พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา
โดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์
เรียน 10 คำใหม่
| ออกเสียงล้านนา | อักษรล้านนา | เทียบอักษรไทย | ความหมาย |
|---|---|---|---|
| ก..๋ม | กุม | [ก..ม] | ก๑.จับไว้,ทำให้อยู่ในอำนาจ,บังคับเช่น ผีก..๋ม ก๒.เผา,ทำให้ร้อนระอุ เช่น ก..๋มไฟ ก๓.ดื้อดัน,บังอาจ |
| ร | ร | ร (ระ) "ระหน้อย" เทียบตัว "ร" เป็นอักษรต่ำ ใช้เป็นพยัญชนะต้น และตัวสะกดใน "แม่กน" แทนตัว น (นะ) ในกรณีที่ตัวสะกดตามหลังด้านขวาของพยัญชนะต้น และออกเสียงเป็น "ละ" เมื่อเป็นคำที่ยืมมาจากภาษาอื่นหรือคำที่เป็นชื่อเฉพาะ และมีการออกเสียงเป็น "หละ" บ้าง ซึ่งมีไม่มาก ตามปกติคำที่เป็นภาษาล้านนาหรือภาษาไทยถิ่นเหนือดั้งเดิมนั้น ร (ระ) ออกเสียง เป็น ฮ (ฮะ) เช่น เรา รัก เรียน ออกเสียงเป็น เฮา ฮัก เฮียน (สรุป ภาษาพูด ออกเสียง "ฮ-ฮ" ภาษาเขียน เขียน "ร-ร"): ดูที่...อักษร "ฮ" | |
| หนึ้ง | หึ้นฯง | [หนึ้ง] | ก.นึ่ง - ทำให้สุกหรือร้อนด้วยไอน้ำร้อน เช่น นึ่งขนม |
| ฟ้าผ่า | ฟ้าผ่า | [ฟ้าผ่า] | น.ปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่เกิดขึ้นเนื่องจากมีการถ่ายเทประจุไฟฟ้าจากเมฆลงสู่พื้นโลกอย่างรุนแรงฉับพลัน |
| ผ่อนส่ง | ผ่อฯรส่฿งฯ | [ผ่อนส่ง] | ว.ผ่อนชำระ - จ่ายเงินค่าซื้อสินค้าเป็นงวดๆ |
| ขนคิง | ข฿นฯฅิงฯ | [ขนฅิง] | น.ขนที่ขึ้นตามร่างกาย (คิง - ร่างกาย,ตัวตน) |
| ม่ายฟ้อน | ม่ายฯฟ้อฯร | [ม่ายฟ้อน] | ก.รำกรีดกราย,ฟ้อนพร้อมทั้งชายตาไปด้วย |
| บ่าก๊อแกง | บ่าฯคํอฯแคงฯ | [บ่าค้อแคง] | ์น.ทับทิม ภาษาถิ่นเหนือ(กำเมือง) เรียก ''บ่าก๊อแกง''; ทับทิม หรือ บ่าก๊อแกง - จัดเป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็ก สูงประมาณ 2-4 เมตร เปลือกสีเทาเป็นมันเงา มีหนามยาวแต่ไม่แข็งและไม่คม มีอายุนานได้ถึง 100 ปี เนื้อไม้แข็งและเหนียว ใบเดี่ยวเรียงตรงกันข้าม ผลเมื่อสุกเนื้อที่หุ้มเมล็ดสีแดงคล้ายพลอยทับทิม ให้น้ำฉ่ำหวานอมเปรี้ยวที่อุดมไปด้วยสารอาหาร เป็นผลไม้ที่มีประโชน์ต่อสุขภาพ |
| เบ๋าะม้า | โบอฯะม้า | [เบาะม้า] | น.อานม้า |
| บวบ | บวฯบฯฯ | [บวบ] | ดู...บ่าบวบ |