in

จันทร์สม สายธารา : ผู้รู้ด้านประเพณีล้านนา

จันทร์สม สายธารา

เกิดวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2475 บ้านชะเยือง ต. ดอนแก้ว อ.แม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ บิดาชื่อ นาย ปวน มารดาชื่อนางทา ต้นคำ มีพี่น้องทั้งหมด 4 คน แม่จันทร์สม เป็นคนสุดท้อง แม่จันทร์สมสมรสกับ นายสมบูรณ์ ปัญญามานะ มีบุตรด้วยกัน 6 คน ที่อยู่ปัจจุบันบ้านเลขที่ 99 หมู่ 4 บ้านป่าแงะ ตำบลดอนแก้ว อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ รหัสไปรษณีย์ 50180 โทรศัพท์ 053 891 046

จบการศึกษา ภาคบังคับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 จากโรงเรียนบ้านชะเยือง เรียนซอกับแม่ครูคำบานที่บ้านสบยาว อ.จอมทอง จ. เชียงใหม่ เมื่อปี 2491 ขณะอายุได้ 16 ปี เป็นการเรียนแบบท่องจำตามที่ครูบอกและติดตามแม่ครู ไปในงานแสดงต่างๆ เพื่อฟังเครือซอและนำมาปรับใช้กับการซอของตน แม่ครูจันทร์สมเรียนซออยู่ประมาณ 1 ปี ก็สามารถออกซอได้และเพียงไม่นานก็ได้รับความนิยมจากผู้ฟังจนมีชื่อเสียงโด่งดัง เป็นที่รู้จักของคนทั่วไป

–    แม่ครูจันทร์สม สายธารา เริ่มสอนซอเมื่ออายุ 21 ปี มีลูกศิษย์มาฝากตัวเรียนด้วยหลายรุ่นติดต่อมาจนถึงปัจจุบันรวมแล้วมากกว่า 40 คน โดยมีลูกศิษย์ที่มีชื่อเสียงหลายคนด้วยกันเช่น คำหน้อย คำขัด หรือ ต่วม ศรีออน วงศ์ชมพู นายก๋วนดา เชียงตา นางจันทร์สม ปัญญานาม นางวันเพ็ญมโนรัตน์ นางเทียมตา ปัญญานาม เป็นต้น-    ปี 2533 ได้รับเกียรติให้เป็นอาจารย์สอนพิเศษของมหาวิทยาลัยพายัพโดยใช้เพลงซอช่วยเสริมการเผยแพร่ศาสนา และช่วยสอนในภาควิชาดนตรีศึกษาเพื่อฝึกช่างซอชาย-หญิง แก่นักศึกษาที่สนใจศิลปะพื้นบ้าน ประเภทนี้ จนสามารถออกไปแสดงศิลปะเพลงพื้นบ้านภาคเหนือ ในรายการเผยแพร่ศิลปะวัฒนธรรมจากไทยในอเมริกา-    ปี 2535 ได้รับเกียรติให้เป็นวิทยากรของศูนย์การศึกษา-    ปี 2535 ได้รับเกียรติให้เป็นวิทยากรของศูนย์การศึกษานอกโรงเรียน ภาคเหนือ จังหวัดลำปาง และจังหวัดเชียงใหม่ เพื่อถ่ายทอดศิลปะการซอแก่ประชาชนนอกระบบการศึกษาที่สนใจฝึกฝนการซอเพื่อเป็นอาชีพแก่ผู้ที่สนใจ             ด้านการแสดง–    ได้รับคัดเลือกจากห้างกมลสุโกศลให้บันทึกแผ่นเสียงครั้งแรกร่วมกับนายทองสุข สิงห์สา และได้รับคัดเลือกจากห้าง ต.เง็กชวน บันทึกซอออกจำหน่ายเป็นเรื่องแรก-    เป็นตัวแทนศิลปินภาคเหนือ ในการซอเผยแพร่ผลของตำรวจเชียงใหม่ที่กรุงเทพฯ ในสมัย พล.ต.อ. เผ่า ศรียานนท์ เป็นอธิบดีกรมตำรวจ-    ปี 2510 เป็นผู้ริเริ่มการประยุกต์ทำละครพื้นเมือง-    ได้รับความนิยมว่าจ้างให้แสดงในงานต่างๆ ทั่วภาคเหนือใน 8 จังหวัดภาคเหนือ-    ออกเทปซอหลายเรื่อง เช่น ซอปอยข้าวสังข์ ซอปีใหม่พื้นเมือง ประวัติพระธาตุดอยสุเทพ-    ซอออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทยผลงานที่ได้รับการเผยแพร่–    ได้รับเกียรติให้เป็นตัวแทนศิลปินภาคเหนือ เผยแพร่ผลงานของตำรวจเชียงใหม่ที่กรุงเทพฯโดยใช้วิธีพรรณาผลงานของตำรวจในสมัย พล.ต.อ.เผ่า ศรียานนท์ เป็นอธิบดีกรมตำรวจ-    ปี พ.ศ. 2537 ร่วมกับอุดม รังษี จัดรายการเพื่อส่งเสริมและการเผยแพร่ศิลปะการซอ และศิลปินเพลงพื้นบ้านอื่นๆ ในรายการมรดกล้านนา ภาค FM 100 ทุกวันพุธระหว่างเวลา 17.00 – 17.30 น. และจัดรายการพื้นบ้านล้านนา ทางสถานีวิทยุโทรทัศน์แห่งประเทศไทยช่อง 11 จังหวัดลำปาง-    ทำละครทางวิทยุโดยใช้ภาษาท้องถิ่น คือ ละครวิทยุคำเมืองตามสถานีวิทยุต่างๆทั่วภาคเหนือใช้ชื่อคณะว่า “คณะสายธาราวิทยุ”

–    ปี 2535 ได้รับเกียรติให้เป็นวิทยากรของศูนย์การศึกษานอกโรงเรียน ภาคเหนือ จังหวัดลำปาง และจังหวัดเชียงใหม่ เพื่อถ่ายทอดศิลปะการซอแก่ประชาชนนอกระบบการศึกษาที่สนใจฝึกฝนการซอเพื่อเป็นอาชีพแก่ผู้ที่สนใจด้านบทบาทและการยอมรับจากสังคม-    ปี 2532 ได้รับการเชิดชูเกียรติในฐานะบุคคลดีเด่นทางวัฒนธรรมสาขาศิลปะการแสดง(เพลงพื้นบ้าน)ของจังหวัดเชียงใหม่จากศูนย์วัฒนธรรมจังหวัดเชียงใหม่-    ปี 2533 ได้รับรางวัลที่ 1 จากการประกวดซอต่อต้านยาเสพติดจาก ปปส.-    ปี 2536 ได้รับการเชิดชูเกียรติในฐานะบุคคลดีเด่นทางวัฒนธรรม สาขาศิลปะการแสดง (เพลงพื้นบ้าน) ของจังหวัดเชียงใหม่ จากศูนย์วัฒนธรรม จังหวัดเชียงใหม่-    ปี 2536 ได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติเป็นผู้มีผลงานดีเด่นทางด้านวัฒนธรรมสาขาวรรณศิลป์(วรรณกรรมมุขปาฐะ)จากสำนักกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ-    ปี 2536 ได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติเป็นศิลปินแห่งชาติสาขาเพลงพื้นบ้าน (ซอพื้นเมือง) ประจำปี 2539

ขอบคุณ www.lannaconer.cmu.ac.th

Comments

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Loading…

0

Comments

0 comments

What do you think?

0 points
Upvote Downvote

ของกิ๋นคนเมือง – จรัล มโนเพ็ชร

ศรีเลา เกษพรหม : ผู้รู้ด้านประเพณีล้านนา