| ออกเสียงล้านนา | อักษรล้านนา | เทียบอักษรไทย | ความหมาย |
|---|---|---|---|
| มูลี | มูลี | [มูลี] | น.บุหรี่ - ภาษาไทยถิ่นเหนือ (คำเมือง) เรียก ''มูลี''; บุหรี่ เป็นสิ่งเสพติดอย่างอ่อนที่ถูกต้องตามกฏของประเทศ มีลักษณะเป็นทรงกระบอก มี 2 ชนิดคือ บุหรี่ที่มวนเอง ทำโดยใช้ใบตองแห้ง ใบบัว กระดาษ เป็นต้น มวนห่อใบยาสูบ ขนาดยาว เล็ก ใหญ่ ขึ้นอยู่กับความต้องการ เช่น บุหรี่ขี้โย บุหรี่ตองจ่อ และบุหรี่ที่ผลิตโดยเครื่องจักร ขนาดปกติเส้นผ่าศูนย์กลางไม่เกิน 10 ม.ม. ความยาวสั้นกว่า 120 ม.ม.มีใบยาสูบบดหรือซอยบรรจุภายใน ม้วนห่อด้วยกระดาษ ปลายด้านหนึ่งเปิดสำหรับจุดไฟ อีกด้านหนึ่งมีตัวกรองไว้สำหรับปากดูดควัน: บุหรี่ เป็นตัวการสำคัญที่ทำให้เกิดโรคร้ายแรงหลายอย่างของระบบทางเดินหายใจ หัวใจ และระบบหมุนเวียนโลหิต พิษของบุหรี่เป็นฤทธิ์ผสมของสารพิษต่างๆ ควันบุหรี่ประกอบด้วยสารเคมีมากกว่า 4,000 ชนิด ซึ่งมีจำนวนมากที่เป็นสารพิษที่ก่อให้เกิดโรคต่างๆ เช่น มะเร็งโรคปอด โรคถุงลมโป่งพอง หญิงมีครรภ์ที่สูบบุหรี่มีโอกาสแท้ง เป็นต้น |
| ไอ | ไอ | [ไอ] | ก.อาการที่ลมพุ่งขึ้นมาจากปอดโดยแรง เพื่อขับสิ่งที่อาจเป็นอันตรายออกมา ทำให้เกิดเสียงดังจากลำคอโดยไม่ตั้งใจ เรียกว่าเสียงไอ |
| ต๋าแหลวบ้านต๋าแหลวเมือง | ตาแหลฯวฯบ้าฯนฯตาแหลฯวฯเมิอฯง | [ตาแหลวบ้านตาแหลวเมือง] | น.คนกะล่อน,คนพูดคล่องแต่ไม่จริงเป็นส่วนใหญ่; ต๋าแหลวเมือง ก็ว่า |
| ฝั๋ด | ฝัดฯ | [ฝัด] | ก.กระพือด้วยกระด้งหรืออย่างอื่น |
| นั่งงอก๊องง้อง | นั่งฯงํอฯค้อฯงง้อฯง | [นั่งงอค้องง้อง] | ดู...นั่งงอก้องหง้อง |
| มื่น | มื่นฯ | [มื่น] | น.เรียกเม็ดกระบก หรือผลของต้นกระบกว่า ''บ่ามื่น''; ดู...บ่ามื่น: ก.ลื่น - เคลื่อนที่ไปได้คล่องบนพื้นเรียบมัน หรือพื้นเรียบที่มีน้ำหก เป็นต้น; ว.มีลักษณะที่ทำให้เคลื่อนที่ไปได้คล่อง หรือรวดเร็วบนพื้นที่เรียบมัน เป็นต้น |
| ขี่รถม้า | ขี่ร฿ถฯม้า | [ขี่รถม้า] | ก.โดยสารรถม้า |
| ไห้แต๊ไห้ว่า | ไห้แท้ไห้ว่าฯ | [ไห้แท้ไห้ว่า] | ก.ร้องไห้นานไม่รู้จักหยุด |
| น้ำขี้หม่า | นาฯขี้ห่มฯา | [น้ำขี้หม่า] | น.น้ำโสโครกที่ขังอยู่ตามใต้ถุนครัว |