พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
อยฺู่นอกอยฯู่นอฯก[อฺยฺู่นอก]ดู...แอ่วสาว
บ่าน้ำบ่าฯนาฯ[บ่าน้ำ]น.น้ำเต้า ภาษาถิ่นเหนือ(คำเมือง) เรียก ''บ่าน้ำ''; น้ำเต้า หรือ บ่าน้ำ - เป็นไม้เถาเลื้อยล้มลุกจำพวกเดียวกับฟักแฟง ใบทรง 3 เหลี่ยม ขอบหยัก สาก มีขนอ่อนปกคลุม ดอกออกตามซอกใบและใกล้ยอด สีขาว ผลลักษณะคล้ายขวด มีรูปทรงหลายแบบ เช่น น้ำเต้าทรงเซียน ผลแห้งใช้ทำเครื่องประดับ ในอดีตนิยมใช้ใส่น้ำเดินทางเข้าหาของตามป่า ทรงลูกแพร์ ทรงกระบอก รูปแป้น ทรงกลม มีขนสั้นๆปกคลุม ผลอ่อนมีเมล็ดสีขาว แบนยาวรี ผลแก่เปลือกเกลี้ยง หนาและแน่น เมล็ดเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลอ่อน ผลอ่อนใช้ประกอบอาหารได้หลายชนิด เช่น แกง ผัด หรือต้มจิ้มน้ำพริก เมล็ดแก่นำไปสกัดน้ำมัน หรือทำเป็นอาหารประเภทขบเคี้ยวก็ได้
ขวยขี้ขวฯขี้[ขวยขี้]น.มูลดินที่แมลงขุดขึ้นด้านล่างกองอุจจาระ
หยฺ๋วะอยฯวฯะ[อฺยฺวะ]ก.ร่วง,หล่นลงโดยเร็ว
ลอกแจ๋ะแห๋ะลอฯกแจะแหะ[ลอกแจะแหะ]ว.ลักษณะของสิ่งเล็กมีสีซีด หรือไม่น่าดู โผล่ยื่นออกมา
เซอะเซิอฯะ[เซอะ]ว.เซ่อ,โง่ เช่น ไอ่หน้าเซอะ - ไอ้หน้า..่, เซอะใบ้เซอะง่าว - โง่เสียเหลือเกิน
หน้าดำหน้าแดงห้นฯาดำห้นฯาแดงฯ[หน้าดำหน้าแดง]ดู...หน้าดำ
เบี้ยวหล้องหง้องบ้ยฯวห้ลฯอฯงห้งฯอฯง[เบี้ยวหล้องหง้อง]ว.บิดเบี้ยว,คดงอ ใช้กับของสิ่งขนาดเล็ก เช่น วงรถถีบเบี้ยวหล้องหง้อง - ล้อรถจักรยานบิดเบี้ยว
เป๋นตุ่มเปนฯตุ่ม[เปนตุ่ม]ว.มีตุ่ม,มีปมขึ้นตามผิวหนัง
สะหล่าตี๋มีดส่ๆลฯาตีมีดฯ[สล่าตีมีด]น.ผู้ชำนาญการตีมีด

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่