พจนานุกรม
ภาษาล้านนา-ไทย, ไทย-ล้านนา

โดย อ.จรีย์​ สุนทรสิงห์

เรียน 10 คำใหม่

ออกเสียงล้านนาอักษรล้านนาเทียบอักษรไทยความหมาย
หมั๋ดคำหัมฯดฅำ[หมัดฅำ]น.ประกายทอง,ไรทองเม็ดเล็กๆ
ข๋ดขวาน่อยข฿ดฯขวฯาน่อฯยฯ[ขดขวาน่อย]ว.ขยับไปทางขวาหน่อย,เลื่อนไปด้านขวานิดหนึ่ง,กรุณากระเถิบไปด้านขวาสักนิด
โต๊ะโมะโท฿ะโม฿ะ[โทะโมะ]ว.ลักษณะสิ่งของที่เป็นกองขนาดใหญ่ อย่างขี้ควาย; โอ้ะโมะ ก็ว่า; ถ้าเล็กใช้ แต๊ะแมะ อย่างขี้ไก่
แป๊แพ้[แพ้]ก.ชนะ - ทำให้ฝ่ายตรงข้ามแพ้, มีชัยเหนืออีกฝ่าย; ว.ทำได้,สำเร็จ,ลุล่วง: ภาษาล้านนา(คำเมือง) ''แป๊'' คู่กกับ ''ก๊าน'', แพ้ (ออกเสียง แป๊) หมายถึง ชนะ, ก๊าน หรือ ค้าน หมายถึง แพ้: ภาษาไทย ''ชนะ'' คู่กกับ ''แพ้'', คำว่า ''แพ้'' ในภาษาล้านนากับภาษาไทย มีความหมายตรงกันข้าม
มักลาบดิ๋บมักฯลาบฯดิปฯ[มักลาบดิบ]ก.ชอบกินลาบดิบ; ดู...ลาบดิ๋บ
ผั๋กป้อมผักฯป้อฯม[ผักป้อม]น.ผักชี - ภาษาถิ่นเหนือ (คำเมือง) เรียก ''ผั๋กป้อม/หอมป้อม''; ผักชี เป็นพืชล้มลุกขนาดเล็ก ลำต้นสูงประมาณ ๘-๑๕ นิ้ว ตั้งตรงเป็นก้านเล็กๆยาวๆ และค่อนข้างอ่อน ใบมีลักษณะกลมเล็กๆติดกับลำต้น มีใบย่อยเป็นจำนวนมาก รากเป็นรากแก้วยาวกลมๆ สีน้ำตาลอ่อน กลิ่นหอมเฉพาะตัว ดอกเป็นช่อสีขาวอมชมพู ผลรีค่อนข้างกลม ทุกส่วน ทั้งลำต้น ยอดอ่อน ใบ ดอก ใช้รับประทานเป็นผัก และตกแต่งในอาหารหลายชนิด เช่น ใส่ในลาบ ก้อย แหนมสด รากผักชีใช้เป็นส่วนประกอบในน้ำพริกแกง ใช้เป็นเครื่องเทศ หมักเนื้อ เมล็ดใช้เป็นเครื่องเทศ ใส่ในพริกแกง เป็นต้น
ก..้ปี๋คู่ปี[คู่ปี]ว.ทุกปี,แต่ละปี
ตั๋งตังฯ[ตั๋ง]น.ตัง - ยางไม้หลายๆ ชนิด เช่น ยางไม้ข่อย ยางไม้ฮี้ ยางไม้ลุง ยางไม้มะเดื่อ เป็นต้น ผสมน้ำมันยาง คนให้เข้ากัน ต้ม หรือเคี่ยวให้ข้นเป็นยางเหนียว ใช้ดักสัตว์ เล็ก เช่น จั๊กจั่น มด แมลงวัน เป็นต้น; ยางตั๋ง ก็ว่า ว๑.เรียกคนที่นั่งคุยนานๆ ว่าก้นตั๋ง ว๒.กลิ่นเหม็นหืน อย่างกลิ่นน้ำมันพืชที่ทิ้งไว้นานๆ เรียก เหม็นตั๋ง ว๓.เป็นยางเหนียวหนืด มักใช้รวมกันว่า เป๋นตั๋งเป๋นเหนียว เช่น น้ำลายเป๋นตั๋งเป๋นเหนียว - น้ำลายเหนียวหนืด
ตั๋วเสียบต฿วฯสยฯบ[ตัวเสียบ]น.อักษรปริศนา
สิ้นป้องสิ้นฯป้ลฯอฯง[สิ้นปล้อง]น.ผ้าซิ่นที่มีลวดลายตามขวาง; สิ้นลายขวาง ก็ว่า

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2564-65 / Copyright 2021-22. All rights reserved.
จรีย์ สุนทรสิงห์ สำนักมรดกล้านนา จ.เชียงใหม่