| ออกเสียงล้านนา | อักษรล้านนา | เทียบอักษรไทย | ความหมาย |
|---|---|---|---|
| ไต | ไท | [ไท] | น. ไทใหญ่ - คนไทยและคนลาวเรียกชนกลุ่มนี้ว่า "เงี้ยว" คนไทใหญ่เองเรียกตัวเองว่า "ไต" ตั้งบ้านเรือนอยู่ในประเทศไทย พม่า ลาว และประเทศจีนตอนใต้ ในประเทศไทยพบชาวไทใหญ่อยู่ในจังหวัดเชียงใหม่ เชียงราย แม่ฮ่องสอน และเพชรบูรณ์ เป็นกลุ่มชนชาติที่มีรากเหง้าทางวัฒนธรรม เช่นการพูด ฯลฯ คล้ายคนไทยในล้านนา |
| มัดต๋าย | มัดฯตายฯ | [มัดตาย] | ก.มัดตาย - เชือกหรือเส้นด้ายเป็นต้น ที่ผูกกันเป็นปม เมื่อผูกแล้วแก้ยาก หรือแก้ออกไม่ได้ |
| โย่ง | โย่฿งฯ | [โย่ง] | ดู...ย่ง |
| เจ๋าะฮูเด็ง | โจอฯะรูเดังฯ | [เจาะรูเด็ง] | ก.เจาะจมูกซุง สำหรับลอดสายโซ๋เพื่อใช้ในการชักลาก หรือเคลื่อนย้าย |
| จ้าดลำ | ชาดฯลำ | [ชาดลำ] | ว.อร่อยมาก,อร่อยจริงๆ,ถูกปาก |
| ละหมาด | ลหมฯาดฯ | [ละหมาด] | น.ละหมาด-พิธีกรรมเกี่ยวการนมัสการในศาสนาอิสลาม เพื่อชำระจิตให้บริสุทธิ์ ปฏิบัติวันละ ๕ ครั้ง; หละหมาด ก็ว่า |
| ลำไม้ | ลำไม้ | [ลำไม้] | น.ต้นไม้ที่ไม่มีกิ่งหรือราก |
| เล้า | เรั้า | [เร้า] | น๑.ปีระกา - ชื่อปีนักษัตรปีที่ ๑๐ ใช้ไก่เป็นสัญลักษณ์ |
| จ๋วน | จวฯร | [จวน] | ก.พบ,ประสบโดยบังเอิญ ว.เกือบจะ,ใกล้,รำไร |
| ขวันเข้าต๊อง | ขัวฯรเขั้าท้อฯง | [ขวันเข้าท้อง] | ว.ขวัญเข้าท้อง - ชาวล้านนาเชื่อว่า สตรีผู้กำลังตั้งท้อง ที่เรียกว่า "แม่มาน" อาจเดินข้ามข้าวของเครื่องใช้ของผู้อื่น หรือบางครั้งไปเยี่ยมคนป่วย (ขวัญคนป่วยอ่อนแอมักออกจากเจ้าของ) ทำให้ขวัญของคนป่วยเข้าท้องแม่มาน ซึ่งแม่มานไม่ทราบว่าขวัญของผู้ป่วยเข้าท้องหรือไม่ จนกระทั่งคลอดจึงทราบ เนื่องจากเด็กมีอาการเจ็บป่วย ร้องไห้ไม่หยุด รักษาไม่หาย ญาติจะไปถามร่างทรง หรือหมอเมืองในชุมชนเพื่อทำนายทายทักว่าเกิดขึ้นจากอะไร ซึ่งจะต้องแก้ไขด้วยพิธี "ผ่าขวัญ"; ดู...ผ่าขวัญ |