พจนานุกรมภาษา ล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนา	อักษรล้านนา	เทียบอักษรไทย	ความหมาย
แต๊และ	แท้¦	[แท้และ]	ว.แท้จริง,โดยแท้,ตามความจริง,แน่จริง,เป็นความจริง
ใบต๋อง	ไบตอฯง	[ใบตอง]	น.ใบตอง หรือใบกล้วย คนล้านนาเรียก ''ใบต๋อง หรือ ต๋องก้วย'' คือใบของต้นกล้วย มีการนำมาใช้หลากหลาย เพราะมีขนาดใหญ่ ยืดหยุ่น กันน้ำ เนื้อใบตองมีความนุ่ม เหนียว ไม่เปราะและฉีกง่าย มีความหนาพอเหมาะ และสามารถนำมาตกแต่งได้ มีการใช้ใบกล้วยในการห่ออาหาร และเป็นภาชนะอาหารอย่างกว้างขวาง ใช้ทำกระทงใส่ขนม ถาด บายศรี มีการนำมาใช้ตกแต่ง และใช้เพื่อเป็นสัญลักษณ์ในพิธีกรรมความเชื่อของฮินดูและพุทธ และยังใช้มวนบุหรี่ได้อีกด้วย
น้ำอ้อยก้อน	นาฯอ้อฯยฯก้อฯร	[น้ำอ้อยก้อน]	น.น้ำอ้อยงบ
สวกใน	สวฯกไน	[สวกใน]	ก.ใจเด็ดหรือโกรธไม่แสดงออกโดยง่าย
เติงแลง	เทิงฯแลงฯ	[เทิงแลง]	ว.ถึงเวลาอาหารมื้อเย็น
ลื้มแล้วลื้มเล่า	ลื้มฯแลฯวฯลื้มฯเลั่า	[ลื้มแล้วลื้มเล่า]	ดู...ลื้มเก่าลื้มใหม่
ป้า	ป้า	[ป้า]	น.พี่สาวของพ่อหรือแม่หรือหญิงที่มีอายุมากกว่าพ่อหรือแม่
ฮา	รา	[รา]	น.รา - พืชชั้นต่ำ ไม่มีลำต้น ราก ใบ ที่แท้จริง ไม่มีคลอโรฟีล มักมีลักษณะเป็นเส้นไย อาศัยอยู่บนซากของพืชหรือสัตว์
ต๋าลางขี้ควาย	ตาลางฯขี้ฅวฯายฯ	[ต๋าลางขี้ควาย]	น.ลานนวดข้าวที่ใช้ขี้ควายผสมน้ำให้เละ นำมาเคลือบพื้นดินที่ปรับจนราบเรียบดี ให้ทั่วและหนาพอสมควร ตากแดดให้แห้ง
กล้วยใต้ ออกเสียง ก้วยใต้	ก้ลฯวฯยไต้	[กล้วยใต้]	น.กล้วยน้ำว้า - ภาษาถิ่นเหนือ หรือคำเมือง เรียกว่า ''ก้วยใต้''; กล้วยน้ำว้า หรือ ก้วยใต้ กล้วยพื้นบ้านของไทย เป็นไม้ล้มลุกพันธุ์ผสมระหว่างกล้วยป่ากับกล้วยตานี มีลำต้น(เหง้า)อยู่ใต้ดิน มีกาบเรียงวนซ้อนกันเป็นลำต้นเทียม, ใบเป็นแบบขนาน แบนยาวใหญ่ เรียก ''ใบตอง'' มีหัวปลีออกที่ปลายยอดของเครือ, ผลทรงกลมรี เรียงอยู่ในหวีคล้ายพัด ผิวลื่นเรียบ ปลายผลเป็นจุก ผลอ่อนสีเขียวเมื่อสุกสีเหลือง เนื้อสีขาวนวล นุ่ม เหนียว แน่น รสชาติหวาน แต่ไม่ส่งกลิ่นหอม, เมล็ดเล็กๆสีดำ กลม แข็ง บางพันธุ์ไม่มีเมล็ด, มีประโยชน์และสรรพคุณ นำมารักษาโรคได้หลายอย่าง นำมาประกอบอาหาร ของหวานได้หลากหลาย อีกทั้งยังแปรรูปได้มากมาย; กล้วยกะลิอ่อง,กล้วยบ่าลิอ่อง ก็ว่า