลม ดอกออกเป็นช่อที่ปลายยอด สีขาวออกเหลือง มีกลิ่นคาวทั้งต้น รสฉุน ทั้งต้นสด ต้นแห้ง ราก ใบ ดอก น้ำมันระเหย มีสรรพคุณทางยา มีผู้จดทะเบียนลิขสิทธิ์ยาหรือเครื่องสำอางที่ทำจากผักคาวตองแล้วหลายชนิด ใบและยอดเป็นผักใช้รับประทานสด เช่น กินกับลาบสด ลาบดิบ เป็นต้น; ผั๋กเข้าตอง ก็ว่า |
| จั๊กผ้าบังสะก..๋ล | ชักฯผ้าบังฯสกุล | [ชักผ้าบังสก..ล] | ก.ชักผ้าบังสุก..ล; ดู...จั๊กบังสะก..๋ล |
| วางหนั๋ก | วาฯงฯหันฯก | [วางหนัก] | ก.มอบภาระหรือความรับผิดชอบให้; ไว้หนั๋ก,ป๋งหนั๋ก ก็ว่า |