พจนานุกรมภาษา ล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนา	อักษรล้านนา	เทียบอักษรไทย	ความหมาย
จ่อม	จ่อฯม	[จ่อม]	น.ชื่ออาหารอย่างหนึ่ง ที่ใช้พืช/สัตว์/แมง/แมลง หรือ ไข่ ขนาดเล็กๆ ดองประมาณ 1-3 คืน เพื่อให้มีรสเปรี้ยวเล็กน้อย แล้วนำมาปรุงรส เช่น ผักจ่อม,ปลาจ่อม,ก..้งจ่อม,แมงมันจ่อม; ก.ปล่อยสิ่งของลงไปยังสิ่งอื่น เช่น จ่อมเบ็๋ด - ตกปลา; ก๒.ดองอาหารประมาณ ๑ - ๓ คืนเพื่อให้มีรสเปรี้ยวเล็กน้อย เช่น ผั๋กจ่อม,ป๋าจ่อม,แมงมันจ่อม
อ้อง	อ้อฯง	[อ้อง]	น.สิ่งของขนาดเล็กที่มีลักษณะเป็นแอ่ง ออง ก็ว่า
ลักแต๊	ลักฯแท้	[ลักแท้]	สัน.ที่แท้,แท้ที่จริง
ซากต๋าย	ซากฯตายฯ	[ซากตาย]	ว.ใช้เป็นคำด่าผู้ที่มีความประพฤติไม่ดี; ไอ่ซากต๋าย - ไอ้เดนตาย หมายถึงคนที่เหลือแต่ซาก ส่วนใจตายแล้ว; ซากฮ่า ก็ว่า
ดอนซาย	ดอฯรซายฯ	[ดอนซาย]	น.เกาะทรายกลางน้ำ,ชายหาด
ถั่วปู	ถ฿วฯพู	[ถั่วพู]	น.ถั่วพู - ภาษาถิ่นเหนือ (คำเมือง) เรียกว่า ''ถั่วปู/บ่าถั่วปู''; ถั่วพู หรือ ถั่วปู เป็นพืชล้มลุก ลำต้นกลม สีน้ำตาลอมเขียว มีลักษณะเป็นเถายาวเลื้อยเกาะตามวัสดุหรือต้นไม้อื่น เถาส่วนปลายสีเขียวสด แตกกิ่งสาขาจำนวนมาก, ใบออกเยื้องสลับกันตามเถาและกิ่งแขนง, ดอกออกเป็นช่อ แต่ละช่อมี 3-12 ดอก กลีบดอกมีสีต่างกันตามสายพันธุ์, ผลเป็นฝัก ยาว 10-35 ซ.ม. มีหลายสี ส่วนมากนิยมปลูกฝักสีเขียว มีครีบตามแนวยาว ๔ ครีบ ขอบครีบหยักและย่นเป็นคลื่น ในฝักมีเมล็ดเรียงชิดกันตามความยาวของฝัก ฝักอ่อนนิยมใช้จิ้มน้ำพริก หรือแกงรวมกับผักชนิดอื่น เช่น แกงแค เมล็ดสกัดเอาน้ำมันสำหรับประกอบอาหาร ทุกส่วนทั้ง ลำต้น ใบ ดอก และฝัก ใช้เป็นอาหารสัตว์ได้ดี
โผดผาย	โผ฿ดฯผายฯ	[โผดผาย]	ดู...โผดผาณี
เจิงดาบ	เชิงฯดาปฯ	[เชิงดาบ]	น.วิชาฟันดาบ - กลยุทธ์ ชั้นเชิง ทีเด็ด ไม้ตาย รวมถึงลวดลาย และจิตวิทยาในการฟันดาบ เป็นการข่มขวัญเพื่อเอาชนะคู่ต่อสู้ เชิงดาบอาจมีทั้งเล่มเดียว สองเล่ม ส่วนใหญ่จะเป็นดาบสองเล่ม เพราะให้ประโยชน์ด้านปัดป้อง ฟัน และแทงได้มากกว่า
แก๋งอ่อมจิ๊นไก่	แกงฯอ่อฯมชิ้นฯไก่	[แกงอ่อมชิ้นไก่]	น.แกงอ่อมที่มีส่วนประกอบเป็น เนื้อไก่
กว่างฮักน้ำปู๋	ก่วฯางฯรักฯนาฯปู	[กว่างรักน้ำปู]	น.เรียก กว่างที่มีสีคล้ายน้ำปู๋ สีดำสนิทคล้ายน้ำรัก เขาหึก(ใหญ่และหนา) ตัวโต ถือว่าเป็นกว่างชนเลือดนักสู้ที่มีความสวยและสง่างาม ฉลาด ว่องไว อดทน แข็งแรง เช่นเดียวกับกว่างฮัก ใช้เป็นกว่างชนตามบ่อนกว่างที่มีเงินเดิมพันค่อนข้างมาก