พจนานุกรมภาษา ล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนา	อักษรล้านนา	เทียบอักษรไทย	ความหมาย
ตึงฮีบตึงฟั่ง	ทึงฯรีปฯทึงฯฟั่งฯ	[ทึงรีบทึงฟั่ง]	ว.ทั้งเร่งทั้งด่วน
ก๋องหลัว	กอฯงหลฯ฿วฯฯ	[กองหลัว]	น.กองฟืน
แส๋ะ	แสะ	[แสะ]	น๑.ชื่อผีบรรพบุรุษของลวะและยอมรับเป็นผีประจำเมืองเชียงใหม่ด้วยเรียกว่า ผีปู่แส๋ะย่าแส๋ะ น๒.รำเพย - ชื่อต้นไม้ขนาดย่อม ทุกส่วนของต้นมีน้ำยางสีขาวเป็นพิษ ใบรูปใบหอกเรียวแคบ สีเขียวสดเป็นมัน ดอกสีเหลือง ส้ม ขาว ออกเป็นช่อที่ปลายกิ่ง ผลรูปสี่เหลี่ยมค่อนข้างกลม ก. ถาก,ถาง,ดาย - อาการที่ใช้เครื่อง มือเช่นเสียมเป็นต้น กระแทกออกไป จากตัวไม่ลึกลงไปในดิน เพื่อให้หญ้า เป็นต้น หลุดออกจากที่ ถ้าให้ลึกลงไปเล็กน้อย เรียกว่า สุ๋
ลื้ม	ลื้มฯ	[ลื้ม]	ก.ทำซ้ำ,ทบทวน,ทำซ้ำใหม่ เช่น กึ๊ดลื้มแล้วลื้มแถม - คิดวกวน,คิดแล้วคิดอีก, เยียะลื้มไปลื้มมา - ทำซ้ำๆซากๆ
เข้าไต้เข้าถง	เขั้าไท่เขั้าถ฿งฯ	[เข้าไท่เข้าถง]	น.ข้าวปลาอาหารเตรียมไว้เป็นเสบียงในการเดินทางไกล หรือเก็บไว้กินนานๆ สำ.เข้ากระเป๋า
ล่อมแล่มต่อมแต่ม	ล่อฯมแล่มฯต่อฯมแต่มฯ	[ล่อมแล่มต่อมแต่ม]	ดู...ล่อมแล่ม
บ่าก้วยเต้ด	บ่าฯก้ลฯวฯยฯเทดฯ	[บ่ากล้วยเทด]	น.มะละกอ ภาษาถิ่นเหนือ(กำเมือง) เรียก ''บ่าก้วยเต้ด''; มะละกอ หรือ บ่าก้วยเต้ด - ไม้ล้มลุก อายุหลายปี สูง 3-6 เมตร เปลือกต้นเรียบสีน้ำตาลออกขาว ลำต้นตรงไม่มีแก่นออกกิ่งก้านน้อย มียางขาวข้น ใบเป็นใบเดี่ยวออกเรียงสลับรอบต้นหนาแน่นที่ปลายยอด รูปฝ่ามือ ขอบใบเว้าเป็นแฉกลึกถึงแกนก้าน ก้านเป็นหลอดกลมกลวงยาว ดอกแยกเพศอยู่คนละต้น เพศผู้ดอกสีขาวออกเป็นช่อยาวห้อยลง ดอกเพศเมียสีขาวออกเป็นช่อกระจุกตามซอกใบ มีขนาดใหญ่กว่าดอกเพศผู้ ผลรูปกระสวย ผิวเรียบ เปลือกบาง มียางสีขาว ผลสดสีเขียวเข้ม พอสุกเปลี่ยนเป็นสีส้ม มีเมล็ดมากสีกลมหรือดำ มีเยื่อหุ้มเมล็ดสีขาวใส กินได้ทั้งผลดิบและผลสุก ใบอ่อนย่างไฟ ใช้จิ้มน้ำพริกหรือกินกับลาบ

อิ๋ดหิว	อิดฯหิวฯ	[อิดหิว]	ก.เหน็ดเหนื่อยอ่อนเพลีย,ทั้งเหนื่อยทั้งหิว
เจ๋าะฮูเด็ง	โจอฯะรูเดังฯ	[เจาะรูเด็ง]	ก.เจาะจมูกซุง สำหรับลอดสายโซ๋เพื่อใช้ในการชักลาก หรือเคลื่อนย้าย