พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
อยฺากไค่เหล้นน้ำอยฯากฯกฯระฯไค่เห้ลฯรนาฯ[อฺยฺากใคร่เหล้นน้ำ]ก.อยากว่ายน้ำ
วางจิ๋ตวาฯงฯจิต์ตฯ[วางจิตต์]ก.กำหนดสติระลึกถึงคุณงามความดี หรือก..ศลกรรมที่ได้ทำมาขณะที่ยังมีชีวิต เพื่อไปสู่สุคติภพก่อนจะสิ้นชีวิต
กำเต๊อะคำฯเทิอฯะ[คำเทอะ]น.หน่อยเถอะ,ด้วยเถอะ เช่น จ้วยกำเต๊อะ - ช่วยหน่อยเถอะ
ซะซะ[ซะ]มีความหมายกว้างขวาง เป็นได้ทั้งคำกิริยา และกิริยาคำวิเศษณ์ ส่วนมากสามารถเปลี่ยนเป็น สะ ได้โดยมีความหมายคงเดิม เช่น ซะปาย และ สะปาย มีความหมายเหมือนกัน ก๑. ซะ - กิน . เช่น ซะหมด - กินหมด,หมาซะเห..ยแล้ว - หมากินเสียแล้ว, กิ๋นซะกิ๋น ขว้าง - กินแบบทิ้งๆขว้างๆ ก๒.ซะ- ดุ,ด่าว่า. เช่น เอ๘+กซะ - ตะโกนด่า, ด่าซะด่าขว้าง - ด่าทิ้งด่าขว้าง ก๓.ซะ - ตี,ฟาด,เฆี่ยน. เช่น เอาค้อนซะ - ใช้ไม้ค้อนตี,ไม้แส้ซะหลัง - ไม้เรียวฟาดหลัง ก๔. ซะ - ล้าง,ทำให้สะอาด. เช่น ซะเข้า - ล้างข้าวหม่าหรือข้าวเหนียวแช่ก่อนจะนำไปนึ่ง, ซะน้ำ - ใช้น้ำเทลงเพื่อไล่สิ่งสกปรก
น้ำเวียกน้ำก๋ารนาฯวยฯกนาฯการฯ[น้ำเวียกน้ำการ]น.ผลที่ได้จากการทำงาน
อยฺู่เต๊าต๋ายอยฯู่เทั้าฯตายฯ[อฺยฺู่เท้าตาย]ก.อยู่ตลอดชีวิต
ดำกี้ดำกิ๋กดำกี้ดำกิกฯ[ดำกี้ดำกิก]ดู...ดำกิ๋ก
ส้นส้฿นฯ[ส้น]น.ส่วนท้ายของบางสิ่งบางอย่างที่ใช้ยันหรือยืนได้ เช่น ส้นตี๋น - ส้นเท้า,ส้นปื๋น - ส้นปืน
นาดนาฯดฯ[นาด]ก๑.สวาปาม,มุมมาม เช่น นาดจ๋นหม๋ด - สวาปามจนหมด; กระทบ,กระแทก ก๒.ทาบ-วางแนบ อย่างเตารีด ทาบผ้า; หนาด ก็ว่า
แข้แข้[แข้]น๑.ชื่อปลาน้ำจืดชนืดหนึ่ง ไม่ มีเกล็ด น๒.อวัยวะเพศชาย(ใช้ในบางท้องที่) ว.กันดาร,ขาดแคลน,หายาก

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่