| ออกเสียงล้านนา | อักษรล้านนา | เทียบอักษรไทย | ความหมาย |
|---|---|---|---|
| กอม | คอฯม | [คอม] | น๑.แมงกอม - แมลงปีกแข็งตัวโตกว่าหัวไม้ขีดไฟเล็กน้อย ชอบเจาะฝังตัวอยู่ในผลไม้ น๒.ระเบียง,หน้าเรือน ก.ขึ้นขี่บนหลัง,ขึ้นควบบนหลัง (มักใช้กับสัตว์หรือแมลงตัวผู้ขึ้นควบหลังตัวเมียเพื่อผสมพันธุ์ เช่นกว่าง เป็นต้น) |
| ผั่นจี้ก..่ง | ผั่นฯจี้กุ่ง | [ผั่นจี้ก..่ง] | ดู...ปั่นจี้ก..่ง |
| ขวั๋กๆ จีๆ | ขัวฯกๆ ชีๆ | [ขวักๆ ชีๆ] | ก.คุ้ยเขี่ย,ทำให้สิ่งที่สงบแล้วต้องวุ่นวายขึ้นอีก สำ.ฟื้นฝอยหาตะขาบ |
| ก๊างเตียน | ค้าฯงฯทยฯร | [ค้างเทียน] | น.เชิงเทียน - เครื่องตั้งเทียน ๑ เล่ม หรือกว่านั้น เพื่อประโยชน์ในการให้แสงสว่าง ประกอบพิธีกรรม หรือประดับตกแต่ง |
| ดอกสะบันงา | ดอฯกสบันฯงา | [ดอกสะบันงา] | น.ดอกกระดังงา ถิ่นภาคเหนือเรียก ''ดอกสะบันงา'': กระดังงา หรือ สะบันงา - ไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ไม่ผลัดใบ สูงประมาณ 15-20 เมตร ทรงพุ่มแน่น ใบเป็นใบเดี่ยวดกหนาทึบ กว้าง 4-9 ซ.ม. ยาว 7-12 ซ.ม.โคนมนกลม ปลายแหลม ช่อดอกสั้น ช่อหนึ่งๆ มี 3-6 ดอก ขณะยังอ่อนสีเขียว เมื่อแก่เป็นสีเหลือง มีกลิ่นหอมแรง กลีบยาว อ่อน มี 6 กลีบ แบ่งเป็น 2 ชั้นๆ ละ 3 กลีบ ห้อยปลายลง บิดเป็นเกลียว นิยมนำมาลนไฟ ใช้อบน้ำร่วมกับดอกไม้หอมชนิดอื่น ผลรูปไข่สีเขียวเข้ม เมื่อแก่เปลี่ยนเป็นสีดำ ออกดอกออกผลตลอดปี |
| ถะหลาบ | ระฯตาปฯ,ถๆลฯาปฯ | [ตราบ,ถะหลาบ] | ว.กระทั่ง,จนถึง,ตราบ |
| ปิ๋ง | ปิลฯง | [ปลิง] | น.ปลิง - สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังตัวกลมยาว ยืดหรือหดตัวได้คล้ายทาก ดูดเลือดเป็นอาหาร เช่น ปลิงควาย |
| ก่องคอยอ | ก่อฯงฅํอฯยํอฯ | [ก่องฅอยอ] | ว.ลักษณะของคนหรือสัตว์ซึ่งตัวเล็ก เตี้ย หลังโกง; ถ้าตัวใหญ่ รูปร่างสูง ใช้ โก่งโคโย |
| ฮังแฮ้ง | รังฯแร้งฯ | [รังแร้ง] | น.รังของอีแร้ง |
| จ่อม | จ่อฯม | [จ่อม] | น.ชื่ออาหารอย่างหนึ่ง ที่ใช้พืช/สัตว์/แมง/แมลง หรือ ไข่ ขนาดเล็กๆ ดองประมาณ 1-3 คืน เพื่อให้มีรสเปรี้ยวเล็กน้อย แล้วนำมาปรุงรส เช่น ผักจ่อม,ปลาจ่อม,ก..้งจ่อม,แมงมันจ่อม; ก.ปล่อยสิ่งของลงไปยังสิ่งอื่น เช่น จ่อมเบ็๋ด - ตกปลา; ก๒.ดองอาหารประมาณ ๑ - ๓ คืนเพื่อให้มีรสเปรี้ยวเล็กน้อย เช่น ผั๋กจ่อม,ป๋าจ่อม,แมงมันจ่อม |