พจนานุกรมภาษา ล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนา	อักษรล้านนา	เทียบอักษรไทย	ความหมาย
มูลี	มูลี	[มูลี]	น.บุหรี่ - ภาษาไทยถิ่นเหนือ (คำเมือง) เรียก ''มูลี''; บุหรี่ เป็นสิ่งเสพติดอย่างอ่อนที่ถูกต้องตามกฏของประเทศ มีลักษณะเป็นทรงกระบอก มี 2 ชนิดคือ บุหรี่ที่มวนเอง ทำโดยใช้ใบตองแห้ง ใบบัว กระดาษ เป็นต้น มวนห่อใบยาสูบ ขนาดยาว เล็ก ใหญ่ ขึ้นอยู่กับความต้องการ เช่น บุหรี่ขี้โย บุหรี่ตองจ่อ และบุหรี่ที่ผลิตโดยเครื่องจักร ขนาดปกติเส้นผ่าศูนย์กลางไม่เกิน 10 ม.ม. ความยาวสั้นกว่า 120 ม.ม.มีใบยาสูบบดหรือซอยบรรจุภายใน ม้วนห่อด้วยกระดาษ ปลายด้านหนึ่งเปิดสำหรับจุดไฟ อีกด้านหนึ่งมีตัวกรองไว้สำหรับปากดูดควัน: บุหรี่ เป็นตัวการสำคัญที่ทำให้เกิดโรคร้ายแรงหลายอย่างของระบบทางเดินหายใจ หัวใจ และระบบหมุนเวียนโลหิต พิษของบุหรี่เป็นฤทธิ์ผสมของสารพิษต่างๆ ควันบุหรี่ประกอบด้วยสารเคมีมากกว่า 4,000 ชนิด ซึ่งมีจำนวนมากที่เป็นสารพิษที่ก่อให้เกิดโรคต่างๆ เช่น มะเร็งโรคปอด โรคถุงลมโป่งพอง หญิงมีครรภ์ที่สูบบุหรี่มีโอกาสแท้ง เป็นต้น
ไอ	ไอ	[ไอ]	ก.อาการที่ลมพุ่งขึ้นมาจากปอดโดยแรง เพื่อขับสิ่งที่อาจเป็นอันตรายออกมา ทำให้เกิดเสียงดังจากลำคอโดยไม่ตั้งใจ เรียกว่าเสียงไอ
ต๋าแหลวบ้านต๋าแหลวเมือง	ตาแหลฯวฯบ้าฯนฯตาแหลฯวฯเมิอฯง	[ตาแหลวบ้านตาแหลวเมือง]	น.คนกะล่อน,คนพูดคล่องแต่ไม่จริงเป็นส่วนใหญ่; ต๋าแหลวเมือง ก็ว่า
ฝั๋ด	ฝัดฯ	[ฝัด]	ก.กระพือด้วยกระด้งหรืออย่างอื่น
นั่งงอก๊องง้อง	นั่งฯงํอฯค้อฯงง้อฯง	[นั่งงอค้องง้อง]	ดู...นั่งงอก้องหง้อง

มื่น	มื่นฯ	[มื่น]	น.เรียกเม็ดกระบก หรือผลของต้นกระบกว่า ''บ่ามื่น''; ดู...บ่ามื่น: ก.ลื่น - เคลื่อนที่ไปได้คล่องบนพื้นเรียบมัน หรือพื้นเรียบที่มีน้ำหก เป็นต้น; ว.มีลักษณะที่ทำให้เคลื่อนที่ไปได้คล่อง หรือรวดเร็วบนพื้นที่เรียบมัน เป็นต้น
ขี่รถม้า	ขี่ร฿ถฯม้า	[ขี่รถม้า]	ก.โดยสารรถม้า
ไห้แต๊ไห้ว่า	ไห้แท้ไห้ว่าฯ	[ไห้แท้ไห้ว่า]	ก.ร้องไห้นานไม่รู้จักหยุด
น้ำขี้หม่า	นาฯขี้ห่มฯา	[น้ำขี้หม่า]	น.น้ำโสโครกที่ขังอยู่ตามใต้ถุนครัว