พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
สมองก๊ะส฿มฯอ฿งคฯะ[สมองคะ]ว.มีอวัยวะต่างๆครบถ้วน, สมประกอบ
หนังว้องหันฯงว้อฯง[หนังว้อง]ดู...ยางว้อง
แส้แหล้แส้แห้ลฯ[แส้แหล้]ว.กราดเกรี้ยว,จัดจ้าน,รุนแรง มักใช้กับแดดหรือรสเผ็ด เป็นต้น เช่น แดดฮ้อนแส้แหล้ - แดดร้อนมากเหลือเกิน; จะแหลดจะแหล้,แจ้แหล้, แจดแหลดแจ้แหล้, สะแหลดสะแหล้ ก็ว่า
ไถไถ[ไถ]น๑.เครื่องมือที่ใช้กลับหน้าดินเพื่อเตรียมพื้นที่ทำไร่ทำนาทำสวน ใช้แรงสัตว์เช่นวัวควายเทียมลากไป ปัจจุบันใช้รถไถเข้ามาแทนที่เป็นส่วนมาก น๒.ชื่อกลุ่มดาวฤกษ์ที่ปารกฏเด่นชัดบนท้องฟ้า เรียกว่า "ดาวไถ" ก.พลิกกลับหน้าดินเพื่อเตียมพื้นที่เพาะปลูก โดยใช้วัวควายเทียมไถ หรือใช้รถไถ
บานผี้หลี้บาฯนฯผี้หี้ลฯ[บานผี้หลี้]ว.คลี่,เพิ่งบาน,แย้ม เช่น ดอกตูม
น้ำกั่นนาฯกั่ลฯร[น้ำกลั่น]น.น้ำกลั่น - น้ำที่ผ่านขั้นตอนการทำน้ำให้ระเหย แล้วกลั่นตัวกลับเป็นหยดน้ำ มีความบริสุทธ์สูงและปราศจากสิ่งเจือปน มีประโยชน์มากในทางอุตสาหกรรม ทางการแพทย์ เป็นต้น (ยืม-น้ำกลั่น)
ลวงใต้,ลวงเหนือลวฯงไต้,ลวฯงเหินฯอฯอ[ลวงใต้,ลวงเหนือ]น.หมู่บ้านชาวไทลื้อ ที่อำเภอดอยสะเก็ด จ.เชียงใหม่ บรรพบุรุษอพยพมาจากสิบสองปันนา ประเทศจีน
ยั้นเขี้ยวยั้นกางยั้นฯข้ยฯวยั้นฯคาฯงฯ[ยั้นเขี้ยวยั้นคาง]ก.ขบเขี้ยวเคี้ยวฟันแสดงความโกรธ
ก้างขวางคอก้างฯขวฯางฯฅํอฯ[ก้างขวางฅอ]สำ.ผู้ที่ขัดขวางเพื่อให้ผู้อื่นเสียประโยชน์ หรือมิให้ผู้อื่นทำการใดๆ ได้โดยสะดวก
ตอหูกทํอฯหูก[ตอหูก]ก.ทอผ้าด้วยหูกหรือกี่

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่